Từ cậu bé lớn lên trong xa cách chiến tranh đến vị Thiếu tướng, thầy thuốc đầu ngành, hành trình hơn nửa thế kỷ của TTND.GS.TS.BS Đồng Khắc Hưng – Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Phương Đông – là câu chuyện về một đời tận hiến, nơi bản lĩnh người lính và y đức người thầy thuốc hòa quyện làm một. Nhân dịp Quốc khánh 2/9, câu chuyện ấy gợi nhớ về ngọn lửa phụng sự chưa bao giờ tắt – được hun đúc qua gian khó và trao truyền bền bỉ qua nhiều thế hệ.
Lịch sử dân tộc không chỉ được viết nên từ chiến công vẻ vang, mà còn được bồi đắp bởi những cuộc đời sống trọn với lời thề phụng sự Tổ quốc. Với nhiều người thầy thuốc, dù chiến tranh đã đi xa, tinh thần ấy vẫn bền bỉ trên một mặt trận mới – mặt trận bảo vệ sức khỏe và sự sống của nhân dân.
Và câu chuyện của Thiếu tướng, TTND.GS.TS.BS Đồng Khắc Hưng là một minh chứng như thế. Từ những năm tháng tuổi thơ xa cha, những ngày đầu khoác áo lính quân y đến hành trình hơn nửa thế kỷ gắn bó với công cuộc chăm sóc sức khỏe, ở mỗi chặng đường của ông đều in đậm dấu ấn của sự bản lĩnh, tinh thần phụng sự và tình yêu nghề bền bỉ.
TTND.GS.TS.BS Đồng Khắc Hưng – Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Phương Đông
Tuổi thơ của cậu bé Đồng Khắc Hưng thiếu vắng bóng cha khi mới 6 tuổi. Từ năm 1964 đến 1975, cha ông biền biệt công tác tại Bộ Chỉ huy tuyến đường Hồ Chí Minh – lực lượng Bộ đội Trường Sơn huyền thoại thuộc Đoàn 559. Dọc theo dải đất khói lửa từ Quảng Bình vào đến chiến trường miền Nam, người lính ấy đã cống hiến những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và thống nhất đất nước.
Ở quê nhà Thanh Hóa, người mẹ tần tảo sớm hôm nuôi các con lớn lên giữa bộn bề thiếu thốn. Cậu bé Hưng khi mới lên 6 đã được gửi vào trại tập thể tại miền Bắc, ngày ngày tự đến lớp, chiều về tự học và chăm sóc bản thân trong khuôn phép nghiêm ngặt của tập thể. Những năm tháng sớm phải tự lập ấy dần rèn cho ông khả năng thích nghi, chịu đựng gian khổ và một ý chí vững vàng trước khó khăn.
Giữa khoảng cách hàng nghìn cây số bị bom đạn chia cắt và 11 năm dài chưa một lần được gặp cha, sợi dây liên kết duy nhất giữa hai cha con là những bức thư ngắn ngủi gửi qua đường quân bưu. Hình ảnh người cha từ tuyến lửa Trường Sơn hiện diện qua từng trang giấy mực đã khắc sâu vào tâm trí đứa trẻ bài học đầu tiên về tình yêu gia đình, trách nhiệm và tinh thần phụng sự Tổ quốc.
Năm 1974, khi chưa tròn 17 tuổi, chàng thiếu niên Đồng Khắc Hưng vượt qua kỳ tuyển chọn khắt khe về học lực và lý lịch để chính thức bước chân vào cổng trường Đại học Quân y (tên gọi cũ của Học viện Quân y ngày nay). Từ đây, ông bắt đầu hành trình vừa học tập chuyên môn y khoa, vừa rèn luyện trong môi trường quân đội với những yêu cầu nghiêm khắc về kỷ luật và thể lực.
Môi trường ấy đặt nền móng cho bản lĩnh nghề nghiệp của người bác sĩ quân y: quyết đoán khi cần thiết, thận trọng trước mỗi quyết định và luôn đặt trách nhiệm với người bệnh lên hàng đầu.
Người cha (áo trắng) – điểm tựa tinh thần và cũng là người lặng thầm chuẩn bị hành trang tri thức cho chàng lính quân y trẻ Đồng Khắc Hưng.
Rồi người cha trở về sau 11 năm xa cách. Không có những món quà xa xỉ, ông mang về cho con một cuốn từ điển Anh – Việt dày và một chiếc đồng hồ. Ông hiểu con mình sẽ theo nghề y, hiểu ngoại ngữ sẽ là chìa khóa cho con đường học tập, nghiên cứu; còn chiếc đồng hồ là vật thiết thực của một sinh viên y khoa khi bước vào thực hành lâm sàng. Với một gia đình trong những năm tháng còn nhiều khó khăn, đó là những món quà vô cùng quý giá.
