Một trong số các phương pháp xóa cận và điều trị loạn thị phổ biến nhất là phẫu thuật LASIK. Tuy nhiên khi tìm hiểu không ít người bệnh lo lắng về biến chứng vạt giác mạc sau phẫu thuật. Vậy biến chứng này có nguy hiểm không và làm thế nào để phòng tránh? Cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây của đội ngũ Bệnh viện Đa khoa Phương Đông nhé!
Trong phẫu thuật LASIK, vạt giác mạc là một lớp mô rất mỏng được tách ra từ bề mặt giác mạc nhằm giúp bác sĩ tiếp cận lớp mô nền bên dưới. Đây là bước quan trọng để laser Excimer có thể tác động chính xác, điều chỉnh lại độ cong giác mạc, từ đó cải thiện các tật khúc xạ như cận thị, loạn thị hoặc viễn thị.
Hiện nay, vạt giác mạc có thể được hình thành qua hai phương pháp pháp phẫu thuật chính. Phương pháp truyền thống sử dụng dao vi phẫu với lưỡi cắt siêu nhỏ để tách lớp mô mỏng. Trong khi đó, công nghệ hiện đại hơn sử dụng laser femtosecond cho phép tạo vạt với độ chính xác cao, độ dày đồng đều và giảm nguy cơ biến chứng.
Sau khi tạo vạt, bác sĩ sẽ lật nhẹ sang một bên, tiến hành chiếu laser điều chỉnh khúc xạ rồi đặt vạt về vị trí ban đầu. Nhờ đặc tính tự bám dính, vạt sau khi tạo thành không cần khâu và vẫn hỗ trợ bảo vệ mắt, giảm tổn thương hiệu quả.
Vạt xuất hiện sau phẫu thuật LASER không cần khâu mà có thể tự lành lại
Mặc dù LASIK là phương pháp phẫu thuật khúc xạ phổ biến và đã được chứng minh về độ an toàn, nhưng việc can thiệp sâu vào giác mạc vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ nhất định. Biến chứng vạt giác mạc thường hình thành khi quá trình tạo hoặc đặt lại vạt không đạt độ chính xác tối ưu, hoặc khi người bệnh không tuân thủ đúng hướng dẫn chăm sóc sau mổ.
Trong một số trường hợp hiếm gặp, vạt tạo thành sau phẫu thuật có thể bị lệch, nhăn hoặc bám không đều lên bề mặt giác mạc, gây cảm giác cộm, mờ hoặc chói mắt. Ngoài ra, sau phẫu thuật người bệnh cũng có thể bị khô mắt tạm thời, đặc biệt ở những người vốn có tuyến lệ hoạt động kém.
Trước khi phẫu thuật, người bệnh sẽ được thăm khám toàn diện để đánh giá độ dày giác mạc, tình trạng khúc xạ và sức khỏe tổng thể của mắt. Sau đó, bác sĩ nhỏ thuốc tê tại chỗ để người bệnh không cảm thấy đau trong suốt quá trình thực hiện.
Khi bắt đầu phẫu thuật, bác sĩ tiến hành tạo vạt giác mạc bằng dao vi phẫu hoặc laser femtosecond, tùy theo công nghệ được lựa chọn. Vạt được tạo với độ dày chính xác đến từng micron, đảm bảo đủ mỏng để bảo tồn cấu trúc giác mạc nhưng vẫn an toàn khi thao tác. Sau khi hình thành, vạt được nhẹ nhàng lật sang một bên để lộ lớp mô nền.
Tiếp theo, Laser Excimer được chiếu vào lớp mô nền nhằm điều chỉnh độ cong giác mạc theo thông số cá nhân của từng người bệnh. Khi quá trình chiếu laser hoàn tất, vạt giác mạc được đặt trở lại vị trí ban đầu. Nhờ khả năng tự dính sinh học, vạt nhanh chóng ổn định mà không cần khâu, đồng thời bảo vệ lớp mô nền bên dưới trong giai đoạn hồi phục.
Vạt được tạo thành sau đó được lật sang 1 bên
Sau phẫu thuật tạo vạt giác mạc, đặc biệt là các phương pháp như LASIK, giai đoạn chăm sóc hậu phẫu đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo thị lực ổn định và hạn chế biến chứng. Trong vài ngày đầu, người bệnh cần tuyệt đối tránh dụi mắt, bởi chỉ một tác động mạnh cũng có thể làm vạt giác mạc bị lệch hoặc nhăn. Đồng thời, việc hạn chế tiếp xúc với khói bụi, nước bẩn hoặc môi trường ô nhiễm giúp giảm nguy cơ viêm nhiễm giác mạc.
