Trong kiểm tra Mắt định kỳ, không ít bệnh nhân được chỉ định thực hiện kỹ thuật soi đáy mắt để phát hiện sớm các triệu chứng loạn thị, nhiễm trùng hay tổn thương mắt. Điều đáng nói là kỹ thuật này chỉ mất 5 - 10 phút thực hiện/ mỗi bệnh nhân và hoàn toàn không gây đau đớn nhưng có thể phát hiện ra nguy cơ các vấn đề sức khỏe ở mắt và bệnh lý toàn thân như tiểu đường, cao huyết áp,...
Soi đáy mắt là phương pháp hỗ trợ bác sĩ quan sát kỹ võng mạc – nơi tiếp nhận hình ảnh và đĩa thị giác – nơi dây thần kinh thị giác truyền tín hiệu lên não, cùng hệ thống mạch máu nuôi dưỡng mắt.
Trong quá trình soi đáy mắt, bác sĩ thường sử dụng các loại kính soi chuyên dụng kết hợp với nguồn sáng để đánh giá tình trạng bên trong mắt. Nhờ đó, nhiều bệnh lý nguy hiểm có thể được phát hiện sớm ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng. Đây cũng là lý do kỹ thuật này thường được chỉ định như một bước quan trọng trong các lần khám mắt định kỳ.
Ngoài ra, phương pháp này cũng góp phần phát hiện các bệnh toàn thân như tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc các rối loạn liên quan đến mạch máu.
Kỹ thuật kiểm tra đáy mắt là một trong số các bước kiểm tra thị lực quan trọng
Trên thực tế, không phải ai cũng có thể thực hiện kiểm tra mắt với kỹ thuật này. Theo các bác sĩ chuyên khoa, kỹ thuật này phù hợp với các đối tượng như sau:
Ngoài ra, người mắc bệnh tăng nhãn áp, bong võng mạc hoặc cần theo dõi biến chứng mắt do tiểu đường, cao huyết áp cũng nên thực hiện khám đáy mắt định kỳ.
Trong khi đó, một số ca bệnh gặp tác dụng phụ khi sử dụng thuốc nhỏ giãn đồng tử như chóng mặt, khô miệng, đỏ mặt, buồn nôn hoặc nôn ói không phù hợp để thực hiện kỹ thuật này. Bên cạnh đó, những trường hợp tăng nhãn áp góc đóng cấp tính, đục giác mạc, đục thủy tinh thể nặng hoặc mắt đang bị kích thích nhiều cũng không được khuyến khích thực hiện.
Hiện nay, có nhiều kỹ thuật được áp dụng trong thực tế lâm sàng. Tùy vào mục đích thăm khám và tình trạng mắt, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp phù hợp để đảm bảo kết quả chính xác và an toàn.
Đây là phương pháp phổ biến và thường được thực hiện trong phòng tối. Người bệnh sẽ ngồi đối diện bác sĩ, trong khi bác sĩ sử dụng kính soi đáy mắt cầm tay có kích thước tương tự một chiếc đèn pin. Thiết bị này phát ra chùm ánh sáng chiếu qua đồng tử, kết hợp với các thấu kính nhỏ giúp bác sĩ quan sát rõ đáy mắt.
Phương pháp này có ưu điểm là thao tác nhanh, dễ thực hiện và phù hợp với thăm khám ban đầu. Tuy nhiên, trường nhìn của soi trực tiếp tương đối hẹp nên đôi khi khó quan sát toàn bộ võng mạc.
Với cách khám đáy mắt gián tiếp, người bệnh có thể nằm hoặc ngồi ở tư thế nửa nghiêng. Bác sĩ sẽ đeo một thiết bị chiếu sáng trên đầu và sử dụng nguồn sáng mạnh chiếu vào mắt, đồng thời đặt một thấu kính gần mắt người bệnh để quan sát đáy mắt.
Trong quá trình này, người bệnh sẽ được hướng dẫn nhìn theo nhiều hướng khác nhau. Ưu điểm của phương pháp này là cho phép bác sĩ quan sát toàn bộ võng mạc, kể cả những vùng ngoại vi khó nhìn thấy bằng cách soi trực tiếp. Tuy nhiên, ánh sáng sử dụng khá chói nên người bệnh có thể cảm thấy hơi khó chịu trong thời gian ngắn.
Bên cạnh các kỹ thuật kể trên, kiểm tra đáy mắt bằng đèn khe cũng là kỹ thuật có độ phóng đại cao, giúp quan sát chi tiết các cấu trúc bên trong mắt. Người bệnh sẽ đặt cằm và trán lên giá đỡ của đèn khe để giữ đầu cố định, trong khi bác sĩ sử dụng kính hiển vi của thiết bị kết hợp với một thấu kính đặt trước mắt để kiểm tra.
Phương pháp này mang lại hình ảnh rõ nét, hỗ trợ đánh giá chính xác những tổn thương nhỏ ở võng mạc và đĩa thị giác. Tuy nhiên, trường nhìn của phương thức này hẹp hơn so với soi gián tiếp nên thường được chỉ định trong các trường hợp cần quan sát chi tiết từng vùng cụ thể.
Để kiểm tra đáy mắt với đèn khe, bệnh nhân sẽ đặt cằm và trán lên giá đèn khe để cổ định
Các bước kiểm tra đáy mắt thường diễn ra nhanh chóng, không xâm lấn và được thực hiện theo từng bước rõ ràng để người bệnh dễ hợp tác.
Trước khi soi đáy mắt, người bệnh không cần nhịn ăn và vẫn có thể sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, người bệnh nên chủ động trao đổi với bác sĩ nếu đang rơi vào một trong số các trường hợp sau:
Đôi khi, bác sĩ sẽ nhỏ thuốc làm giãn đồng tử để quan sát đáy mắt rõ hơn. Thuốc có thể gây cảm giác cay nhẹ hoặc chói mắt trong thời gian ngắn tuy nhiên bạn không cần lo lắng vì đây là phản ứng bình thường và không đáng lo ngại.
Trước khi soi, bệnh nhân sẽ được nhỏ thuốc giãn đồng tử
Kỹ thuật này thường được thực hiện cùng các kiểm tra thị lực khác trong một buổi khám tổng quát. Tùy tình trạng mắt và mục tiêu chẩn đoán, bác sĩ sẽ lựa chọn một trong ba phương pháp phổ biến kể trên.
Trong quá trình soi, người bệnh có thể cảm thấy ánh sáng hơi chói hoặc có áp lực nhẹ ở mắt nhưng không gây đau. Nếu đã nhỏ thuốc giãn đồng tử, bác sĩ sẽ tư vấn thêm về thời gian mắt trở lại trạng thái bình thường.
Sau khi soi đáy mắt, một số người có thể gặp tình trạng nhìn mờ tạm thời hoặc nhạy cảm với ánh sáng. Đây thường là tác dụng ngắn hạn của thuốc giãn đồng tử và sẽ tự hết sau vài giờ. Nhưng nếu xuất hiện các triệu chứng dưới đây, bạn nên báo với bác sĩ càng sớm càng tốt, bao gồm:
Trong thời gian thuốc chưa hết tác dụng, người bệnh nên đeo kính râm, hạn chế nhìn ánh sáng mạnh và không tự lái xe, tốt nhất nên có người thân đi cùng.
Có thể bạn chưa biết, kỹ thuật này giúp bác sĩ phát hiện sớm nhiều bệnh lý nguy hiểm không chỉ liên quan đến mắt mà còn phản ánh tình trạng sức khỏe toàn thân. Độ chính xác của phương pháp này có thể đạt khoảng 90–95%, đặc biệt hiệu quả trong giai đoạn phát hiện sớm các bệnh lý như sau:
Ngoài ra, kết quả của kỹ thuật này còn hỗ trợ đánh giá thị lực, khả năng phân biệt màu sắc và phát hiện các vấn đề như loạn thị, nhiễm trùng hay tổn thương giác mạc. Với trẻ em, phương pháp này cũng hỗ trợ phát hiện sớm nhược thị, lác mắt hoặc tắc ống lệ.
Thông qua soi đáy mắt, bác sĩ có thể phát hiện sớm các vấn đề thị lực và sức khỏe toàn thân
Gói Ortho-K-kính tạo hình giác mạc
Ortho-K (Orthokeratology - tạo hình giác mạc) là phương pháp sử dụng kính áp tròng cứng được thiết kế đặc biệt với mỗi người để...
Đây là phương pháp an toàn, không xâm lấn và được sử dụng rộng rãi trong khám nhãn khoa. Quá trình soi không chạm trực tiếp vào mắt và không gây tổn thương cấu trúc mắt nếu được thực hiện đúng kỹ thuật.
Tác dụng phụ thường gặp nhất là chói mắt hoặc nhìn mờ tạm thời do thuốc giãn đồng tử. Nhưng các triệu chứng này thường nhẹ và sẽ tự cải thiện sau vài giờ. Tuy nhiên, người bệnh vẫn nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ và tái khám ngay nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường kéo dài.
Việc soi đáy mắt định kỳ, đặc biệt với người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp là cách chủ động bảo vệ các bệnh lý thị giác hiệu quả nhất.
Có thể nói, soi đáy mắt là kỹ thuật phát hiện các bệnh lý sớm về mắt an toàn và vô cùng hiệu quả. Ngoài ra, để tăng cường khả năng phát hiện các bệnh lý các bệnh lý về mắt, bạn nên lựa chọn thực hiện thăm khám và kiểm tra định kỳ tại các Bệnh viện quy tụ các bác sĩ chuyên khoa Mắt giàu kinh nghiệm.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Rách kết mạc là vết thương có thể xảy ra sau khi mắt bị va chạm với cát bụi, các mảnh kim loại, mảnh giấy,... bị nhiễm trùng và hình...
