Viêm giác mạc Herpes: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Tìm hiểu về virus Herpes

Virus Herpes, tên đầy đủ là Herpes Simplex Virus (HSV), là một loại virus có vật chất di truyền ADN và chỉ tồn tại trên vật chủ duy nhất là con người. Trên thực tế, virus này rất phổ biến, với khoảng 90% dân số đã từng tiếp xúc và có kháng thể trong máu nhưng đa phần không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. 

Theo các bác sĩ chuyên khoa,HSV được chia thành hai nhóm chính. HSV type 1 thường gây bệnh ở vùng trên thắt lưng như môi, mặt và mắt, trong khi HSV type 2 chủ yếu gây herpes sinh dục và lây qua đường tình dục. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm, HSV type 2 vẫn có thể lây sang mắt, đặc biệt ở trẻ sơ sinh khi nhiễm qua đường sinh thường.

Tình trạng nhiễm virus Herpes thường xảy ra ở trẻ trên 6 tháng tuổi khi lượng kháng thể bảo vệ từ mẹ bắt đầu giảm dần. Biểu hiện ban đầu thường khá nhẹ như sốt, mệt mỏi, khó chịu, nhưng cũng có những trường hợp tiến triển nặng và ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân. 

Điều đáng nói là sau lần nhiễm đầu tiên, virus không bị đào thải hoàn toàn mà di chuyển theo đường thần kinh và “ngủ yên” tại các hạch thần kinh. Khi gặp điều kiện thuận lợi, virus có thể tái hoạt động và gây bệnh trở lại ở nhiều cơ quan khác nhau, trong đó có giác mạc mắt.

Phản ứng viêm do virus Herpes gây ra khá thường gặp 

Viêm giác mạc do Herpes là bệnh gì?

Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm giác mạc do và có khả năng tái phát nhiều lần. Bệnh thường liên quan đến HSV type 1, loại virus hay gây mụn rộp ở môi, miệng, nhưng khi virus lan đến mắt, nó có thể gây tổn thương từ nhẹ đến nặng tại giác mạc.

Trong giai đoạn đầu, virus Herpes có thể chỉ gây tổn thương ở mí mắt hoặc kết mạc, biểu hiện bằng các mụn nước nhỏ li ti quanh mắt. Tuy nhiên, nếu virus xâm nhập sâu vào giác mạc, người bệnh có thể gặp tình trạng đau nhức mắt, sợ ánh sáng, chảy nước mắt nhiều và suy giảm thị lực. 

Nhìn chung, bệnh lý này nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể để lại sẹo giác mạc và gây suy giảm thị lực.

Nguyên nhân gây ra bệnh viêm giác mạc do Herpes

Nguyên nhân trực tiếp gây bệnh là virus Herpes đã tồn tại sẵn trong cơ thể. Virus Herpes type 1 lây lan chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp da kề da, đặc biệt trong thời thơ ấu. Sau khi xâm nhập, virus không biến mất hoàn toàn mà tồn tại âm thầm trong các tế bào thần kinh. Khi cơ thể gặp các yếu tố thuận lợi, virus viêm giác mạc Herpes sẽ tái hoạt động và di chuyển ngược theo dây thần kinh để gây tổn thương tại mắt.

Những yếu tố thường kích hoạt virus Herpes tái phát bao gồm căng thẳng kéo dài, sốt, phơi nắng nhiều, chấn thương cơ thể, phẫu thuật, rối loạn nội tiết như trong kỳ kinh nguyệt hoặc sử dụng một số loại thuốc làm suy giảm miễn dịch. 

Khi virus tái hoạt động tại mắt, nó thường gây viêm ở mí mắt và kết mạc, sau đó có thể lan vào giác mạc. Trong một số trường hợp nguy hiểm, virus viêm giác mạc Herpes còn xâm nhập vào các cấu trúc sâu hơn trong mắt và gây biến chứng nghiêm trọng.

