Phẫu thuật sọ não thức tỉnh chỉ được cân nhắc khi tổn thương não nằm gần hoặc liên quan trực tiếp đến các vùng chức năng quan trọng như ngôn ngữ, vận động, cảm giác. Việc xác định khi nào cần thực hiện phẫu thuật sọ não thức tỉnh đóng vai trò then chốt, quyết định khả năng lấy bỏ tổn thương tối đa nhưng vẫn bảo tồn chức năng thần kinh cho người bệnh.
Phẫu thuật sọ não thức tỉnh thường được thực hiện bằng cách gây tê tại chỗ và sử dụng các thiết bị hình ảnh hiện đại để theo dõi hoạt động não bộ, mà vẫn đảm bảo an toàn cho bệnh nhân
Phẫu thuật sọ não thức tỉnh là một kỹ thuật ngoại thần kinh đặc biệt, trong đó người bệnh được tiến hành phẫu thuật khi vẫn duy trì trạng thái tỉnh táo và có ý thức. Phương pháp này thường được chỉ định trong điều trị một số bệnh lý não – thần kinh quan trọng như động kinh kháng thuốc, u não nằm gần vùng chức năng hoặc các tổn thương cần bảo tồn tối đa mô não lành.
Mặc dù bệnh nhân không ngủ mê hoàn toàn, nhưng nhờ gây tê tại chỗ vùng phẫu thuật kết hợp giảm đau tĩnh mạch và gây mê tĩnh mạch kiểm soát nồng độ đích (TCI), người bệnh không cảm thấy đau đớn hay khó chịu trong suốt quá trình can thiệp. Các phương pháp này giúp đảm bảo sự thoải mái, an toàn và ổn định sinh lý cho bệnh nhân.
Việc duy trì sự tỉnh táo trong khi mổ cho phép bác sĩ theo dõi và đánh giá trực tiếp các chức năng thần kinh quan trọng như vận động, ngôn ngữ hoặc cảm giác. Nhờ đó, phẫu thuật viên có thể điều chỉnh thao tác chính xác, tránh làm tổn thương các bó sợi thần kinh và mô não lành xung quanh tổn thương (ví dụ như khối u hoặc khối máu tụ), qua đó bảo tồn tối đa chức năng thần kinh và nâng cao chất lượng sống sau phẫu thuật cho người bệnh.
Xem thêm:
Phẫu thuật sọ não thức tỉnh thường được chỉ định cho những bệnh nhân có tổn thương hoặc khối u não nằm tại hoặc gần các vùng chức năng quan trọng, nơi kiểm soát ngôn ngữ, vận động, cảm giác và các hoạt động sống còn của cơ thể. Việc duy trì trạng thái tỉnh táo trong quá trình mổ giúp bác sĩ theo dõi trực tiếp phản ứng của người bệnh, từ đó hạn chế tối đa nguy cơ tổn thương não không hồi phục.
Bên cạnh đó, phẫu thuật sọ não thức tỉnh còn được xem là lựa chọn phù hợp trong điều trị một số bệnh lý thần kinh như Parkinson và động kinh. Trong quá trình can thiệp, ê-kíp phẫu thuật có thể đánh giá ngay sự cải thiện chức năng vận động hoặc khả năng kiểm soát cơn động kinh, giúp tối ưu hiệu quả điều trị và giảm biến chứng sau mổ.
Phẫu thuật sọ não thức tỉnh chống chỉ định trong các trường hợp sau:
Phẫu thuật sọ não thức tỉnh là kỹ thuật ngoại thần kinh đặc biệt, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa đội ngũ bác sĩ chuyên khoa và sự chuẩn bị kỹ lưỡng của người bệnh trong toàn bộ quá trình trước – trong – sau phẫu thuật. Việc tuân thủ đúng quy trình giúp đảm bảo an toàn tối đa và nâng cao hiệu quả điều trị, đồng thời hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến các chức năng quan trọng của não bộ.
Trước khi tiến hành phẫu thuật sọ não thức tỉnh, người bệnh sẽ được các bác sĩ đa chuyên khoa hội chẩn để đánh giá toàn diện tình trạng bệnh lý, vị trí tổn thương não cũng như khả năng đáp ứng với phương pháp mổ trong trạng thái tỉnh táo.
Song song với đó, bác sĩ sẽ tư vấn chi tiết cho người bệnh và gia đình về quy trình thực hiện, lợi ích điều trị cũng như những rủi ro có thể gặp phải. Công tác chuẩn bị tâm lý đóng vai trò then chốt, bởi người bệnh cần duy trì trạng thái bình tĩnh, hợp tác tốt trong suốt ca mổ. Việc lo lắng quá mức, hoảng sợ hoặc không phối hợp có thể gây khó khăn cho quá trình phẫu thuật và ảnh hưởng đến kết quả điều trị.
Trong quá trình phẫu thuật, bác sĩ phẫu thuật thần kinh phối hợp cùng bác sĩ gây mê – gây tê để lựa chọn phương pháp gây tê phù hợp. Mục tiêu là giúp người bệnh tỉnh táo, có thể giao tiếp và thực hiện các yêu cầu của bác sĩ nhưng không cảm thấy đau đớn. Liều lượng thuốc sẽ được điều chỉnh linh hoạt, phù hợp với thể trạng và đáp ứng của từng bệnh nhân.
Xuyên suốt ca mổ, đội ngũ gây mê hồi sức theo dõi chặt chẽ các chỉ số sinh tồn như nhịp tim, huyết áp, hô hấp và độ bão hòa oxy trong máu nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối. Người bệnh sẽ được cạo một phần tóc tại vùng phẫu thuật, sau đó bác sĩ mở một phần hộp sọ để tiếp cận mô não tổn thương.