Bác sĩ thường kê đơn thuốc nhỏ mắt nhằm giữ ẩm, giảm khô mắt và hỗ trợ giác mạc hồi phục. Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian, không tự ý ngưng hoặc đổi thuốc khi chưa có chỉ định y tế. Trên thực tế, dù phẫu thuật LASIK được đánh giá là an toàn, một số biến chứng nhẹ liên quan đến vạt giác mạc vẫn có thể xảy ra, như khô mắt kéo dài, vạt bị lệch do va chạm hoặc hiếm hơn là nhiễm trùng nếu vệ sinh mắt không đúng cách.
Điều đáng mừng là hầu hết các tình trạng này đều có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Vì vậy, người bệnh cần tái khám đúng lịch hẹn để bác sĩ theo dõi độ ổn định của vạt giác mạc cũng như sự hồi phục thị lực.
Trong suốt giai đoạn này, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đỏ mắt kéo dài, đau nhức, cộm xốn hoặc mờ mắt đột ngột, người bệnh nên liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa để được kiểm tra và xử lý sớm, tránh để biến chứng tiến triển nặng hơn.
Nếu bạn bị đau mắt, mờ mắt sau phẫu thuật thì nên đi thăm khám sớn
Trong đa số trường hợp, vạt giác mạc không cần điều trị can thiệp đặc biệt. Vạt được tạo từ chính mô giác mạc của người bệnh nên sau khi được đặt lại đúng vị trí, nó có khả năng tự dính và tự lành mà không cần khâu.
Tuy nhiên, nếu vạt giác mạc bị lệch, nhăn hoặc kèm theo dấu hiệu viêm nhiễm, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp sớm để chỉnh lại vạt và ngăn ngừa ảnh hưởng đến thị lực. Vì vậy, việc theo dõi sát sau mổ là rất cần thiết.
Sau phẫu thuật, vạt thường bám tương đối chắc chỉ sau vài ngày đến một tuần. Tuy nhiên, để đạt độ ổn định hoàn toàn, giác mạc cần khoảng 1–3 tháng tùy theo cơ địa từng người. Trong thời gian này, người bệnh vẫn cần tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn chăm sóc mắt, tránh va chạm mạnh và không dụi mắt để hạn chế nguy cơ biến chứng liên quan đến vạt giác mạc.
Nguy cơ vạt bị bong là rất hiếm, đặc biệt khi người bệnh tuân thủ đúng hướng dẫn chăm sóc sau mổ. Phần lớn các trường hợp vạt bị lệch hoặc bong đều liên quan đến tác động cơ học mạnh như dụi mắt, chấn thương vùng mắt hoặc tai nạn. Do đó, việc hiểu rõ vạt là gì và chủ động bảo vệ mắt trong giai đoạn hồi phục sẽ giúp giảm thiểu tối đa rủi ro này.
Việc lựa chọn phẫu thuật có tạo vạt hay không cần được cân nhắc dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm độ dày giác mạc, tình trạng khúc xạ, nhu cầu hồi phục nhanh và mong muốn cá nhân của người bệnh.
Với những trường hợp đủ điều kiện và ưu tiên hồi phục thị lực nhanh, LASIK vẫn là phương pháp đáng cân nhắc nhờ độ chính xác cao và thời gian phục hồi ngắn. Ngược lại, nếu người bệnh muốn hạn chế tối đa xâm lấn lên giác mạc, các phương pháp không tạo vạt như SMILE hoặc CLEAR có thể là lựa chọn phù hợp hơn.
Điều quan trọng nhất là người bệnh nên thăm khám chuyên khoa mắt và trao đổi kỹ với bác sĩ để được tư vấn phương pháp phù hợp, an toàn và tối ưu nhất cho đôi mắt của mình.
Có thể nói, vạt giác mạc có khả năng tự lành lại sau phẫu thuật nên người bệnh không cần quá lo lắng. Tuy nhiên, bạn vẫn cần tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ sau phẫu thuật và tái khám định kỳ để theo dõi mức độ lành thương sau phẫu thuật.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Biến chứng vạt giác mạc (bong hoặc lệch vạt) có thể xảy ra nếu người bệnh không tuân thủ hướng dẫn sau mổ hoặc mắt bị tác động mạnh từ...