Người bị căng thẳng kéo dài có nguy cơ bị virus Herpes tấn công cao hơn bình thường 

Triệu chứng của virus viêm giác mạc Herpes

Bạn cần cảnh giác nếu cơ thể xuất hiện một trong số các triệu chứng của viêm giác mạc như sau: 

• Có cảm giác đau nhức hoặc cộm xốn trong mắt.
• Mắt bị đỏ, dễ chảy nước mắt và cảm giác nóng rát.
• Thị lực suy giảm, nhìn mờ hoặc nhìn không rõ như trước.
• Nhạy cảm hơn với ánh sáng, hay cảm thấy chói và khó chịu khi ra ngoài.
• Xuất hiện các chấm viêm nông li ti trên bề mặt giác mạc, có thể thoáng qua rồi tự hết.

Về mức độ nguy hiểm của bệnh lý này, các bác sĩ chuyên khoa cho rằng: Khi tổn thương chỉ nằm ở lớp biểu mô ngoài, giác mạc có thể lành mà không để lại sẹo.
Nhưng nếu virus xâm nhập vào các lớp sâu hơn, bệnh có nguy cơ gây sẹo giác mạc. Trong trường hợp nặng có thể dẫn đến giảm thị lực kéo dài hoặc thậm chí mù lòa nếu không điều trị đúng cách.

Chẩn đoán viêm loét giác mạc do Herpes như thế nào?

Để chẩn đoán chính xác tình trạng viêm ở giác mạc, bác sĩ đánh giá các triệu chứng đau mắt, đỏ mắt, chảy nước mắt và giảm thị lực trước. Sau đó, bác sĩ sẽ quan sát hình thái tổn thương giác mạc, đặc biệt là các ổ loét có dạng đặc trưng.

Một số chỉ định có thể được đưa ra để phân biệt giữa viêm giác mạc do vi khuẩn với viêm giác mạc do nấm.

Điều trị viêm giác mạc do Herpes

Mặc dù viêm loét  giác mạc do Herpes có thể tự khỏi ở một số trường hợp nhẹ nhưng về cơ bản, các phương pháp điều trị còn phụ thuộc vào tình trạng nghiêm trọng của bệnh. Việc dùng thuốc đúng giúp rút ngắn thời gian hồi phục và giảm nguy cơ tái phát.

Dưới đây là một số phương pháp điều trị mà các bác sĩ có thể áp dụng bao gồm:

• Uống thuốc kháng virus tại chỗ đối với nhiễm trùng nhẹ.
• Cạo nhẹ vùng giác mạc bị tổn thương nhằm loại bỏ tế bào nhiễm virus.
• Nếu bệnh nhân gặp biến chứng sẹo giác mạc có thể cần phẫu thuật ghép giác mạc.

Ngoài ra, để nâng cao hiệu quả điều trị bệnh, bạn nên tham khảo các lưu ý dưới đây: 

• Không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Bởi một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc chứa steroid, có thể làm virus Herpes hoạt động mạnh hơn.
• Tái khám đúng lịch để theo dõi tốc độ phục hồi và phát hiện sớm các biến chứng (nếu có)..

Bạn có thể chủ động uống thuốc kháng virus nếu bị nhiễm trùng nhẹ ở mắt 

Phòng ngừa bệnh viêm loét giác mạc do Herpes 

Đây là bệnh có thể lây nhiễm nên bạn phải chủ động áp dụng các biện pháp chăm sóc phòng tránh dưới đây:

• Tránh chạm tay vào mắt sau khi tiếp xúc với mụn rộp hoặc vết loét Herpes.
• Không sờ, chạm hoặc hôn khi vùng da đang có tổn thương Herpes.
• Không dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, ly uống nước, son môi.
• Không dùng nước bọt để làm ướt kính áp tròng.
• Ngưng đeo kính áp tròng khi mắt có dấu hiệu viêm nhiễm.
• Cẩn thận khi trang điểm và tẩy trang, không dùng mỹ phẩm để che mụn rộp.
• Hạn chế căng thẳng, ngủ đủ giấc để duy trì sức đề kháng ổn định.
• Thoa kem chống nắng cho môi và mặt khi tiếp xúc lâu với ánh nắng mặt trời.
• Đi khám ngay khi các triệu chứng viêm giác mạc do Herpes xuất hiện trở lại.

Có thể nói, viêm giác mạc do Herpes là bệnh lý cần phải điều trị đúng lúc, đúng cách. Vì bệnh có tính chất tái phát và có thể lây lan nên ngay cả sau khi khỏi bệnh, bạn cũng nên duy trì thăm khám định kỳ và thực hiện các biện pháp phòng tránh lây nhiễm cho những người xung quanh.