Viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em: Đừng bỏ qua 5 triệu chứng thường gặp!

Viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em là gì?

Viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em (còn gọi là viêm khớp nhiễm khuẩn) là tình trạng vi khuẩn, virus hoặc nấm xâm nhập vào dịch khớp và các mô quanh khớp gây viêm, sưng đau và hạn chế vận động. 

Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến hơn ở trẻ có vết thương hở trên da hoặc hệ miễn dịch yếu sẽ dễ mắc hơn. Hệ miễn dịch suy yếu có thể do ảnh hưởng từ bệnh tiểu đường, bệnh thận, nhiễm HIV, ung thư,  hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch.

Các khớp dễ bị ảnh hưởng nhất là khớp háng, đầu gối, mắt cá chân, vai và khuỷu tay. Trong đó, viêm khớp háng nhiễm trùng là dạng thường gặp và có thể để lại di chứng nặng nếu không được điều trị kịp thời.

Điều đáng lo ngại là bệnh diễn tiến rất nhanh, có thể gây tổn thương sụn khớp chỉ sau vài ngày. Vì vậy, cha mẹ cần nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo để đưa trẻ đi khám và điều trị ngay.

Viêm khớp là tình trạng vi khuẩn tấn công gây sưng đau và hạn chế vận động 

Nguyên nhân gây viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em

Phần lớn các ca bệnh xảy ra khi vi khuẩn từ ổ nhiễm trùng khác trong cơ thể (như da, họng, phổi...) di chuyển theo đường máu đến khớp gây viêm. Ngoài ra, bệnh cũng có thể xuất hiện sau phẫu thuật, tiêm chích hoặc chấn thương làm rách da vùng khớp.

Một số tác nhân thường gặp bao gồm:

• Staphylococcus aureus (tụ cầu vàng) cũng là nguyên nhân phổ biến nhất.
• Haemophilus influenzae thường gây nhiễm trùng đường hô hấp trên.
• Streptococcus (liên cầu khuẩn) có thể gây viêm họng hoặc viêm phổi.
• Escherichia coli (E. coli) thường gặp ở bệnh nhiễm trùng của trẻ sơ sinh.
• Trong trường hợp hiếm, nấm hoặc virus cũng có thể là nguyên nhân.

Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh có thể kể đến như sau:

• Hệ miễn dịch yếu (do bệnh lý nền như tiểu đường, HIV, ung thư hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch).
• Trẻ có vết thương hở trên da hoặc gãy xương hở.
• Trẻ từng bị nhiễm trùng da, viêm tai – mũi – họng, viêm phổi gần đây.

Dấu hiệu nhận biết viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em

Triệu chứng của viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em thường xuất hiện đột ngột và tiến triển nhanh chỉ trong 1–2 ngày. Tùy vị trí khớp bị ảnh hưởng mà biểu hiện có thể khác nhau, nhưng thường gặp nhất là:

• Sốt cao trên 38°C kèm mệt mỏi, bỏ ăn, cáu gắt.
• Khớp sưng đỏ, nóng và đau và cơn đau tăng lên khi trẻ cử động hoặc chạm vào.
• Hạn chế vận động cụ thể như trẻ không muốn đi lại, đứng lên hoặc cử động tay/chân bị đau.
• Giữ khớp ở tư thế bất thường, ví dụ co gối hoặc xoay chân ra ngoài để giảm đau.
• Ở trẻ sơ sinh, dấu hiệu có thể ít gây chú ý hơn như quấy khóc, bú kém hoặc sốt nhẹ, nên dễ bị bỏ qua.

Sốt cao trên 38 độ là một trong số các dấu hiệu của viêm khớp 

Riêng trong trường hợp viêm khớp háng nhiễm trùng ở trẻ em, trẻ thường không thể cử động chân bị ảnh hưởng, khập khiễng hoặc không đứng được. Khi thay tã, cha mẹ có thể nhận thấy bé khóc thét khi bị chạm vào vùng hông hoặc đùi.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, bệnh rất dễ nhầm với viêm hoạt dịch thoáng qua, viêm khớp dạng thấp ở trẻ em hoặc viêm tủy xương. Vì vậy, việc đưa trẻ đến khám sớm và làm xét nghiệm chẩn đoán là rất quan trọng.

Chẩn đoán viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em như thế nào?

