9 cách hạ men gan an toàn, tự thực hiện tại nhà

Men gan cao là gì? Nguyên nhân khiến men gan tăng cao?

Men gan là các enzyme tồn tại trong tế bào gan, có vai trò chuyển hóa protein từ thực phẩm thành năng lượng cho cơ thể. Khi tế bào gan bị tổn thương hoặc viêm, một lượng enzyme lớn sẽ thoát ra ngoài máu, khiến nồng độ men gan tăng cao, tình trạng này được gọi là tăng men gan.

Các loại men gan bao gồm AST (SGOT), ALT (SGPT), GGT (Gamma glutamyl transpeptidase) và Alkaline phosphatase. Trong đó, chỉ số ALT và AST thường được dùng để đánh giá chính xác tình trạng tế bào gan.

Giới hạn bình thường của men gan là:

• Nam giới: ALT ≤ 35U/l, AST ≤ 35U/l, GGT 15 – 50U/l.
• Nữ giới: ALT ≤ 25U/l, AST ≤ 25U/l, GGT 7 – 32U/l.

Khi chỉ số men gan vượt mức cho phép, được xem là men gan cao. Nếu tăng nhẹ (1–2 lần bình thường) là mức độ nhẹ, tăng 2-5 lần là trung bình và trên 5 lần là nặng. Tuy nhiên, mức tăng men gan không phản ánh chính xác mức độ tổn thương gan, vì có trường hợp men gan tăng cao nhưng bệnh lý không nghiêm trọng, và ngược lại.

Men gan cao là tình trạng chỉ số men gan vượt mức cho phép

Một số nguyên nhân đến từ bệnh lý gây ra biến chứng men gan cao bao gồm:

• Nhiễm virus viêm gan: Virus viêm gan A, B, C, D có thể phá hủy tế bào gan, gây viêm gan cấp hoặc mạn tính, dẫn tới nguy cơ xơ gan và ung thư gan.
• Lạm dụng rượu bia: Uống nhiều rượu làm tổn thương tế bào gan, trong đó chỉ số AST thường tăng mạnh gấp 2–10 lần, còn ALT tăng ít hơn.
• Bệnh lý đường mật: Sỏi mật, viêm đường mật hoặc khối u đường mật làm cản trở lưu thông dịch mật, gây tổn thương gan và tăng men gan.
• Dùng thuốc không đúng cách: Việc tự ý sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm, kháng lao hoặc thực phẩm chức năng quá liều sẽ tạo áp lực cho gan, dẫn đến tăng men gan.
• Chế độ ăn uống và môi trường sống: Thực phẩm chứa độc tố, nấm mốc hoặc hóa chất công nghiệp có thể gây hại gan. Ngoài ra, khói thuốc lá, ô nhiễm môi trường cũng là yếu tố làm men gan tăng.
• Sốt do virus hoặc nhiễm khuẩn nặng: Một số bệnh lý nhiễm trùng ngoài gan cũng có thể khiến men gan tăng.
• Bệnh sốt rét hoặc bệnh lý tim mạch: Ký sinh trùng sốt rét hay bệnh cơ tim, nhồi máu cơ tim cũng ảnh hưởng đến gan và làm tăng men gan.

Xem thêm:

• Men gan cao: Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách điều trị
  
• Men gan cao nên ăn gì, kiêng ăn gì để cải thiện tình trạng?
  

Cách hạ men gan hiệu quả, an toàn và phục hồi chức năng gan tại nhà

Nếu các chỉ số men gan tăng trong thời gian dài và bên cạnh việc áp dụng các biện pháp điều trị, người bệnh có thể tham khảo một số cách hạ men gan theo hướng dẫn của Hiệp hội Nghiên cứu Gan Hoa Kỳ (AASLD) và WHO dưới đây:

Ngưng rượu bia hoàn toàn

Rượu bia là nguyên nhân hàng đầu gây tổn thương các tế bào gan và thúc đẩy phản ứng viêm. Trong quá trình thăm khám, đây cũng là nguyên tắc hạ men gan đầu tiên các bác sĩ Khoa Ngoại Tiêu hoá Bệnh viện Đa khoa Phương Đông đặt ra cho bệnh nhân của mình để ổn định chỉ số ALT, AST và diễn biến bệnh gan. 

Không sử dụng rượu bia là một trong những cách hạ men gan hiệu quả

Ưu tiên thực phẩm tự nhiên, hữu cơ

Chế độ ăn đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc chăm sóc và quản lý bệnh gan hiệu quả. Trong khi các loại thực phẩm chế biến sẵn và chứa phụ gia có thể làm tăng gánh nặng cho gan thì các thực phẩm sạch, hữu cơ, không chứa hormone tăng trưởng hay thuốc trừ sâu có thể làm giảm áp lực chuyển hoá, giúp tế bào gan phục hồi và hỗ trợ hạ men gan một cách bền vững. 

Chính vì thế, việc tăng cường lựa chọn các loại thực phẩm tự nhiên, hữu cơ được coi là một trong số các cách hạ men gan cao dễ thực hiện và an toàn tại nhà.

