Can thiệp nút mạch dưới DSA điều trị u xơ tử cung mà không cần mổ mở

Nút mạch điều trị u xơ tử cung là gì?

Nút mạch điều trị u xơ tử cung (Uterine Fibroid Embolization - UFE) là phương pháp can thiệp nội mạch hiện đại được thực hiện dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA). Thông qua một ống thông nhỏ đưa vào lòng mạch máu, bác sĩ sẽ tiếp cận các động mạch nuôi khối u xơ và bơm các hạt tắc mạch chuyên dụng nhằm ngăn chặn nguồn máu cung cấp cho khối u.

Các bác sĩ tại Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp Quốc tế Phương Đông đang tiến hành nút mạch u xơ tử cung dưới DSA

Khi không còn được nuôi dưỡng bởi hệ thống mạch máu, khối u xơ sẽ dần hoại tử trong điều kiện vô khuẩn, thu nhỏ kích thước và hình thành mô sẹo theo thời gian. Quá trình này giúp kiểm soát sự phát triển của u xơ nhưng vẫn bảo tồn cấu trúc và chức năng của tử cung.

Nhờ đó, phương pháp nút mạch không chỉ giúp cải thiện các triệu chứng do u xơ tử cung gây ra như rong kinh, cường kinh, đau vùng chậu hoặc cảm giác nặng tức bụng dưới, mà còn góp phần duy trì khả năng sinh sản ở những trường hợp phù hợp.

Hiện nay, điều trị u xơ tử cung được chia thành hai hướng chính là bảo tồn tử cung hoặc cắt bỏ tử cung. Trong đó, cắt tử cung có thể loại bỏ hoàn toàn bệnh lý nhưng người bệnh sẽ mất khả năng mang thai và có thể gặp một số ảnh hưởng liên quan đến sức khỏe lâu dài. Ngược lại, các phương pháp bảo tồn tử cung, bao gồm nút mạch u xơ tử cung, giúp giữ lại cơ quan sinh sản và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Trường hợp nào được chỉ định và chống chỉ định nút mạch điều trị u xơ tử cung?

Chỉ định

Phương pháp nút mạch u xơ tử cung thường được chỉ định trong các trường hợp:

• U xơ nằm trong cơ tử cung, kích thước dưới 10 cm và gây triệu chứng lâm sàng như rong kinh, cường kinh, đau bụng hoặc đau vùng chậu.
• U xơ dưới niêm mạc có kích thước dưới 5 cm.
• U xơ tử cung ở phụ nữ có nhu cầu bảo tồn tử cung để sinh con hoặc mong muốn duy trì chất lượng cuộc sống.
• U xơ dưới thanh mạc có diện bám vào cơ tử cung từ 2cm trở lên.

Chống chỉ định

Nút mạch điều trị u xơ tử cung không được khuyến cáo trong một số trường hợp sau:

• Khối u xơ có kích thước lớn, đường kính trên 10 cm.
• Nghi ngờ ung thư tử cung, ung thư cổ tử cung hoặc đang có tình trạng viêm nhiễm phụ khoa chưa được kiểm soát.
• Người mắc bệnh nhiễm trùng toàn thân hoặc các bệnh lý nội khoa nặng như suy gan, suy thận tiến triển.
• Bệnh nhân có rối loạn đông máu hoặc mắc các bệnh lý làm tăng nguy cơ chảy máu.
• Người có tiền sử dị ứng với thuốc cản quang chứa iod hoặc tiền sử hen phế quản nặng cần được đánh giá kỹ trước khi thực hiện thủ thuật.
• Bệnh nhân đái tháo đường chưa được kiểm soát ổn định cần được cân nhắc và theo dõi chặt chẽ.

Xem thêm:

• Có nên nút mạch u xơ tử cung không? Nên thực hiện ở đâu?
  

Quy trình thực hiện nút mạch DSA điều trị u xơ tử cung 

Nút mạch DSA điều trị u xơ tử cung là kỹ thuật can thiệp nội mạch hiện đại, giúp làm giảm kích thước khối u bằng cách cắt nguồn máu nuôi u mà không cần phẫu thuật mở. Quy trình thường được thực hiện theo các bước sau:

Quy trình thực hiện nút mạch DSA điều trị u xơ tử cung 

Bước 1: Thăm khám và chuẩn bị trước can thiệp

Trước khi thực hiện thủ thuật, bệnh nhân được thăm khám lâm sàng, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và chẩn đoán hình ảnh để đánh giá vị trí, kích thước cũng như số lượng nhân xơ tử cung. Điều này giúp bác sĩ xây dựng kế hoạch can thiệp phù hợp.

