Thiếu máu não ở trẻ em: Mối nguy hiểm tiềm ẩn mà cha mẹ cần chú ý

Bệnh thiếu máu não ở trẻ em là gì?

Thiếu máu não ở trẻ em là tình trạng lượng hồng cầu hoặc hàm lượng hemoglobin trong máu giảm thấp hơn mức bình thường. Hemoglobin là thành phần chủ yếu cung cấp oxy đến các mô và tế bào trong cơ thể, do đó khi bị thiếu hụt, khả năng cung cấp oxy bị suy giảm nghiêm trọng. Từ đó không đủ máu lưu thông lên não để nuôi dưỡng cơ thể, gây ra hậu quả tiêu cực cho quá trình phát triển thể chất và trí tuệ của bé. 

Thiếu máu não ở trẻ em là một bệnh lý nguy hiểm ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ

Nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu máu

Theo các bác sĩ Nhi khoa, bệnh thiếu máu não ở trẻ do nhiều nguyên nhân gây ra. Cụ thể như sau:

• Suy giảm lượng hồng cầu và lượng hemoglobin ảnh hưởng đến khả năng dẫn máu lên não, khó khăn trong quá trình vận chuyển oxy và sắt đến các tế bào. 
• Chế độ dinh dưỡng không đảm bảo cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng thiếu máu não ở trẻ. Khẩu phần ăn của trẻ không cung cấp đủ lượng dưỡng chất thiếu yếu như sắt, vitamin B11, vitamin B12, vitamin E,... 
• Tủy xương bất thường khiến khả năng sản xuất hồng cầu giảm dẫn đến cơ thể không được cung cấp đủ lượng máu cần thiết để lưu thông. Ung thư tủy xương và ung thư bạch cầu cũng là bệnh do thiếu máu não gây ra. 
• Trẻ không được bú sữa mẹ trong 4-6 tháng đầu hoặc trẻ sinh non, nhẹ cân cũng có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với trẻ bình thường. 
• Trẻ mắc các bệnh liên quan đến thận, bệnh di truyền như thiếu máu tán huyết, nhiễm trùng từ cơ thể mẹ,... làm giảm khả năng hấp thụ sắt dẫn đến thiếu máu não. 

Xem thêm:

• Sinh non - Đẻ non: Nguyên nhân, biểu hiện và cách phòng tránh
  

Những mối nguy cơ tiềm ẩn ở trẻ thiếu máu não

Như đã nói, thiếu máu não ở trẻ em có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thế chất và trí tuệ của trẻ nếu không được can thiệp điều trị kịp thời. Chính vì vậy, cha mẹ cần chủ động phát hiện sớm những dấu hiệu nghi ngờ bệnh ở trẻ để hạn chế những mối nguy cơ có thể đe dọa đến sức khỏe của con. 

Ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ

Khi trẻ bị thiếu máu lên não, sức khỏe bị suy giảm nặng nề. Cha mẹ sẽ thấy con ít vận động, thường ngồi nhiều một chỗ, không hoạt động vui vẻ như bình thường. Đồng thời, trẻ luôn cảm thấy mệt mỏi, chán ăn, buồn nôn do não không được cung cấp đủ lượng máu cần thiết. 

Thiếu máu não ở trẻ em chính là tác nhân gây ra tình trạng suy dinh dưỡng, hệ miễn dịch yếu tạo điều kiện vi khuẩn và virus xâm nhập khiến trẻ dễ mắc bệnh truyền nhiễm. Da của trẻ cũng trở nên tái nhợt, xanh xao khi nào không nhận được đầy đủ lượng máu. 

Ngoài ra, thiếu máu não còn gây ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch của trẻ. Do hồng cầu giảm nên lượng oxy không được vận chuyển đến các cơ quan, nhịp tim đập nhanh hơn so với bình thường để thực hiện chức năng vận chuyển oxy. Chính vì vậy, hơi thở của con cũng bị ảnh hưởng, cha mẹ có thể dựa vào biểu hiện này để phát hiện bệnh như: Nếu trẻ thở ngăn, thở nhanh và mạnh thì có nhiều khả năng máu lên não kém. 

Bên cạnh đó, thiếu máu não làm cản trở quá trình phát triển thể chất của trẻ, gây ra các biểu hiện như tóc thưa, ít tóc, biết đi chậm, gan và lá lách to bất thường,.... 

Ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ

Tác động của thiếu máu não đối với trí tuệ trẻ

Không chỉ gây suy giảm sức khỏe, thiếu máu não ở trẻ em còn ảnh hưởng rõ rệt đến khả năng nhận thức và phát triển trí tuệ. Trẻ thường gặp khó khăn trong việc ghi nhớ, dễ quên những sự việc vừa xảy ra và tiếp nhận thông tin kém hơn so với trẻ khỏe mạnh.

Bên cạnh đó, trẻ trở nên chậm chạp, thiếu linh hoạt, giảm sự nhạy bén trong tư duy và ít chủ động vận động. Nếu tình trạng này kéo dài, trẻ có nguy cơ rối loạn cảm xúc, thậm chí phát triển các biểu hiện trầm buồn ở lứa tuổi nhỏ.

Khả năng học tập cũng bị tác động tiêu cực do trẻ khó tập trung, giảm khả năng tiếp thu kiến thức và ghi nhớ bài học. Những hạn chế này khiến trẻ gặp nhiều trở ngại trong sinh hoạt hằng ngày và quá trình phát triển toàn diện.

Chính vì vậy, khi nhận thấy các dấu hiệu nghi ngờ thiếu máu não, phụ huynh cần sớm đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Cách khắc phục tình trạng thiếu máu não ở trẻ em

Điều trị thiếu máu não ở trẻ em cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh và mức độ nghiêm trọng. Tùy từng trường hợp, bác sĩ sẽ hướng dẫn biện pháp chăm sóc tại nhà hoặc can thiệp y khoa chuyên sâu.

Biện pháp hỗ trợ tại nhà

Trong 6 tháng đầu sau sinh, trẻ nên được bú mẹ hoàn toàn để đảm bảo nguồn dinh dưỡng tối ưu. Khi cần bổ sung sữa công thức, nên ưu tiên các loại sữa có hàm lượng sắt phù hợp nhằm giảm nguy cơ thiếu máu.

Chế độ ăn của trẻ cần được tăng cường các thực phẩm giàu sắt và dưỡng chất như cá hồi, thịt bò, trứng, đậu phụ, khoai tây, rau xanh và ngũ cốc. Những thực phẩm này góp phần cải thiện lưu thông máu và hỗ trợ quá trình vận chuyển máu lên não.

Ngoài ra, việc bổ sung vitamin và khoáng chất thông qua sữa hằng ngày cùng các loại trái cây như cam, đu đủ, dâu tây và dưa lưới giúp nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.

Để hỗ trợ phát triển não bộ và cải thiện trí nhớ, phụ huynh có thể bổ sung thêm việt quất và quả óc chó trong khẩu phần ăn của trẻ.

Trong một số trường hợp, trẻ có thể được chỉ định sử dụng chế phẩm bổ sung sắt. Tuy nhiên, việc này cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ nhằm tránh các tác dụng không mong muốn.

Bổ sung đầy đủ dưỡng chất cần thiết đối với cơ thể

Can thiệp y khoa khi cần thiết

Đối với những trường hợp thiếu máu não ở trẻ em ở mức độ nặng và không đáp ứng với các biện pháp chăm sóc tại nhà, can thiệp y khoa là cần thiết. Bác sĩ có thể chỉ định truyền máu, kích thích tủy xương sản xuất hồng cầu hoặc ghép tủy xương tùy theo nguyên nhân và mức độ bệnh.

Trước khi điều trị, trẻ sẽ được đánh giá toàn diện dựa trên độ tuổi, thể trạng và tình trạng bệnh lý cụ thể để lựa chọn phương pháp phù hợp và an toàn nhất.

Thiếu máu não ở trẻ em nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời có thể để lại nhiều hệ lụy lâu dài cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ. Vì vậy, khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ, cha mẹ nên chủ động đưa con đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, theo dõi sát sao và tư vấn phương án điều trị hiệu quả.

Qua bài viết này của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, hy vọng đã cung cấp những thông tin hữu ích về thiếu máu não ở trẻ em. Nếu Quý khách có bất kỳ thắc mắc nào có thể liên hệ BVĐK Phương Đông qua Hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám để được nhân viên tư vấn và hỗ trợ nhanh chóng.