Ăn nhiều rau củ quả

Rau củ quả chứa nhiều vitamin, chất chống oxy hóa và carotenoid giúp trung hòa độc tố, bảo vệ tế bào gan. Đặc biệt, các loại rau họ cải, tỏi, hành tây, củ cải đường, bơ, chanh và bưởi rất có lợi cho người bị men gan cao.

Bổ sung thực phẩm giàu chất xơ

Đây cũng là một trong số các cách hạ men gan nhanh nhất được khuyến khích khi chăm sóc người bệnh tại nhà. Bởi dưới góc độ dinh dưỡng, chất xơ giúp cải thiện tiêu hóa, thúc đẩy thải độc, ổn định đường huyết và giảm tích tụ mỡ trong gan. Đồng thời, các loại ngũ cốc nguyên hạt, rau xanh, hạt và hoa quả tươi là nguồn chất xơ dồi dào nên được thêm vào chế độ ăn mỗi ngày.

Tập thể dục đều đặn

Hoạt động thể chất giúp cải thiện trao đổi chất và kích thích cơ chế giải độc tự nhiên của cơ thể. Các nghiên cứu cho thấy, tập luyện ít nhất 150 phút mỗi tuần hoặc đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày có thể giúp hạ men gan rõ rệt.

Duy trì cân nặng hợp lý

Béo phì là yếu tố nguy cơ gây tích mỡ trong gan và làm men gan tăng cao. Giảm cân khoa học bằng chế độ ăn lành mạnh và luyện tập thường xuyên giúp gan hoạt động hiệu quả hơn.

Tránh hút thuốc lá và môi trường ô nhiễm

Khói thuốc chứa nhiều chất độc hại có thể ảnh hưởng đến tế bào gan. Người bệnh nên bỏ thuốc lá, tránh khói thuốc thụ động và sử dụng máy lọc không khí khi cần thiết để bảo vệ gan.

Tránh hút thuốc lá và môi trường ô nhiễm

Hạn chế sử dụng thuốc không cần thiết

Có thể bạn chưa biết, mỗi khi chúng ta uống thuốc, dược chất sẽ đi vào máu và đi qua gan. Để chuyển hoá các chất này thành dạng mà cơ thể có thể sử dụng, các tế bào gan sẽ dùng enzym để biến đổi cấu trúc hoá học của thuốc. 

Không ít người hiểu nhầm rằng cách hạ men gan nhanh nhất là uống bổ hay thực phẩm chức năng giải độc gan thì đây là sai lầm. Bởi bạn uống càng nhiều thuốc (đặc biệt là lạm dụng thuốc trong thời gian dài) sẽ gây ra áp lực chuyển hoá, khiến gan bị quá tải, dễ dẫn đến tổn thương viêm gan hoặc suy giảm chức năng gan. 

Người đang điều trị men gan cao nên đặc biệt thận trọng khi dùng thuốc, chỉ dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ và kiểm tra kỹ thành phần trước khi sử dụng.  

Ngủ đủ giấc và giảm căng thẳng 

Giấc ngủ cũng là yếu tố có vai trò quyết định đến khả năng phục hồi chức năng gan. Để duy trì chỉ số men gan trong ngưỡng ổn định, người bệnh nên:

• Ngủ đủ 7 - 8 tiếng/ đêm, không ngủ sau 23 giờ
• Dành thời gian nghỉ ngơi và thư giãn sau ngày làm việc
• Hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử trước giờ đi ngủ  

Một số câu hỏi thường gặp

Hạ men gan mất bao lâu?

Thời gian hạ men gan tùy thuộc vào nguyên nhân và thể trạng từng người. Nếu tuân thủ điều trị và thay đổi lối sống hợp lý, men gan có thể giảm sau vài tuần đến vài tháng.

Cách hạ men gan nhanh nhất là gì?

Để hạ men gan, bên cạnh kết hợp nhiều biện pháp như ăn uống khoa học, uống đủ nước, hạn chế rượu bia, ngủ đủ giấc,... thì người bệnh cũng nên thăm khám thường xuyên.

Theo các bác sĩ Khoa Ngoại Tiêu hoá Bệnh viện Đa khoa Phương Đông,  việc tìm ra nguyên nhân men gan tăng cao mới là nhân tố cốt lõi để khai thác hướng điều trị hiệu quả. Nếu nguyên nhân là virus viêm gan thì người bệnh cần phải được điều trị song song bệnh lý này. Nhưng nếu nguyên nhân đến từ sỏi đường mật, khối u đường mật thì có thể được cân nhắc can thiệp ngoại khoa. 

Người bệnh không nên chỉ tập trung tìm cách hạ men gan trong thời gian dài mà bỏ qua nguyên nhân phía sau. Để đặt lịch thăm khám các bệnh lý về gan, vui lòng để lại thông tin tại đây hoặc liên hệ HOTLINE 1900 1806!

Nên uống gì để hạ men gan?

Một số loại đồ uống giúp hỗ trợ chức năng gan là nước lọc, nước ép bưởi, cam, rau xanh, nước chanh và cà phê ở liều lượng hợp lý.

Thực hiện cách hạ men gan đúng cách giúp kiểm soát và tìm ra cách hạ men gan phù hợp là quá trình cần kiên trì và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. Chủ động khám gan định kỳ, duy trì lối sống lành mạnh chính là chìa khóa giúp lá gan khỏe mạnh và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.