Tái cận thị sau mổ: Khi nào xảy ra, Nguyên nhân và cách phòng ngừa

Ngọc Anh

29-01-2026

goole news
16

Nhìn chung, sau phẫu thuật xóa cận, thị lực của đa số bệnh nhân rất ổn định và có thể duy trì lâu dài. Tuy nhiều, vì nhiều lý do, một số người vẫn gặp tình trạng tái cận thị sau mổ. Thông tin chi tiết được đúc kết dựa trên kinh nghiệm thực hiện hàng nghìn ca xóa cận hàng năm của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông trong bài viết dưới đây!

Vì sao lại bị tái cận thị sau mổ?

Nhiều người sau khi phẫu thuật cận thị có thị lực rõ nét trong một thời gian dài nhưng sau đó lại xuất hiện tình trạng nhìn mờ trở lại. Đây là hiện tượng được gọi là tái cận thị sau mổ. Trên thực tế, tình trạng này không quá phổ biến và chỉ xảy ra ở một tỷ lệ nhỏ người bệnh.

Theo thống kê, nguyên nhân thường không xuất phát từ lỗi kỹ thuật phẫu thuật mà liên quan đến đặc điểm cơ địa và thói quen sinh hoạt của từng người. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tái cận bao gồm:

  • Độ cận ban đầu cao hoặc cận thị bẩm sinh: Những người có độ cận nặng từ trước, đặc biệt là cận tiến triển sớm, có nguy cơ thay đổi khúc xạ về sau cao hơn.
  • Cấu trúc giác mạc bất thường: Giác mạc mỏng, yếu hoặc có xu hướng thay đổi theo thời gian có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì thị lực ổn định lâu dài.
  • Chưa đủ tuổi phẫu thuật (18 tuổi): Nếu phẫu thuật khi mắt chưa thực sự ổn định về khúc xạ, nguy cơ tái cận thị sau mổ có thể cao hơn so với người bệnh khác.
  • Thói quen sinh hoạt không hợp lý sau mổ: Làm việc với máy tính, điện thoại liên tục, thiếu nghỉ ngơi, thường xuyên thức khuya hoặc không bảo vệ mắt đúng cách đều có thể khiến mắt phải điều tiết quá mức.
  • Quá trình lão hóa tự nhiên của mắt: Theo thời gian, cấu trúc mắt vẫn có thể thay đổi sinh lý dẫn đến suy giảm thị lực nhẹ.

Tái cận sau phẫu thuật là tình trạng khá ít xảy ra 

Tái cận sau phẫu thuật là tình trạng khá ít xảy ra 

Có phải ai cũng bị tái cận thị sau mổ? 

Câu trả lời là không phải ai cũng bị tái cận thị sau mổ. Ước tính tỷ lệ tái cận thị sau mổ chỉ gặp ở khoảng 1–3% tổng số bệnh nhân. Phần lớn người bệnh sau khi phẫu thuật cận thị có thể duy trì thị lực ổn định trong khoảng 10–15 năm hoặc thậm chí lâu hơn nếu chăm sóc mắt đúng cách.

Những người có độ cận vừa phải, giác mạc khỏe, phẫu thuật ở thời điểm phù hợp và tuân thủ tốt hướng dẫn chăm sóc sau mổ thường đạt kết quả thị lực lâu dài. Ngược lại, tái cận chỉ xuất hiện ở một nhóm nhỏ có yếu tố nguy cơ như đã đề cập ở trên.

Ngoài ra, tái cận thường diễn ra từ từ và ở mức độ nhẹ. Khi nhận thấy dấu hiệu nhìn mờ, nhức mắt hoặc giảm thị lực so với trước, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá chính xác. 

Trong nhiều trường hợp, bác sĩ chỉ cần theo dõi định kỳ hoặc điều chỉnh thói quen sinh hoạt. Một số ít trường hợp đặc biệt có thể được cân nhắc các phương án hỗ trợ thị lực phù hợp.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng tái cận thị sau mổ là gì?