Để xác định bệnh nhân có bị mắc bệnh hay không, các bác sĩ sẽ hỏi tiền sử bệnh, thăm khám và yêu cầu bệnh nhân thực hiện các chỉ định như sau:

• Khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng để đánh giá tình trạng sưng, đỏ, đau khớp, khả năng vận động.
• Xét nghiệm máu kiểm tra số lượng bạch cầu, tốc độ lắng hồng cầu (ESR), protein phản ứng C (CRP) 
• Chọc hút dịch khớp giúp xác định có mủ, vi khuẩn hay không. Nếu lượng bạch cầu trong dịch khớp >50.000/μL, trong đó >75% là bạch cầu đa nhân thì khả năng cao là viêm khớp nhiễm trùng.
• Nuôi cấy vi khuẩn tìm tác nhân gây bệnh để chọn đúng kháng sinh.
• Siêu âm hoặc chụp MRI giúp phát hiện sưng khớp, dịch mủ hoặc viêm tủy xương kế cận.
• X-quang kiểm tra tổn thương xương, khớp hoặc biến chứng muộn.

Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp điều trị hiệu quả hơn và ngăn ngừa tổn thương khớp vĩnh viễn.

Phác đồ điều trị viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em

Phác đồ điều trị thường bao gồm kháng sinh, dẫn lưu mủ và chăm sóc hỗ trợ. Tùy mức độ bệnh và kết quả xét nghiệm, bác sĩ sẽ xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

Dùng kháng sinh

Ngay sau khi lấy mẫu dịch khớp và máu, trẻ sẽ được tiêm kháng sinh tĩnh mạch để tiêu diệt vi khuẩn càng sớm càng tốt.

• Thuốc thường dùng gồm cephalosporin thế hệ 1, clindamycin hoặc vancomycin, tùy vào mức độ kháng thuốc của khu vực.
• Khi tình trạng cải thiện (thường sau 2–4 ngày), bác sĩ sẽ chuyển sang kháng sinh uống tại nhà.
• Tổng thời gian điều trị kéo dài khoảng 2–6 tuần, tùy đáp ứng điều trị.

Trong thời gian này, trẻ có thể được kiểm tra CRP và xét nghiệm máu định kỳ để theo dõi tiến triển hồi phục.

Để điều trị bệnh viêm khớp, bé có thể được truyền kháng sinh 

Dẫn lưu mủ khớp

Nếu khớp chứa nhiều dịch hoặc mủ, bác sĩ sẽ tiến hành hút dịch khớp bằng kim, nội soi hoặc phẫu thuật mở khớp để loại bỏ vi khuẩn.

• Với viêm khớp gối hoặc cổ chân, có thể dùng nội soi khớp để rửa sạch mủ.
• Với viêm khớp háng nhiễm trùng, thường cần phẫu thuật mở khớp để đảm bảo dẫn lưu triệt để.

Sau phẫu thuật, trẻ sẽ được nẹp cố định tạm thời để giảm đau và bảo vệ khớp.

Chăm sóc hỗ trợ

Bên cạnh các phương pháp dùng thuốc kể trên, bé có thể được tiến hành chăm sóc hỗ trợ bằng các phương pháp sau đây:

• Uống thuốc giảm đau hạ sốt giúp trẻ dễ chịu hơn trong giai đoạn cấp tính.
• Vật lý trị liệu được thực hiện sau khi viêm giảm, giúp khớp dần vận động trở lại, tránh cứng khớp.
• Bổ sung thực phẩm giàu protein, vitamin D, canxi để tăng sức đề kháng và hỗ trợ hồi phục xương khớp.

Biến chứng của viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh có thể gây ra Tổn thương sụn khớp vĩnh viễn, dẫn đến cứng khớp hoặc thoái hóa sớm. Nếu ảnh hưởng đến sụn tăng trưởng, tay hoặc chân của trẻ có thể phát triển không đều. Vì vậy, cần theo dõi định kỳ với bác sĩ để phát hiện và xử lý sớm các vấn đề lâu dài.

Có thể nói, viêm khớp nhiễm trùng ở trẻ em là bệnh lý nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu được phát hiện và điều trị sớm. Việc nhận biết kịp thời các dấu hiệu như sốt, sưng đau khớp, trẻ không chịu đi lại là vô cùng quan trọng để thăm khám và điều trị đúng lúc.