Đối với các khối u nằm gần vùng não đảm nhiệm chức năng ngôn ngữ, vận động hoặc thị giác, bác sĩ sẽ sử dụng hình ảnh chẩn đoán hình ảnh (CT hoặc MRI) kết hợp phản hồi trực tiếp của người bệnh để lập bản đồ chức năng não. Trong quá trình này, người bệnh có thể được yêu cầu nói chuyện, đếm số, nhận diện hình ảnh hoặc cử động tay chân. Những phản hồi này giúp bác sĩ xác định chính xác vùng não an toàn, từ đó loại bỏ khối u tối đa mà vẫn bảo tồn các chức năng quan trọng.
Khách hàng trải nghiệm chụp MRI tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông
Sau khi kết thúc phẫu thuật sọ não thức tỉnh, người bệnh thường có thể tỉnh táo hoàn toàn và giao tiếp bình thường với người thân. Tuy nhiên, cần hạn chế vận động mạnh, tuân thủ chế độ nghỉ ngơi và dinh dưỡng theo hướng dẫn của bác sĩ để thúc đẩy quá trình hồi phục.
Trong một số trường hợp, người bệnh sẽ được chỉ định chụp MRI nhằm đánh giá kết quả phẫu thuật và phát hiện sớm các biến chứng nếu có. Sau khi xuất viện, người bệnh cần dùng thuốc đúng chỉ định, thực hiện các bài tập phục hồi chức năng hoặc các phương pháp điều trị bổ trợ theo khuyến cáo. Việc tái khám đúng lịch là rất quan trọng, và đa số bệnh nhân có thể xuất viện sau khoảng một tuần nếu tiến triển hồi phục tốt.
Trên thực tế, phẫu thuật sọ não thức tỉnh được đánh giá là tương đối an toàn, với tỷ lệ rủi ro và biến chứng thấp khi được thực hiện tại các cơ sở chuyên khoa có đầy đủ trang thiết bị và đội ngũ giàu kinh nghiệm. Mức độ nguy cơ có thể khác nhau giữa từng người bệnh, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kích thước, vị trí và bản chất khối tổn thương, độ tuổi, cũng như tình trạng sức khỏe tổng thể và bệnh lý nền đi kèm.
Các biến chứng có thể gặp (dù không phổ biến) bao gồm:
Theo các dữ liệu lâm sàng, tỷ lệ biến chứng nghiêm trọng gây suy giảm chức năng thần kinh vĩnh viễn, bao gồm đột quỵ hoặc tử vong, thường dưới 5%. Ngoài ra, co giật có thể xảy ra trong quá trình phẫu thuật sọ não thức tỉnh ở một số ít bệnh nhân; trong những tình huống này, bác sĩ có thể chỉ định chuyển sang gây mê toàn thân để đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh.
Chăm sóc đúng cách sau phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa biến chứng, hỗ trợ phục hồi chức năng thần kinh và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh. Dưới đây là các nguyên tắc chăm sóc hậu phẫu cần được thực hiện một cách khoa học và chặt chẽ:
Chăm sóc bệnh nhân hậu phẫu đúng cách là yếu tố để nhanh chóng hồi phục
Chi phí phẫu thuật có thể dao động tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố như mức độ phức tạp của ca mổ, bác sĩ thực hiện, các thiết bị tiên tiến được sử dụng và những dịch vụ đi kèm,...
Phẫu thuật sọ não thức tỉnh và không thức tỉnh là hai phương pháp phẫu thuật khác nhau trong điều trị các bệnh lý liên quan đến não. Phẫu thuật sọ não thức tỉnh, hay còn gọi là phẫu thuật não trong tình trạng tỉnh táo, cho phép bác sĩ thực hiện can thiệp trong khi bệnh nhân vẫn tỉnh táo. Điều này giúp bác sĩ xác định và bảo tồn các vùng chức năng quan trọng của não, như vùng nói hoặc vận động, bằng cách tương tác với bệnh nhân trong suốt quá trình phẫu thuật.
Ngược lại, phẫu thuật sọ não không thức tỉnh thường được thực hiện dưới gây mê toàn thân, trong đó bệnh nhân không có ý thức và không cảm thấy đau đớn. Phương pháp này thường được áp dụng cho những ca phẫu thuật phức tạp hơn, nơi mà việc duy trì sự tỉnh táo có thể không cần thiết hoặc không khả thi. Sự lựa chọn giữa hai phương pháp này phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân và loại bệnh lý cần điều trị.
Thời gian hồi phục có thể từ vài tuần đến vài tháng, tuỳ thuộc vào phạm vi và tính chất của cuộc phẫu thuật. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt và chặt chẽ theo các hướng dẫn của bác sĩ để đảm bảo hồi phục tốt nhất.
Phẫu thuật sọ não thức tỉnh không chỉ là một bước tiến về mặt kỹ thuật mà còn là giải pháp tối ưu trong những trường hợp tổn thương não “nhạy cảm về chức năng”. Tuy nhiên, không phải bệnh nhân nào cũng phù hợp để áp dụng phương pháp này. Việc chỉ định cần dựa trên nhiều yếu tố như vị trí tổn thương, tình trạng thần kinh, khả năng hợp tác của người bệnh và đánh giá toàn diện từ ekip chuyên khoa. Hiểu rõ khi nào nên thực hiện phẫu thuật sọ não thức tỉnh sẽ giúp người bệnh và gia đình đưa ra quyết định điều trị đúng đắn, an toàn và hiệu quả lâu dài.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Phẫu thuật áp xe não không chỉ nhằm loại bỏ ổ nhiễm trùng mà còn đóng vai trò quyết định trong việc bảo toàn chức năng não và tính mạng...
