Viêm giác mạc chấm nông: Nguyên nhân, dấu hiệu và điều trị

Viêm giác mạc chấm nông là gì?

Viêm giác mạc chấm nông (viêm giác mạc đốm) là tình trạng tổn thương các tế bào lớp ngoài cùng của giác mạc, được chẩn đoán bằng cách nhỏ thuốc nhuộm và soi dưới ánh sáng mạnh với độ phóng đại cao. Bệnh khởi phát bởi nhiều nguyên nhân khác nhau, song tựu chung đều dễ gây triệu chứng khó chịu ở mắt, đỏ mắt và chảy nước mắt.

Viêm giác mạc chấm nông là tình trạng các tế bào lớp ngoài cùng của giác mạc bị tổn thương

Nguyên nhân bệnh viêm giác mạc chấm nông

Nhiễm trùng, viêm hoặc chấn thương là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến viêm giác mạc đốm. Tùy vào mức độ tổn thương mà biểu hiện bệnh ở mỗi người sẽ khác nhau, từ khó chịu nhẹ đến ảnh hưởng thị lực rõ rệt.

Hội chứng khô mắt

Hội chứng khô mắt xuất hiện khi lớp phim nước mắt hoạt động không ổn định, khiến giác mạc dễ bị tổn thương. Viêm giác mạc đốm là một trong những triệu chứng thường gặp nhất, khiến mắt người bệnh nóng rát, cộm, nhìn mờ, đỏ mắt hoặc chảy nước mắt.

Viêm bờ mi

Viêm bờ mi thường do vi khuẩn Staphylococcus Aureus hoặc tắc các tuyến tiết dầu ở mí mắt. Tình trạng viêm có thể làm rối loạn hoạt động màng phim nước mắt, khởi phát các tổn thương lớp ngoài giác mạc như đóng vảy mi, sưng mí hoặc ngứa mắt.

Viêm bờ mi không được kiểm soát có thể dẫn đến viêm giác mạc đốm

Viêm kết mạc

Viêm kết mạc hay đau mắt đỏ do nhiễm virus, đặc biệt loại virus gây cảm lạnh thông thường. Virus đi vào cơ thể không được kiểm soát sẽ làm giác mạc tổn thương lớp ngoài, dẫn đến các triệu chứng như chảy nước mắt, kích ứng, nhạy cảm với ánh sáng hoặc mắt chảy dịch.

Nhiễm khuẩn

Nhiễm khuẩn không chỉ khiến giác mạc tổn thương, mà còn gây viêm giác mạc chấm mông. Bên cạnh Staphylococcus aureus gây viêm bờ mi, chủng Pseudomonas aeruginosa cũng có nguy cơ tấn công thị giác nếu sử dụng kính áp tròng sai cách.

Tác dụng phụ của thuốc

Chất bảo quản trong thuốc nhỏ mắt, dung dịch ngâm kính áp tròng có thể khiến một số người bị kích ứng. Người sử dụng chú ý các sản phẩm chứa thành phần Thiomersal, loại chất dễ gây ra các phản ứng quá mẫn.

Dùng kính áp tròng sai cách

Đeo sai kích thước kính áp tròng, nhất khi quá chặt, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương bề mặt giác mạc. Việc đeo kính ngay cả khi đi ngủ, thiếu vệ sinh khiến bề mặt kính dễ tích tụ protein, cặn bẩn, từ đó làm tăng nguy cơ kích ứng và viêm.

Đeo kính áp tròng khi ngủ, không thay mới làm tăng nguy cơ viêm nhiễm lớp biểu mô giác mạc

Trợt giác mạc tái phát

Trợt giác mạc là tình trạng lớp biểu mô giác mạc bị bong tách khỏi các lớp bên dưới, do chấn thương hoặc liên quan đến bệnh lý tiềm ẩn. Khi tình trạng này xảy ra nhiều lần, bề mặt giác mạc liên tục bị tổn thương và khó hồi phục sẽ làm tăng nguy cơ viêm giác mạc đốm.

Bỏng hóa chất

Mắt dính hóa chất, vô tình bị bắn axit, kiềm vào mắt là tình trạng cấp cứu, cần được can thiệp xử trí lập tức. Bề mặt mắt nếu chịu tổn thương nặng có khả năng làm giảm hoặc mất thị lực vĩnh viễn. Ngoài ra, tăng nguy cơ hình thành biến chứng viêm giác mạc chấm nông.

Tiếp xúc với tia UV

Để mắt tiếp xúc với tia cực tím trong thời gian dài, không có biện pháp bảo vệ phù hợp có thể gây tổn thương và viêm lớp ngoài cùng giác mạc. Sau khoảng 6 - 12 giờ bị cháy nắng, mắt người bệnh có thể bị đau nhức, cộm rát hoặc nhìn mờ.

Hở mi

Hở mi là tình trạng mí mắt không thể khép kín hoàn toàn, khiến giác mạc bị lộ ra ngoài và dễ bị các tác nhân gây hại xâm nhập. Yếu tố này chủ yếu gây viêm ở phần giác mạc dưới, gây các phản ứng kích ứng như đỏ mắt.

Hở mi khiến giác mạc lộ phần lớn ra ngoài, tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây hại xâm nhập

Quặm lông mi

Quặm lông mi là tình trạng lông mi mọc lệch, chĩa vào trong và cọ xát lên bề mặt giác mạc. Sự kích thích cơ học liên tục này có thể làm tổn thương lớp ngoài giác mạc, dẫn đến viêm giác mạc chấm nông hoặc phát sinh các bệnh lý về mắt khác. Vấn đề này cần được xử trí sớm, tránh bệnh tình tiến triển nặng làm trầy xước hoặc loét giác mạc.