Bước 2: Gây tê tại chỗ

Bệnh nhân được gây tê tại vùng bẹn để giảm cảm giác đau trong quá trình can thiệp. Phương pháp này không cần gây mê toàn thân nên giúp hạn chế nhiều rủi ro và rút ngắn thời gian hồi phục.

Bước 3: Đưa ống thông vào động mạch tử cung

Bác sĩ tiến hành chọc một đường nhỏ vào động mạch đùi, sau đó đưa ống thông mềm đi theo hệ thống mạch máu đến động mạch tử cung dưới sự hỗ trợ của hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền (DSA).

Bước 4: Xác định mạch máu nuôi khối u

Thông qua hình ảnh DSA, bác sĩ xác định chính xác các nhánh động mạch đang cung cấp máu cho khối u xơ tử cung nhằm đảm bảo can thiệp đúng vị trí cần điều trị.

Bước 5: Bơm hạt gây tắc mạch

Các hạt gây tắc chuyên dụng (thường là hạt PVA) được bơm vào động mạch nuôi u. Những vi hạt này sẽ làm tắc các mạch máu cấp dưỡng cho khối u, khiến khối u dần thiếu máu và teo nhỏ theo thời gian.

Bước 6: Theo dõi sau can thiệp

Sau khi hoàn tất thủ thuật, ống thông được rút ra và vị trí chọc mạch được băng ép cầm máu. Bệnh nhân được theo dõi tại bệnh viện để đánh giá tình trạng sức khỏe và xử trí các triệu chứng nếu có. Một số trường hợp có thể xuất hiện đau bụng dưới do khối u thiếu máu và hoại tử, đây là phản ứng thường gặp sau nút mạch.

Ưu điểm của nút mạch DSA điều trị u xơ tử cung

Nút mạch điều trị u xơ tử cung dưới sự hỗ trợ của DSA đặc biệt hiệu quả với những người muốn duy trì chức năng làm mẹ hoặc khả năng sinh lý

• Không cần phẫu thuật mở, hạn chế xâm lấn.
• Không cần gây mê toàn thân, giảm nguy cơ biến chứng liên quan đến gây mê.
• Hầu như không mất máu trong quá trình điều trị.
• Không để lại sẹo trên thành bụng.
• Không can thiệp trực tiếp vào ổ bụng, giảm nguy cơ nhiễm trùng.
• Thời gian nằm viện và hồi phục ngắn hơn so với phẫu thuật truyền thống.
• Giúp cải thiện hiệu quả các triệu chứng như rong kinh, đau vùng chậu và cảm giác chèn ép.
• Tỷ lệ thành công cao, có thể đạt khoảng 90–95% ở các trường hợp phù hợp.
• Khối u thường giảm kích thước đáng kể sau khoảng 3–6 tháng điều trị.
• Tỷ lệ tái phát tương đối thấp.

Hạn chế của nút mạch DSA điều trị u xơ tử cung

• Cần thực hiện gây tê và can thiệp vào hệ thống mạch máu.
• Có nguy cơ ảnh hưởng đến một số nhánh mạch cấp máu cho tử cung hoặc buồng trứng.
• Một số bệnh nhân có thể xuất hiện đau vùng chậu hoặc đau bụng trong những ngày đầu sau thủ thuật.
• Có thể gặp rối loạn kinh nguyệt tạm thời sau điều trị.
• Hiếm gặp nhưng vẫn có nguy cơ suy giảm chức năng buồng trứng, vô kinh hoặc ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
• Không phải là lựa chọn tối ưu cho phụ nữ còn nhu cầu sinh con trong tương lai.
• Hiệu quả điều trị phụ thuộc vào đặc điểm khối u, tình trạng mạch máu và kinh nghiệm của bác sĩ can thiệp.

Do đó, nút mạch DSA thường được cân nhắc ưu tiên cho những phụ nữ đã sinh đủ con hoặc không còn nhu cầu mang thai, đồng thời cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng trước khi chỉ định thực hiện.

Kết luận

Can thiệp nút mạch dưới DSA là giải pháp điều trị u xơ tử cung hiện đại, giúp kiểm soát triệu chứng và thu nhỏ khối u mà không cần phẫu thuật mở. Với ưu điểm ít xâm lấn, thời gian hồi phục nhanh và khả năng bảo tồn tử cung, phương pháp này đang trở thành lựa chọn phù hợp cho nhiều phụ nữ mong muốn điều trị hiệu quả nhưng hạn chế tối đa ảnh hưởng đến sức khỏe và sinh hoạt hàng ngày.