“Nhận món quà giản dị từ cha, tôi hiểu đó là niềm tin và kỳ vọng cha lặng lẽ gửi gắm vào con đường tri thức mà tôi sẽ đi”.
Một người cha ở chiến trường, không trực tiếp ở bên con trong những năm tháng trưởng thành, vẫn âm thầm chuẩn bị cho con hành trang bước vào tương lai. Đó có lẽ cũng là cách thế hệ cha anh trao lại cho thế hệ sau một thứ tài sản lớn hơn vật chất: niềm tin vào tri thức và trách nhiệm với con đường mình đã chọn.
Bước ngoặt lớn nhất của cuộc đời quân y đến vào năm 1979, khi chàng sinh viên năm thứ 4 Đồng Khắc Hưng được điều động lên tuyến đầu biên giới phía Bắc tại khu vực Hoàng Liên Sơn (Lào Cai). Trước mắt chàng sinh viên trẻ không còn là những mô hình giải phẫu trên giảng đường, mà là hiện thực khốc liệt của chiến trận. Nhớ lại quãng thời gian ấy, ông đúc kết ba thử thách khắc nghiệt nhất mà một người thầy thuốc quân y phải đối mặt.
Chàng sinh viên Đồng Khắc Hưng (ngoài cùng bên trái, hàng dưới) cùng bạn học dưới mái trường Đại học Quân y – thế hệ được tôi luyện để sẵn sàng có mặt nơi tuyến đầu gian khó nhất.
Thử thách thứ nhất là sự nguy hiểm luôn cận kề, khi người thầy thuốc phải tiến hành cấp cứu và điều trị trực tiếp ngay giữa vùng chiến sự.
“Bác sĩ ở tuyến trước khi ấy phải chấp nhận rất có thể mình sẽ hy sinh bất cứ lúc nào”.
Thử thách thứ hai là sự thiếu thốn cùng cực về vật tư y tế, thuốc men và trang thiết bị tối thiểu. Có những ca cấp cứu mà thuốc sát trùng, thuốc mê hay thuốc tê đều hoàn toàn trống không, buộc người thầy thuốc phải phát huy tối đa sự linh hoạt và nhanh nhạy để cứu người. Thử thách cuối cùng là áp lực phải làm việc hoàn toàn đơn độc: giữa rừng thiêng nước độc, không có ê-kíp hội chẩn hay đồng nghiệp hỗ trợ, một mình bác sĩ phải tự đưa ra quyết định về sinh mệnh con người.
“Phải làm việc đơn lẻ là nguy hiểm nhất. Có ca bệnh như thế, vết thương phải xử trí ra sao, biết trao đổi với ai? Những lúc ấy, tôi chỉ có thể tin vào kiến thức và bản lĩnh của chính mình, đặt cả trách nhiệm và lương tâm lên đôi tay để giành lấy sự sống cho đồng đội”.
Thiếu tướng, TTND.GS.TS.BS Đồng Khắc Hưng (bên phải, ngoài cùng) tại sự kiện kỷ niệm 70 năm thành lập ngành quân y - nơi đã hun đúc nên bản lĩnh và y đức của ông suốt hơn nửa thế kỷ.
Sau những năm tháng tôi luyện tại tuyến đầu biên giới, ông trở về công tác tại Bệnh viện 103 và Học viện Quân y. Tại đây, một “trận tuyến” khác lại mở ra – nơi ông và các đồng nghiệp tiếp nhận những đợt thương binh nặng từ chiến trường Campuchia. Trong ký ức của vị tướng quân y, các khoa phòng ngày ấy luôn kín người; nhiều người lính nhập viện khi mới mười tám, đôi mươi.
Giữa điều kiện y tế thời hậu chiến thiếu thốn đủ bề – không găng tay, khẩu trang chỉ là miếng vải may vội – các bác sĩ phải trực tiếp rửa vết thương bằng tay trần, tự đốt cồn sát trùng... Nhưng khi chứng kiến vết thương của đồng đội, mọi nhọc nhằn dường như chẳng còn gì. Sự kiên nhẫn, hết mình cứu chữa và túc trực ngày đêm để xoa dịu vết thương cho đồng đội chính là cách những người thầy thuốc quân y lặng lẽ cống hiến trong thời kỳ gian khó nhất.