Yếu tố khiến mắt dễ bị viêm giác mạc chấm nông

Mọi lứa tuổi, giới tính đều có nguy cơ mắc viêm giác mạc đốm, song phổ biến nhất ở nhóm đối tượng dưới đây:

• Người trong độ tuổi 20 - 30, thường xuyên phải đeo kính áp tròng, làm việc trong môi trường nhiều khói bụi.
• Tiền sử mắc các bệnh lý tại mắt.
• Mắt phải làm việc, hoạt động với thiết bị điện tử trong thời gian dài.
• Người có thói quen đưa tay lên chạm mắt.
• Lông mi quặm vào trong.
• Liệt dây thần kinh VII ngoại biên.
• Không có biện pháp bảo vệ mắt khi tiếp xúc với tia UV.

Những tình trạng sức khỏe mắt dễ bị viêm giác mạc chấm nông

Dấu hiệu nhận biết

Triệu chứng viêm giác mạc chấm nông tương đối đa dạng, không có mẫu số chung cho mọi trường hợp. Không ít trường hợp bệnh chỉ khởi phát trong thời gian ngắn, nhưng dễ dàng tái phát theo kỳ và kéo dài nhiều năm.

Nếu nhận thấy các dấu hiệu dưới đây, người bệnh chú ý thăm khám trong thời gian sớm nhất:

• Đỏ mắt, bề mặt giác mạc xuất hiện các chấm li ti.
• Người bệnh có cảm giác khô mắt, thường xuyên chảy nước mắt.
• Tầm nhìn giảm, mờ nhòe.
• Nhạy cảm với ánh sáng, chói sáng.
• Mắt đau nhức, bỏng rát hoặc cảm giác khó chịu như có dị vật trong mắt.
• Hạch bạch huyết sưng trước tai.

Những triệu chứng bất thường cảnh báo mắt bị viêm giác mạc chấm nông

Phương pháp chẩn đoán bệnh lý

Chẩn đoán viêm giác mạc đốm không chỉ dựa vào các triệu chứng lâm sàng cơ bản, mà còn cần xét thêm kết luận xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu. Soi đáy mắt là kỹ thuật thường được ứng dụng, giúp bác sĩ quan sát rõ các tổn thương và tình trạng bất thường nhỏ nhất ở mắt.

Một số xét nghiệm khác cũng có thể được thực hiện, nhằm mục đích phân biệt rõ viêm giác mạc chấm nông với viêm giác mạc do tụ cầu, viêm giác mạc do phế cầu. Người bệnh nên đến các cơ sở y tế uy tín, sở hữu trang thiết bị hiện đại để đảm bảo kết quả chẩn đoán chính xác và có giá trị điều trị.

Bệnh nhân khám sức khỏe mắt tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Bệnh nhân liên hệ 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám tại Chuyên khoa Mắt - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông để tư vấn, nhận chỉ định chẩn đoán chuyên môn.

Điều trị viêm giác mạc chấm nông

Sau khi thực hiện các bước chẩn đoán cơ bản và chuyên sâu, bệnh nhân sẽ xác định được nguyên nhân gây bệnh đến từ đâu. Bác sĩ cũng dựa vào những kết quả này để đưa ra phác đồ điều trị phù hợp, đảm bảo đánh trúng mục tiêu cần loại trừ khỏi nhãn cầu người bệnh.

Cụ thể:

• Viêm giác mạc đốm nhẹ: Bệnh nhân chỉ cần dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, tuân thủ đúng liều lượng và tần suất sử dụng theo đơn kê. Tuyệt đối không tự ý tăng, giảm hoặc thay đổi liều lượng, hình thành các biến chứng nguy hiểm.
• Do Adenovirus: Bệnh nhân thường không nhận chỉ định điều trị đặc hiệu, bác sĩ sẽ hướng dẫn tự chăm sóc, vệ sinh mắt tại nhà. Tình trạng viêm sẽ được cải thiện, thuyên giảm sau khoảng 3 tuần.
• Do virus Herpes: Tình trạng viêm cần được điều trị dứt điểm bằng thuốc kháng sinh dạng nhỏ mắt hoặc uống.
• Do bệnh lý nền: Người bệnh tiếp nhận điều trị theo đúng nguyên nhân, giúp tình trạng sức khoẻ mắt được cải thiện dần dần theo thời gian.
• Do thói quen sinh hoạt: Chủ động thay đổi lối sống, tránh thức khuya, nhìn màn hình máy tính trong thời gian dài, thiếu vệ sinh mắt hoặc kính áp tròng.
• Do tiếp xúc với tia cực tím: Trong quá trình điều trị nên sử dụng kính bảo vệ chuyên dụng, kính râm, kết hợp với thuốc nhỏ mắt để cải thiện triệu chứng bệnh.

Hướng điều trị viêm giác mạc đốm theo nguyên nhân gây bệnh

Viêm giác mạc chấm nông xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, gồm rối loạn phim nước mắt, viêm nhiễm, tác động cơ học hoặc yếu tố môi trường. Phần lớn các trường hợp đều có tiên lượng tốt nếu được chẩn đoán sớm, điều trị phù hợp theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa Mắt. Vậy nên, ngay khi có triệu chứng cộm rát, đỏ mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ, bệnh nhân cần thăm khám sớm để phòng ngừa biến chứng và bảo tồn thị lực về lâu dài.