Nếu không may cảm thấy mắt bị mờ dần hoặc các triệu chứng cảu cận thị quay trở lại thì bạn không cần quá lo lắng. Trên thực tế, hiện tượng này không xảy ra ngẫu nhiên mà thường liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau, có thể kể đến dưới đây: 

Phẫu thuật khi độ cận không ổn định

Độ cận được xem là ổn định khi không tăng quá 0,75 Diop trong vòng ít nhất 6 tháng. Nếu phẫu thuật được thực hiện khi độ cận vẫn còn tiến triển, mắt có thể tiếp tục tăng độ sau mổ và gây ra tái cận thị sau mổ.

Nhiều người nhận thấy mình phải thay kính liên tục trong thời gian ngắn nhưng vẫn quyết định mổ sớm vì mong muốn bỏ kính. Tuy nhiên, phẫu thuật trong giai đoạn này có thể làm giảm hiệu quả lâu dài và tăng nguy cơ cần can thiệp bổ sung. Đây cũng là lý do bác sĩ luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi độ cận ổn định trước khi quyết định phẫu thuật.

Phẫu thuật khi chưa hết độ cận có thể tăng nguy cơ tái cận 

Phẫu thuật khi chưa hết độ cận có thể tăng nguy cơ tái cận 

Lựa chọn phương pháp phẫu thuật không phù hợp

Không phải công nghệ phẫu thuật hiện đại hay chi phí cao nhất đều phù hợp với mọi đôi mắt. Mỗi phương pháp xóa cận đều có chỉ định riêng, dựa trên độ cận, độ dày giác mạc, hình dạng giác mạc và nhu cầu sinh hoạt của người bệnh.

Ví dụ việc dùng kỹ thuật không thích hợp với giác mạc mỏng hoặc độ cận quá cao có thể khiến kết quả thị lực không duy trì bền vững và làm tăng nguy cơ tái cận thị sau mổ. Do đó, bạn nên dành khám mắt chuyên sâu để lắng nghe tư vấn và cân nhắc thật kỹ lời khuyên của bác sĩ chuyên khoa.

Xem thêm: Giác mạc hình chóp: Nguyên nhân, biểu hiện và cách điều trị hiệu quả

Khử chưa hết độ cận

Trong một số trường hợp, sau phẫu thuật vẫn còn tồn dư một phần độ cận nhất định. Đây được gọi là cận tồn dư, khác với tái cận là tình trạng độ cận tăng dần theo thời gian.

Mặc dù cận tồn dư thường không ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt hàng ngày, nhưng nếu không được theo dõi định kỳ, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ tái cận về sau. 

Cấu tạo mắt không phù hợp với phẫu thuật xóa cận

Một số người có giác mạc quá mỏng, bề mặt giác mạc không đều hoặc hình dạng nhãn cầu bất thường. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì thị lực ổn định sau mổ.

Dù đã được sàng lọc kỹ trong trường hợp không may mắn bệnh nhân vẫn có những đặc điểm cấu trúc chỉ bộc lộ rõ theo thời gian. Với những trường hợp cấu tạo mắt đặc biệt, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp thay thế hoặc phác đồ theo dõi chặt chẽ hơn để hạn chế nguy cơ tái cận sau mổ.

Không tuân thủ hướng dẫn chăm sóc mắt sau phẫu thuật

Chăm sóc mắt sau mổ đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì kết quả phẫu thuật. Việc dụi mắt thường xuyên, không dùng thuốc nhỏ mắt, sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều hoặc không tái khám đúng lịch đều có thể làm ảnh hưởng đến quá trình hồi phục.

Những thói quen tưởng chừng nhỏ này lại có thể gây căng thẳng kéo dài cho mắt khiến thị lực suy giảm và làm tăng nguy cơ tái cận. Người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt trong những tháng đầu sau phẫu thuật.

Nếu bạn vẫn dành thời gian quá nhiều để nghịch điện thoại thì tỷ lệ tái cận sau mổ sẽ tăng đáng kể 

Nếu bạn vẫn dành thời gian quá nhiều để nghịch điện thoại thì tỷ lệ tái cận sau mổ sẽ tăng đáng kể 

Thủy tinh thể thay đổi góc chiết sau phẫu thuật

Theo thời gian, thủy tinh thể sẽ thay đổi do quá trình lão hóa tự nhiên. Sự thay đổi này có thể khiến người bệnh cảm giác nhìn mờ trở lại và dễ nhầm lẫn với tái cận thị sau mổ.

Đặc biệt từ độ tuổi 40 trở lên,các triệu chứng lão thị bắt đầu xuất hiện, ảnh hưởng đến khả năng điều tiết của mắt. Việc phân biệt giữa tái cận thực sự và thay đổi thị lực do lão hóa cần được đánh giá bởi bác sĩ chuyên khoa để có hướng xử trí phù hợp.

Bị cận thị bẩm sinh

Cận thị bẩm sinh thường liên quan đến yếu tố di truyền và đặc điểm nhãn cầu dài hơn bình thường. Nhóm đối tượng này có nguy cơ tái cận cao hơn, ngay cả sau khi đã phẫu thuật xóa cận.

Do cấu trúc mắt có xu hướng tiếp tục thay đổi theo thời gian, hiệu quả phẫu thuật ở người cận thị bẩm sinh có thể không duy trì lâu dài như mong đợi. Với trường hợp này, người bệnh cần được tư vấn kỹ lưỡng, lựa chọn phương pháp phù hợp và theo dõi thị lực lâu dài để hạn chế tối đa nguy cơ tái cận thị sau mổ.

Làm thế nào để phòng tránh tái cận sau mổ?

Mặc dù tỷ lệ tái cận sau phẫu thuật xóa cận khá nhỏ nhưng bạn nên thực hiện các phương pháp phòng ngừa như sau:  

Trước khi mổ cận

Theo các bác sĩ chuyên khoa, việc phòng tránh tái cận hiệu quả cần bắt đầu từ khâu lựa chọn thời điểm và điều kiện phẫu thuật phù hợp. Đây là bước quan trọng nhưng thường bị nhiều người xem nhẹ. Bạn nên tham khảo các phương pháp chăm sóc sức khỏe dưới đây:

  • Người bệnh chỉ nên mổ cận khi độ cận đã ổn định ít nhất 6 tháng, không còn tăng thêm qua các lần đo. Việc mổ quá sớm khi độ cận còn tiến triển sẽ làm tăng nguy cơ tái cận sau mổ.
  • Độ tuổi lý tưởng để phẫu thuật khúc xạ thường nằm trong khoảng 18–40 tuổi, khi cấu trúc mắt đã phát triển ổn định.
  • Việc lựa chọn phương pháp mổ cận cần dựa trên thăm khám chuyên sâu về giác mạc, độ dày giác mạc, khúc xạ và tình trạng mắt của từng người. 
  • Lựa chọn cơ sở y tế chuyên khoa mắt uy tín, có đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống máy móc hiện đại, sẽ giúp giảm thiểu rủi ro trong và sau phẫu thuật.

Khi bạn đủ 18 tuổi, bạn mới nên cân nhắc đến việc phẫu thuật xóa cận 

Khi bạn đủ 18 tuổi, bạn mới nên cân nhắc đến việc phẫu thuật xóa cận 

Sau khi mổ cận

Sau phẫu thuật, bạn phải đảm bảo việc chăm sóc và bảo vệ mắt phải được thực hiện  đúng cách đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế nguy cơ tái cận thị sau mổ.

  • Người bệnh cần nhỏ thuốc đúng loại, đúng liều và đúng thời gian theo chỉ định của bác sĩ để phòng viêm nhiễm và hỗ trợ giác mạc hồi phục.
  • Trong những ngày đầu sau mổ, cần đeo kính bảo hộ liên tục, đặc biệt trong 3 ngày đầu, để tránh bụi bẩn, va chạm hoặc vô thức dụi mắt.
  • Tuyệt đối không chà xát, dụi mắt và hạn chế tối đa các tác động mạnh lên vùng mắt.
  • Người bệnh nên hạn chế các hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến mắt như chơi thể thao nặng, bơi lội, làm việc trong môi trường nhiều bụi bẩn trong giai đoạn đầu hồi phục.
  • Về lâu dài, cần duy trì các thói quen sinh hoạt có lợi cho mắt như:
    • Nghỉ ngơi đủ giấc, tránh thức khuya kéo dài
    • Giữ khoảng cách an toàn khi sử dụng điện thoại, máy tính
    • Áp dụng quy tắc 20-20-20 khi làm việc với màn hình
    • Đeo kính bảo hộ khi cần thiết

Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng sau mổ cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thị lực. Người bệnh nên bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E và omega-3 để nuôi dưỡng mắt từ bên trong.

Một yếu tố quan trọng khác nhưng thường bị bỏ quên là tái khám đúng lịch hẹn. Việc thăm khám định kỳ giúp bác sĩ sớm phát hiện những thay đổi bất thường của mắt và can thiệp kịp thời, từ đó giảm nguy cơ tái cận thị sau mổ.

Xem thêm: 6 Thực phẩm không tốt cho mắt và lưu ý trong chế độ dinh dưỡng

Câu hỏi thường gặp

Tái cận sau mổ có nguy hiểm không?

Đây thường không phải là bệnh lý gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe mắt. Phần lớn các trường hợp tái cận chỉ biểu hiện bằng nhìn xa mờ dần, giảm độ sắc nét khi lái xe, xem bảng hiệu hoặc nhìn vào ban đêm. 

Tái cận không gây đau mắt hay tổn thương cấp tính cho giác mạc. Sự ảnh hưởng của bất thường Tuy nhiên, tái cận lại khiến thị lực suy giảm và người bệnh gặp nhiều khó khăn hơn khi sinh hoạt hàng ngày.

Có nên mổ mắt lần 2 không?

Không thể quyết định dựa trên cảm giác nhìn mờ đơn thuần mà cần dựa vào thăm khám chuyên sâu. Trong nhiều trường hợp, tái cận ở mức nhẹ chỉ cần đeo kính gọng hoặc kính áp tròng khi cần thiết, chưa bắt buộc phải can thiệp bằng phẫu thuật.

Bác sĩ chỉ cân nhắc mổ bổ sung khi người bệnh đáp ứng đầy đủ các điều kiện như:

  • Độ cận tái phát đã ổn định theo thời gian
  • Giác mạc còn đủ độ dày an toàn
  • Không có bệnh lý mắt kèm theo
  • Khoảng cách giữa hai lần mổ đảm bảo an toàn

Hiện nay, với sự hỗ trợ của các công nghệ laser hiện đại, việc điều chỉnh tái cận có thể đạt hiệu quả tốt nếu được chỉ định đúng. Tuy nhiên, người bệnh cần hiểu rằng không phải ai tái cận cũng cần mổ lại, và quyết định này luôn cần được bác sĩ chuyên khoa cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo an toàn lâu dài cho mắt.

Nhìn mờ do cận thị và nhìn mờ do khô mắt khác nhau như thế nào?

Nhiều người sau mổ nhầm lẫn giữa tái cận thị và khô mắt vì cả hai đều gây cảm giác nhìn mờ. Tuy nhiên, hai tình trạng này có những đặc điểm khá khác biệt.

Nhìn mờ do tái cận thường xuất hiện rõ khi nhìn xa, mức độ mờ ổn định và không thay đổi nhiều trong ngày. Tình trạng này không cải thiện khi chớp mắt hoặc nghỉ ngơi, mà chỉ rõ hơn khi đeo kính hoặc điều chỉnh khúc xạ.

Ngược lại, mờ mắt do khô mắt thường đi kèm cảm giác cộm, khô, rát hoặc mỏi mắt. Thị lực có thể mờ lúc rõ lúc không, cải thiện tạm thời sau khi chớp mắt hoặc nhỏ nước mắt nhân tạo. Đây là biểu hiện khá phổ biến sau phẫu thuật khúc xạ và thường được kiểm soát tốt nếu chăm sóc mắt đúng cách.

Tóm lại, bạn không cần quá lo lắng vì tỷ lệ tái cận thị sau mổ khá thấp. Để bảo vệ bản thân và những người thân yêu khỏi nguy cơ suy giảm thị lực trở lại, bạn nên chủ động tìm hiểu và thực hiện theo đúng hướng dẫn của bác sĩ.

Ngoài ra, hãy dành thời gian nghiên cứu kỹ và thận trọng khi lựa chọn Bệnh viện điều trị để đạt được hiệu quả tốt nhẩt!

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

9

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

ThS.BS

PHÍ THÙY LINH

Trưởng đơn nguyên Mắt
19001806 Đặt lịch khám