Nhìn thấy từng số phận phía sau mỗi ca bệnh, người thầy thuốc trẻ Đồng Khắc Hưng dần khắc sâu một bài học sâu sắc: y đức không nằm ở lời nói, mà ở sự thấu hiểu để nhận ra mỗi cuộc đời sau những vết thương, ở lòng nhân ái để không bao giờ dửng dưng trước nỗi đau, và ở trách nhiệm đến cùng – không cho phép mình buông tay khi người bệnh vẫn còn một tia hy vọng. Bài học ấy theo ông suốt chặng đường về sau – từ một bác sĩ điều trị, nhà quản lý tại Bệnh viện 103, Học viện Quân y và nay là Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Phương Đông.
Bài học y đức từ những năm tháng chiến trường vẫn theo Giáo sư Đồng Khắc Hưng đến hôm nay – trong từng buổi thăm khám và mỗi ca phẫu thuật tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông.
Nhìn lại chặng đường đã qua, niềm tự hào của Thiếu tướng, TTND.GS.TS.BS Đồng Khắc Hưng không chỉ nằm ở những huân huy chương hay học hàm cao quý, mà còn ở mạch nguồn phụng sự được nối dài qua ba thế hệ. Người cha năm xưa là người lính đi dọc Trường Sơn, dâng hiến tuổi trẻ cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Tiếp nối cha, ông khoác lên mình chiếc áo blouse trắng, trở thành người chiến sĩ trên mặt trận nâng niu sự sống. Và hôm nay, con trai ông lại tiếp bước con đường y học ấy – hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Nhật Bản, sẵn sàng trở về phục vụ Tổ quốc. Đó chính là minh chứng đẹp đẽ của sự trao truyền tinh thần phụng sự.
Giáo sư Đồng Khắc Hưng và con trai trong màu áo lính quân y tại Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống Học viện Quân y – hình ảnh đẹp của mạch nguồn phụng sự được nối dài qua các thế hệ.
"Tôi thường trò chuyện với con trai và học trò rằng, ánh hào quang của nghề y luôn đi cùng những hy sinh thầm lặng. Muốn cứu được nhiều người, phải chấp nhận hy sinh niềm vui cá nhân để không ngừng học tập, nghiên cứu; và trên hết, phải giữ cho mình một trái tim biết rung động trước nỗi đau của người bệnh để luôn tận tâm, hết lòng như đang chăm sóc chính người thân của mình”.
Từ chiến trường năm xưa đến “mặt trận” giữ gìn sự sống hôm nay, ngọn lửa phụng sự trong ông vẫn luôn nguyên vẹn. Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, vị tướng quân y năm nào vẫn lặng lẽ đồng hành trong từng ca bệnh khó, cẩn trọng khi hội chẩn và kiên nhẫn hướng dẫn lớp học trò kế cận. Nhờ đó, thế hệ bác sĩ trẻ không chỉ vững vàng chuyên môn mà còn thấm nhuần tinh thần tận tụy – nền tảng cốt lõi để mang lại sự an tâm trọn vẹn cho người bệnh.
“Người thầy thuốc cũng chính là người chiến sĩ. Chúng tôi chiến đấu mỗi ngày trên một mặt trận không tiếng súng – mặt trận chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân”.
Thiếu tướng, TTND.GS.TS.BS Đồng Khắc Hưng – hơn nửa thế kỷ giữ trọn ngọn lửa phụng sự trong màu áo blouse.
Nhân dịp Quốc khánh 2/9, câu chuyện về Thiếu tướng, TTND.GS.TS.BS Đồng Khắc Hưng được nhắc nhớ như một minh chứng đẹp cho những giá trị trao truyền qua năm tháng. Ngọn lửa yêu nước và tinh thần phụng sự từ người cha đi dọc Trường Sơn đã được ông gìn giữ, rồi tiếp tục thắp lên trong người con trai đang nối bước con đường y học, trong những thế hệ học trò ông dìu dắt, và trong lớp thầy thuốc trẻ hôm nay.
Qua bao năm tháng và dù ở bất kỳ vị trí nào, hành trình của Giáo sư Hưng vẫn vẹn nguyên một tinh thần: âm thầm, tận tụy và cống hiến hết mình cho sự sống nhân dân.
Thiếu tướng, TTND.GS.TS.BS Đồng Khắc Hưng – nguyên Phó Giám đốc Học viện Quân y và Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 103; hiện là Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, Giám đốc Ngân hàng Mô và Trung tâm Hô hấp Phương Đông. Hơn nửa thế kỷ học tập và cống hiến cho y tế nước nhà, ông đã đạt được nhiều thành tựu đáng tự hào:
