Xước giác mạc: 5 dấu hiệu nhận biết sớm và hướng dẫn cách sơ cứu tại nhà

Xước giác mạc là gì?

Xước giác mạc là tình trạng bề mặt giác mạc bị trầy xước hoặc rách do các tác động từ bên ngoài. Giác mạc là lớp mô trong suốt nằm phía trước tròng đen, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ mắt và giúp ánh sáng hội tụ để tạo hình ảnh rõ nét. 

Khi giác mạc bị xước, dù chỉ là vết trầy nông, người bệnh vẫn có thể cảm thấy đau, khó chịu và sinh hoạt hằng ngày bị ảnh hưởng. Trong một số trường hợp, nếu không được xử trí đúng cách, xước giác mạc có thể bị nhiễm trùng và tiến triển thành tổn thương nghiêm trọng hơn như loét giác mạc, bong giác mạc,... và ảnh hưởng xấu đến thị lực của người bệnh.

Giác mạc bị xước có thể khiến thị lực của người bệnh suy giảm 

Tại sao lại bị xước giác mạc?

Giác mạc là bộ phận rất nhạy cảm, chỉ cần một tác động nhỏ cũng có thể gây tổn thương. Trong nhiều trường hợp, nhiều người bị tổn thương giác mạc mà không phát hiện ra bởi các nguyên nhân rất thường gặp như sau: 

• Bụi bẩn, cát, mùn cưa bay vào mắt trong quá trình làm việc hoặc sinh hoạt.
• Các mảnh kim loại nhỏ, dằm gỗ hoặc dị vật li ti bắn vào mắt.
• Cạnh giấy, móng tay hoặc vật sắc nhọn vô tình chạm vào mắt.
• Bị các loại thực vật như lá cây, cành cây quệt vào mắt khi làm vườn hoặc di chuyển ngoài trời.
• Vết xước giác mạc do thực vật có thể gây viêm kéo dài, thậm chí dẫn đến viêm mống mắt.

Triệu chứng của trầy xước giác mạc

Do giác mạc chứa nhiều đầu mút thần kinh, xước giác mạc thường gây cảm giác khó chịu rõ rệt ngay từ sớm. Một số triệu chứng bất thường mà bạn nên lưu ý để thăm khám kịp thời bao gồm: 

• Cảm giác đau nhức hoặc rát mắt, mức độ đau có thể tăng khi chớp mắt.
• Cảm giác cộm xốn như có hạt cát hoặc dị vật nằm trong mắt.
• Mắt đỏ, chảy nhiều nước mắt hơn bình thường.
• Thị lực có thể giảm nhẹ, nhìn mờ hoặc khó tập trung.
• Nhạy cảm với ánh sáng, dễ chói và đau khi nhìn nơi có ánh sáng mạnh.

Xem thêm: Mắt bị cộm nhưng không có bụi do đâu? Cách khắc phục tại nhà

Hướng dẫn cách xử lý khi bị xước giác mạc 

Nếu xử lý đúng cách ngay từ đầu, vết xước giác mạc có thể hồi phục nhanh và hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm cho thị lực. Nếu cơ thể có các triệu chứng của xước giác mạc, bạn nên xử lý theo các hướng dẫn dưới đây:

• Rửa mắt ngay bằng nước sạch hoặc dung dịch nước muối sinh lý nếu có sẵn để loại bỏ dị vật.
• Sử dụng cốc rửa mắt hoặc cốc thủy tinh nhỏ, sạch, đặt nhẹ mép cốc vào xương hốc mắt và xối nước từ từ.
• Nháy mắt nhiều lần để giúp đẩy các hạt bụi nhỏ hoặc cát ra ngoài.
• Kéo nhẹ mi mắt trên phủ qua mi mắt dưới để lông mi mi dưới có thể quét dị vật ra ngoài.
• Dùng khăn giấy mềm hoặc tăm bông sạch lấy dị vật chỉ khi dị vật nằm trên tròng trắng của mắt và có thể nhìn thấy rõ.
• Đi khám bác sĩ ngay nếu dị vật nằm trên giác mạc (phần tròng đen), không xác định được vị trí hoặc không thể tự lấy ra.

Bạn không nên dùng tay không mà nên dùng khăn sạch lấy dị vật ra khỏi mắt 

Ngoài ra, bạn nên lưu ý không thực hiện các hành động để tránh làm giác mạc bị tổn thương nặng nề hơn, bao gồm: 

• Không cố gắng lấy dị vật đã cắm sâu vào nhãn cầu.
• Không dụi mắt hoặc ấn mạnh vào mắt sau khi bị tổn thương.
• Không dùng nhíp, gạc bông hoặc bất kỳ dụng cụ cứng nào chạm trực tiếp vào nhãn cầu.
• Không chủ quan dù vết xước giác mạc có vẻ nhẹ, vì nhiễm trùng có thể xảy ra.

Phương pháp điều trị khi bị xước giác mạc

Việc điều trị bệnh lý này còn phụ thuộc vào mức độ tổn thương và nguyên nhân gây xước. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc nhỏ mắt khi chưa được thăm khám chuyên khoa. Sau khi thăm khám, bác sĩ có thể chỉ định loại thuốc nhỏ mắt phù hợp với tình trạng mắt của từng người.
Bạn không cần quá lo lắng vì phần lớn các vết xước giác mạc nhỏ có thể lành trong vòng 1–3 ngày nếu điều trị đúng. Đồng thời, bạn cũng nên thăm khám định kỳ để được bác sĩ theo dõi tốc độ lành thường của giác mạc và kiểm tra thị lực sau khi điều trị. 

Phòng tránh xước giác mạc như thế nào?

Như đã nhắc đến ở trên, đây là một trong số các bệnh lý thường gặp nhất trên lâm sàng. Để chủ động bảo vệ đôi mắt của mình, bạn có thể cân nhắc thực hiện các biện pháp phòng tránh đơn giản như sau: 

• Đeo kính bảo hộ khi làm việc gần máy móc, gỗ, kim loại hoặc môi trường có nhiều mảnh vụn bay trong không khí.
• Cắt ngắn móng tay cho người lớn và trẻ nhỏ để tránh vô tình làm trầy xước mắt.
• Cắt tỉa các cành cây thấp trong khu vực sinh hoạt.
• Đeo và tháo kính áp tròng đúng cách, vệ sinh kính mỗi ngày theo hướng dẫn.
• Không đeo kính áp tròng khi ngủ.
• Cẩn thận khi chơi thể thao, sửa chữa nhà cửa hoặc di chuyển ngoài đường.
• Tránh để hóa chất, chất tẩy rửa sinh hoạt bắn vào mắt; nếu xảy ra cần rửa mắt ngay bằng nước sạch.

Hãy chủ động đeo kính bảo hộ khi làm việc trong môi trường có nhiều khói bụi 

Nhìn chung, xước giác mạc là bệnh lý thường gặp và phải được chủ động phòng tránh ngay khi sinh hoạt, chơi thể thao hay tham gia các hoạt động giải trí khác. Đặc biệt, hãy đi khám bác sĩ ngay nếu thấy có vật lạ nằm ngay trên giác mạc hoặc có phát hiện các triệu chứng sớm của bệnh như đau mắt, sưng đỏ, chảy nước mắt,...