Một trong các dấu hiệu của bệnh màng trước võng mạc là bệnh nhân bị nhìn mờ vùng trung tâm. Tuy vậy, trên thực tế lâm sàng, không phải bệnh nhân nào cũng có triệu chứng. Vậy làm thế nào để tự nhận biết và đi khám khi bệnh còn ở giai đoạn sớm? Mời bạn theo dõi bài viết dưới đây để được giải đáp chi tiết!
Màng trước võng mạc (Epiretinal Membrane – ERM) là tình trạng xuất hiện một lớp màng xơ mỏng hình thành trên bề mặt của võng mạc, đặc biệt là tại vùng trung tâm gọi là điểm vàng. Đây là khu vực giúp mắt nhìn rõ các chi tiết nhỏ như đọc chữ, nhận diện khuôn mặt hoặc quan sát vật ở khoảng cách gần.
Ở giai đoạn đầu, lớp màng này thường rất mỏng nên nhiều người gần như không nhận thấy triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi lớp màng dày lên hoặc co kéo võng mạc, thị lực có thể bị ảnh hưởng khiến hình ảnh nhìn thấy trở nên mờ, méo hoặc biến dạng.
Trong một số trường hợp, bệnh lý này có xu hướng tiến triển chậm và ít gây khó chịu. Nhưng nếu lớp màng co kéo mạnh vùng hoàng điểm, nó có thể làm suy giảm thị lực đáng kể, ảnh hưởng đến các hoạt động sinh hoạt hàng ngày như đọc sách, lái xe hoặc nhận diện khuôn mặt.
Trong trường hợp này, bệnh nhân sẽ có 1 lớp màng mỏng trên bề mặt, gây co kéo và giảm thị lực
Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây ra bất thường này vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, các chuyên gia nhãn khoa cho rằng tình trạng này có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau từ mắt bị lão hóa cho đến các bệnh lý võng mạc.
Phần lớn các trường hợp màng trước võng mạc được xếp vào nhóm vô căn, tức là không tìm thấy nguyên nhân cụ thể. Trên thực tế, có khoảng 90–95% người bệnh thuộc nhóm này. Một số giả thuyết cho rằng sự kết hợp giữa yếu tố di truyền, môi trường và thay đổi cấu trúc mắt theo thời gian có thể góp phần hình thành lớp màng này.
Bên cạnh các trường hợp không xác định được nguyên nhân mắc bệnh, một số bệnh lý nhất định có thể kích thích quá trình viêm hoặc tổn thương mô, từ đó tạo điều kiện cho lớp màng xơ hình thành trên võng mạc. Nếu mắc một trong số các bệnh lý dưới đây, bạn nên Một số nhóm bệnh lý ở mắt có nguy cơ cao bao gồm :
Các bệnh lý này có thể kích thích quá trình viêm hoặc tổn thương mô, từ đó tạo điều kiện cho lớp màng xơ hình thành trên võng mạc.
Tuổi tác là một yếu tố nguy cơ quan trọng. Khi cơ thể bước vào quá trình lão hóa, các cấu trúc trong mắt dần thay đổi, đặc biệt là dịch kính và võng mạc. Thống kê cho thấy độ tuổi trung bình phát hiện bệnh màng trước võng mạc khoảng 65 tuổi và tỷ lệ mắc bệnh tăng lên đáng kể ở những người trên 50 tuổi.
Người cao tuổi sẽ có nguy cơ cao mắc các bệnh lý về mắt hơn
Bong dịch kính sau là hiện tượng dịch kính tách khỏi võng mạc. Trong quá trình này, lực kéo từ dịch kính có thể gây kích thích bề mặt võng mạc, tạo điều kiện cho các tế bào tăng sinh và hình thành lớp màng xơ.
Đồng thời, một số yếu tố khác cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh chẳng hạn như:
Ở giai đoạn đầu, nhiều bệnh nhân gần như không có biểu hiện rõ ràng. Tuy nhiên, khi lớp màng dày lên hoặc gây co kéo võng mạc, các triệu chứng bắt đầu xuất hiện. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm:
Các triệu chứng này thường tiến triển chậm nên nhiều người dễ bỏ qua. Nếu nhận thấy thị lực thay đổi bất thường, người bệnh nên đi khám mắt sớm để được kiểm tra và chẩn đoán chính xác.
