Viêm giác mạc sợi: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Bệnh viêm giác mạc sợi là gì?

Viêm giác mạc sợi hay còn gọi là viêm giác dạng sợi hay viêm giác mạc hình sợi. Đây là tình trạng bề mặt giác mạc bị tổn thương và xuất hiện các sợi nhỏ hình thành từ tế bào biểu mô bị thoái hóa, kết dính với chất nhầy. Các mô sợi này bám chặt vào vùng giác mạc bị bong tróc hoặc khuyết thiếu.

Triệu chứng viêm này làm bề mặt giác mạc trở nên không đều, gây cọ xát mỗi khi chớp mắt. Vì vậy, người bệnh thường xuyên cảm thấy cộm xốn, nhói đau và rất khó chịu. Theo các bác sĩ chuyên khoa, bệnh có liên quan mật thiết đến tình trạng khô mắt kéo dài, khi bề mặt nhãn cầu không được bôi trơn đầy đủ.

Điều đáng lưu ý là tình trạng viêm bề mặt giác mạc này có xu hướng dễ tái phát. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, tình trạng tổn thương giác mạc có thể tiến triển nặng hơn, làm giảm thị lực và ảnh hưởng lâu dài đến sinh hoạt hằng ngày.

Người bệnh có các sợi nhỏ trên bề mặt giác mạc, kết dính với chất nhầy 

Triệu chứng của bệnh viêm giác mạc sợi là gì?

Triệu chứng của bệnh lý này thường xuất hiện âm thầm nhưng kéo dài khiến người bệnh mệt mỏi và khó tập trung trong công việc cũng như học tập. Các biểu hiện có thể tăng dần theo thời gian nếu mắt không được chăm sóc đúng cách.

Các biểu hiện điển hình của bệnh lý viêm giác mạc dạng sợi bao gồm: 

• Người bệnh có cảm giác mắt bị kích thích, nóng rát và đau nhức nhẹ.
• Mắt thường xuyên có cảm giác như có bụi hoặc dị vật bên trong, càng chớp mắt càng khó chịu.
• Mắt trở nên nhạy cảm với ánh sáng, dễ mỏi và nhanh khô.
• Thị lực có thể lúc mờ lúc rõ, gây cảm giác không ổn định khi nhìn.
• Cảm giác cộm xốn và nặng mắt thường rõ rệt hơn vào buổi sáng sau khi thức dậy.

Nguyên nhân gây viêm giác mạc sợi

Như đã nhắc đến ở trên, phần lớn nguyên nhân gây ra tình trạng này đều bắt nguồn từ bất thường khô mắt kéo dài. Khi lượng nước mắt tiết ra không đủ để bảo vệ và bôi trơn giác mạc, bề mặt nhãn cầu sẽ dễ bị tổn thương, tạo điều kiện hình thành các sợi giác mạc.

Ở người khỏe mạnh, màng nước mắt có thể duy trì độ ẩm trên bề mặt mắt trong khoảng 20 giây. Tuy nhiên, với người bị khô mắt, thời gian này có thể rút ngắn chỉ còn 5 giây, khiến giác mạc nhanh chóng bị khô và kích ứng.

Dưới đây là tổng hợp các nhân tố kích thích khiến người bệnh gặp phải tình trạng khô mắt và tăng nguy cơ bị viêm giác mạc bao gồm:

Do tiếp xúc với các tác nhân gây hại từ môi trường

Môi trường sống và làm việc có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của mắt. Việc thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, không khí ô nhiễm, môi trường khô nóng hoặc sử dụng quạt, điều hòa liên tục có thể làm tăng tốc độ bay hơi của nước mắt.

Khi mắt không được giữ ẩm đầy đủ, bề mặt giác mạc dễ bị tổn thương và làm tăng nguy cơ xuất hiện viêm giác mạc sợi.

Ảnh hưởng từ thói quen gây xấu trong sinh hoạt

Những thói quen sinh hoạt không hợp lý cũng là nguyên nhân phổ biến gây khô mắt và viêm giác mạc. Việc đọc sách, xem tivi hoặc sử dụng máy tính trong thời gian dài, đặc biệt là trong môi trường thiếu ánh sáng, khiến mắt phải điều tiết liên tục và nhanh mệt mỏi.

Đối với những người làm việc văn phòng, thói quen làm việc với màn hình trong thời gian dài, ít chớp mắt và căng thẳng kéo dài cũng có thể dẫn đến hệ quả bị khô mắt. 

Làm việc với máy tính trong thời gian dài có thể là yếu tố khiến người bệnh dễ bị viêm giác mạc hơn 

Tuổi tác và nội tiết tố của cơ thể

Ngoài ảnh hưởng từ môi trường và thói quen thì cơ thể có xu hướng lão hóa theo thời gian. Cụ thể ở đây là chức năng của tuyến lệ sẽ suy giảm theo tuổi tác. Do đó, người trung niên và người lớn tuổi thường tiết nước mắt ít hơn so với người trẻ, khiến bề mặt mắt dễ bị khô và kích ứng.

