VMAT vs IMRT: Kỹ thuật xạ trị nào tối ưu hơn cho bệnh nhân ung thư?

VMAT vs IMRT là gì?

VMAT vs IMRT đều là kỹ thuật xạ trị ngoài ưu việt nhất hiện nay, giúp triệt tiêu chính xác khối u và hạn chế tổn thương mô lành. Cả hai phương pháp đều có khả năng điều biến liều xạ linh hoạt theo hình dạng khối u, nhưng thay vì sử dụng nhiều chùm tia cố định ở các góc khác nhau như IMRT, VMAT lại phát tia liên tục khi máy quay quanh cơ thể.

VMAT vs IMRT đều là phương pháp xạ trị ung thư tiên tiến nhất hiện nay

VMAT là gì?

VMAT (Volumetric modulated arc therapy), hay xạ trị điều biến liều theo cung là kỹ thuật xạ trị ngoài tiên tiến trong điều trị ung thư. Phương pháp sử dụng máy gia tốc tuyến tính để phát tia bức xạ từ bên ngoài cơ thể, có thể tiêu diệt khối u mà không cần xâm lấn sâu.

Điểm khác biệt của VMAT là máy xạ trị quay liên tục quanh cơ thể người bệnh theo một hoặc nhiều vòng cung, và phát tia xạ đồng thời. Bức xạ được phân bố chính xác từ nhiều góc độ khác nhau, nâng cao hiệu quả tập trung liều cao vào khối u và hạn chế tổn thương đến mô lành.

IMRT là gì?

IMRT (Intensity-Modulated Radiation Therapy), hay xạ trị điều biến liều, cũng là phương pháp xạ trị ngoài hiện đại được ứng dụng trong điều trị ung thư. Kỹ thuật này có khả năng tập trung tia xạ chính xác, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến các mô lành xung quanh nên rất phù hợp với khối u nằm gần các cơ quan quan trọng và nhạy cảm.

Điểm khác biệt của IMRT so với VMAT là cường độ tia xạ có thể điều chỉnh linh hoạt theo từng vị trí, giúp phân bố liều xạ tối ưu. Nhờ đó giảm thiểu tối đa tác dụng phụ so với phương pháp xạ trị truyền thống, bệnh nhân thường không cảm thấy đau hay khó chịu trong khi điều trị.

Cách thức hoạt động VMAT vs IMRT trong điều trị ung thư

VMAT vs IMRT là hai phương pháp xạ trị ngoài, ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong điều trị ung thư. Tuy nhiên, mỗi kỹ thuật lại có cơ chế tác động, phát liều xạ đến khối u theo cách thức hoạt động khác nhau.

Cách thức hoạt động của VMAT và IMRT trong điều trị ung thư

Cách thức hoạt động của VMAT

Với VMAT, máy gia tốc tuyến tính (LINAC) được sử dụng để quay quanh bệnh nhân, nhằm chiếu bức xạ từ nhiều góc độ cùng lúc. Thiết bị có khả năng điều biến cường độ của chùm tia phóng xạ, căn chỉnh tốc độ và hình dạng vòng quay phù hợp với kích thước khối u, giảm thiểu mức độ tiếp xúc với các mô lành xung quanh.

Cách thức hoạt động của IMRT

Xạ trị IMRT sử dụng hệ thống điều khiển bằng máy tính để chia chùm tia phóng xạ thành nhiều chùm tia nhỏ hơn với cường độ được tinh chỉnh khác nhau. Bằng cách này, IMRT tạo ra liều phóng xạ cao phù hợp theo hình dạng của khối u.

So sánh ưu điểm của VMAT vs IMRT

VMAT và IMRT đều được đánh giá cao về độ chính xác, tính phù hợp với hình dạng khối u mà kỹ thuật xạ trị trước đây không thể làm được. Tùy vào nhu cầu riêng biệt, đặc điểm khối u và chi phí mà bác sĩ sẽ đưa chỉ định thích hợp với bệnh nhân.

VMAT và IMRT đều có ưu điểm tác động chính xác khối u và giảm tổn thương mô lành

Chú thích: Biểu đồ phân bố liều đẳng liều theo mặt cắt ngang (axial) dạng bản đồ màu cho IMRT (bên trái) và VMAT (bên phải), với ngưỡng hiển thị liều tối thiểu là 5 Gy, thể hiện thể tích mô nhận liều lớn hơn 5 Gy (V ≥ 5 Gy).

Ưu điểm của VMAT

VMAT hiện là một trong những kỹ thuật điều trị ung thư được áp dụng phổ biến hiện nay. Một số ưu điểm nổi trội so với phương pháp xạ trị truyền thống có thể kể đến như:

• Cung cấp liều xạ chính xác: Khả năng định hình, kiểm soát chùm tia xạ với độ chính xác cao cho phép đưa liều lượng bức xạ cao hơn đến khối u, trong khi vẫn bảo vệ các cơ quan và mô lân cận.
• Giảm thời gian điều trị: Hệ thống truyền xạ theo cung quay liên tục của VMAT giúp giảm đáng kể thời gian điều trị so với kỹ thuật xạ trị thông thường, mang đến sự thoải mái và nhẹ nhàng hơn cho người bệnh.
• Thời gian điều trị ngắn: Các phiên điều trị bằng VMAT thường ngắn hơn phương pháp truyền thông. Ngoài ra, việc kết hợp với tính năng nhắm mục tiêu chính xác, bệnh nhân sau điều trị ít đối mặt với tác dụng phụ, cải thiện trải nghiệm điều trị tổng thể.

Ưu điểm của IMRT

Về cơ bản, ưu điểm của phương pháp IMRT tương tự VMAT:

• Phân bổ liều xạ phù hợp: Khả năng điều biến cường độ phóng xạ của IMRT cho phép nhắm mục tiêu chính xác vào khối u, giảm thiểu tổn thương ở những mô và cơ quan khỏe mạnh lân cận.
• Giảm tổn thương mô xung quanh: Khả năng bảo tồn mô lành của IMRT đặc biệt quan trọng, nhất với những trường hợp khối u nằm gần các cấu trúc hoặc cơ quan thiết yếu.
• Cải thiện kiểm soát khối u: Việc IMRT tác động chính xác giúp tăng tỷ lệ kiểm soát khối u ác tính tốt hơn, đồng thời giảm tác dụng phụ liên quan trong quá trình điều trị.

Bảng phân biệt VMAT vs IMRT

Bên cạnh những điểm giống, khác nhau về nguyên lý hoạt động, không ít người bệnh còn quan tâm đến chỉ định, thời gian điều trị và tác dụng phụ của VMAT và IMRT. Bệnh viện Đa khoa Phương Đông đã tổng hợp, lập bảng so sánh trực quan cho từng phương pháp dưới đây:

VMAT vs IMRT đều là những bước tiến vượt bậc trong điều trị ung thư, việc chỉ định phương pháp sẽ được cân nhắc dựa trên vị trí, kích thước và đặc điểm khối u. Để nhận phác đồ can thiệp tối ưu, đạt hiệu quả kiểm soát chặt chẽ tình trạng ung thư, bệnh nhân nên thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa. Hoặc liên hệ 1900 1806, Đặt lịch khám với Bệnh viện Đa khoa Phương Đông ngay hôm nay.