Trong nhiều trường hợp, bệnh không gây nguy hiểm ngay lập tức. Lớp màng có thể ổn định trong thời gian dài mà không làm giảm thị lực đáng kể. Tuy nhiên, nếu lớp màng co kéo mạnh vùng hoàng điểm, người bệnh có thể gặp các vấn đề như:
Nếu không được theo dõi và điều trị khi cần thiết, bệnh có thể dẫn đến một số biến chứng về mặt sức khỏe cho người bệnh như sau:
Để xác định chính xác tình trạng bệnh màng trước võng mạc, bác sĩ thường kết hợp nhiều phương pháp thăm khám và cận lâm sàng. Một số kỹ thuật phổ biến mà bác sĩ có thể chỉ định bao gồm:
Soi đáy mắt
Soi đáy mắt là một kỹ thuật thăm khám cơ bản nhưng rất quan trọng trong nhãn khoa. Thông qua thiết bị soi chuyên dụng, bác sĩ có thể quan sát trực tiếp võng mạc và phát hiện các bất thường. Phương pháp này hỗ trợ các bác sĩ:
Chụp cắt lớp võng mạc OCT
OCT là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại được sử dụng phổ biến trong nhãn khoa. Phương pháp này giúp bác sĩ quan sát chi tiết cấu trúc bên trong võng mạc với độ phân giải cao. Nhờ hình ảnh cắt lớp theo nhiều chiều, OCT cho phép các bác sĩ:
Bạn có thể được chỉ định chụp cắt lớp võng mạc để phát hiện sớm các bất thường
Chụp mạch huỳnh quang
Chụp mạch huỳnh quang là xét nghiệm giúp đánh giá quá trình lưu thông máu trong võng mạc, từ đó phát hiện các dấu hiệu viêm hoặc tổn thương mạch máu. Trong quá trình thực hiện, bệnh nhân sẽ được :
Hình ảnh từ phim chụp sẽ giúp xác định liệu tình trạng viêm hoặc bất thường mạch máu có phải là nguyên nhân gây ra màng trước võng mạc hay không. Phương pháp này giúp đánh giá sự lưu thông máu trong võng mạc, từ đó phát hiện các dấu hiệu viêm hoặc tổn thương mạch máu.
Không phải tất cả các trường hợp bệnh màng trước võng mạc đều cần điều trị ngay. Nếu lớp màng mỏng và chưa ảnh hưởng nhiều đến thị lực, bác sĩ thường khuyến nghị theo dõi định kỳ để đánh giá sự tiến triển của bệnh.
Tuy nhiên, khi lớp màng gây giảm thị lực rõ rệt hoặc biến dạng hình ảnh, phương pháp điều trị hiệu quả nhất hiện nay là phẫu thuật cắt dịch kính. Với can thiệp ngoại khoa này, bác sĩ sẽ tạo đường mổ nhỏ trên nhãn cầu, loại bỏ phần dịch kính bên trong mắt và nhẹ nhàng bóc lớp màng xơ khỏi bề mặt võng mạc
Trong nhiều trường hợp, phẫu thuật có thể giúp cải thiện thị lực và giảm biến dạng hình ảnh. Tuy nhiên, mức độ hồi phục của từng bệnh nhân còn phụ thuộc vào thời gian mắc bệnh, mức độ tổn thương võng mạc và tình trạng sức khỏe mắt trước phẫu thuật
Đây không phải là bệnh truyền nhiễm, vì vậy không thể lây từ mắt này sang mắt kia. Tuy nhiên, ở một số người, mắt còn lại vẫn có thể xuất hiện tình trạng tương tự do ảnh hưởng của tuổi tác hoặc bệnh lý nền. Vì vậy, người bệnh nên kiểm tra cả hai mắt định kỳ để phát hiện sớm bất thường.
Tóm lại, bệnh màng trước võng mạc là bệnh lý nghiêm trọng có thể gây suy giảm thị lực, cần phải được phát hiện và điều trị sớm. Nắm được nguyên nhân, dấu hiệu và thời điểm cần đi khám sẽ giúp người bệnh nhận ra các triệu chứng sớm và đi thăm khám kịp thời.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Bệnh màng trước võng mạc là sự tăng sinh bất thường của lớp mô trên bề mặt võng mạc khiến người bệnh nhìn mờ vùng trung tâm