Bên cạnh đó, sự thay đổi nội tiết tố, đặc biệt ở phụ nữ sau sinh hoặc trong giai đoạn tiền mãn kinh cũng có thể làm giảm khả năng tiết nước mắt. Đây cũng là lý do khiến phụ nữ sau sinh hay bị khô mắt 

Bị khô mắt sau khi phẫu thuật

Một số trường hợp gặp biến chứng bệnh viêm giác mạc sợi xuất hiện sau các phẫu thuật về mắt, đặc biệt là phẫu thuật khúc xạ như mổ laser điều trị cận thị. Điều này là do sau phẫu thuật, khả năng sản xuất nước mắt có thể giảm tạm thời khiến mắt khô hơn bình thường.

Nếu người bệnh không chăm sóc và theo dõi mắt đúng cách trong giai đoạn hậu phẫu, tình trạng khô mắt kéo dài có thể dẫn đến tổn thương giác mạc và hình thành viêm giác mạc hình sợi.

Cách chữa viêm giác sợi là gì?

Để điều trị hiệu quả, người bệnh cần được thăm khám và can thiệp đúng cách ngay từ đầu, tránh tự xử lý tại nhà làm bệnh kéo dài hoặc nặng hơn.

Trước hết, bác sĩ chuyên khoa Mắt sẽ sử dụng dụng cụ chuyên dụng để nhẹ nhàng loại bỏ các sợi nhầy bám trên bề mặt giác mạc. Đây là bước quan trọng giúp giảm nhanh cảm giác cộm, đau rát và tạo điều kiện cho giác mạc hồi phục. Sau đó, việc điều trị sẽ được cá nhân hóa tùy theo nguyên nhân gây bệnh.

Trong nhiều trường hợp, bệnh lý có liên quan mật thiết đến tình trạng khô mắt. Khi đó, bạn sẽ được điều trị theo hướng tăng cường giữ ẩm và bảo vệ bề mặt giác mạc. Bác sĩ thường chỉ định sử dụng nước mắt nhân tạo hoặc các chế phẩm bôi trơn giúp ổn định tế bào biểu mô giác mạc. 

Bệnh nhân có thể được chỉ định dùng nước mắt nhân tạo để giảm nhẹ các triệu chứng của viêm 

Ban ngày, người bệnh có thể nhỏ mắt nhiều lần dưới dạng dung dịch để duy trì độ ẩm cần thiết. Ban đêm, thuốc dạng mỡ được ưu tiên sử dụng để kéo dài thời gian tác dụng trong lúc ngủ. Ngoài ra, một số trường hợp có thể được bổ sung vitamin A đường uống theo đúng liều lượng bác sĩ khuyến cáo nhằm hỗ trợ tái tạo giác mạc.

Để điều trị dứt điểm, việc quan trọng nhất vẫn là xử lý nguyên nhân nền gây bệnh. Những tình trạng như hở mi, liệt dây thần kinh số VII hoặc các rối loạn khiến mắt không nhắm kín cần được điều trị song song. Nếu chỉ điều trị triệu chứng mà bỏ qua nguyên nhân, bệnh rất dễ tái phát.

Với các trường hợp bệnh kéo dài hoặc thường xuyên tái lại, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng kính sát tròng mềm loại đeo qua đêm. Cách này giúp giảm kích thích, hạn chế cọ xát lên giác mạc và hỗ trợ tổn thương lành nhanh hơn. Tuy nhiên, người bệnh tuyệt đối không tự ý sử dụng kính sát tròng khi chưa có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa.

Những điều cần lưu ý trong quá trình điều trị 

Để nâng cao hiệu quả khi điều trị người bệnh cần tuân thủ một số hướng dẫn chăm sóc sức khỏe mắt như sau: 

• Hạn chế tối đa việc sử dụng máy tính, điện thoại hoặc xem tivi ở cự ly quá gần và trong thời gian dài liên tục.
• Không thức khuya thường xuyên hoặc bởi điều này dễ khiến mắt luôn trong trạng thái mệt mỏi, dễ kích ứng và kéo dài thời gian điều trị.
• Tránh ngồi trong phòng máy lạnh suốt cả ngày hoặc tiếp xúc lâu với khói bụi, gió mạnh có thể làm tình trạng khô và kích ứng mắt nặng hơn. 
• Đeo kính mát hoặc kính bảo hộ để che chắn ánh nắng, gió và bụi bẩn xâm nhập vào mắt.

Bên cạnh đó, người bệnh nên chủ động sắp xếp thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý cũng là việc làm vô cùng cần thiết. Bạn nên cố gắng ngủ đủ từ 7–8 tiếng mỗi ngày, bổ sung nguồn dinh dưỡng vitamin A tự nhiên cho mắt. Ngoài ra, hãy hạn chế đeo kính áp tròng, kết hợp massage nhẹ nhàng và chườm ấm mắt để cải thiện tuần hoàn và giảm cảm giác khó chịu.

Gói Ortho-K-kính tạo hình giác mạc

Ortho-K (Orthokeratology - tạo hình giác mạc) là phương pháp sử dụng kính áp tròng cứng được thiết kế đặc biệt với mỗi người để...

Nhìn chung, viêm giác mạc sợi là bệnh lý dễ tái phát nếu không được điều trị và chăm sóc đúng cách. Ngoài đi thăm khám ngay khi có dấu hiệu cộm xốn và xuất hiện các sợi dạng nhầy dính ở mắt, người bệnh cũng nên điều chỉnh chế độ sinh hoạt phù hợp và tái khám định kỳ để kiểm soát nguy cơ tái phát bệnh lý.