Cổ cứng đờ vì đau mỏi vai gáy: Nguyên nhân và biến chứng nguy hiểm

Tổng quan tình trạng đau mỏi vai gáy

Cổ cứng đờ vì đau mỏi vai gáy là hiện tượng phổ biến ở người làm việc văn phòng, người lao động nặng hoặc người lớn tuổi. Tình trạng này xảy ra khi nhóm cơ thang bị co cứng do sai lệch tư thế, cử động đầu cổ đột ngột, vận động quá sức hoặc do một tai nạn gây chấn thương.

Cổ cứng đờ vì đau mỏi vai gáy bắt nguồn từ yếu tố cơ học hoặc bệnh lý tiềm ẩn

Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột vào buổi sáng sau khi ngủ dậy, hoặc âm ỉ kéo dài cả ngày ảnh hưởng đến chất lượng học tập, công việc. Nhiều trường hợp đau mỏi vai gáy còn lan lên đầu, ảnh hưởng đến vai, cánh tay, bàn tay và cột sống lưng, suy giảm khả năng vận động.

Nguyên nhân cổ cứng đờ vì đau mỏi vai gáy

Cổ cứng đờ vì đau mỏi vai gáy khởi phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm yếu tố cơ học và bệnh lý. Điển hình gồm có:

• Mất độ cong sinh lý hoặc ưỡn cột sống cổ quá mức, làm tăng áp lực lên các cơ, dây chằng, đột sống vùng cổ vai gáy.
• Sai tư thế khi ngồi, đứng, nằm, phổ biến ở nhân viên văn phòng, người thường xuyên sử dụng máy tính hoặc điện thoại trong thời gian dài. Điều này khiến nhóm cơ cổ vai bị kéo căng bất thường, gây đau và hạn chế vận động.
• Làm việc gắng sức khiến vùng vai gáy phải chịu trọng tải lớn, kéo dài rất dễ dẫn đến đau mỏi vai gáy.
• Tập luyện thể thao không đúng kỹ thuật, cường độ cao không dành thời gian nghỉ ngơi, không khởi động kỹ khiến vùng vai gáy bị kéo giãn, gây áp lực đột ngột dẫn đến co cứng và đau nhức.
• Những chấn thương trực tiếp lên vùng vai gáy như va chạm, té gãy làm xuất hiện cơn đau, âm ỉ hoặc dễ tái phát nếu không điều trị thích hợp.

Nguyên nhân khiến cổ cứng, vai gáy đau mỏi

Với người ở độ tuổi trung niên hoặc cao tuổi, cứng cổ, đau mỏi vai gáy có thể là triệu chứng của bệnh lý làm tổn thương cấu trúc đốt sống, rễ thần kinh. Thường gặp như thoái hoá đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm, gai cột sống, viêm khớp dạng thấp.

Đau vai gáy cứng cổ có nguy hiểm không?

Đau mỏi vai gáy không phải tình trạng nguy hiểm nhưng nếu kéo dài, người bệnh không chỉ đơn thuần cứng cổ vào sáng sớm mà còn bị mất ngủ, khó chịu và kệt sức. Loạt hệ luỵ kéo theo là những bệnh lý thứ phát, việc điều trị khi này gặp khó khăn và bất lợi.

Rối loạn tiền đình

Thoái hoá đốt sống cổ lâu ngày không được kiểm soát sẽ làm rối loạn tuần hoàn máu não. Tình trạng này khiến nguồn cung cấp máu, oxy nuôi dưỡng não bị chèn ép và đứt đoạn, gây bệnh lý rối loạn tiền đình.

Rối loạn tiền đình là tình trạng não bộ không được cung cấp đủ máu và oxy

Bệnh nhân rối loạn tiền đình thường xuyên có cảm giác đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi, suy giảm trí nhớ, giảm tập trung. Tuy nhiên biến chứng này phổ biến hơn ở người trên 50 tuổi do cơ xương khớp lão hoá tự nhiên.

Chèn ép tủy sống hoặc hẹp ống sống

Cổ cứng đờ vì đau mỏi vai gáy tiến triển nặng có thể chèn ép lên tuỷ sổng hoặc làm hẹp ống sống. Biến chứng để lại loạt di chứng nặng nề như rối loạn cảm giác tay chân, teo hoặc yếu cơ tay, rối loạn thần kinh thực vật, liệt nửa người, thậm chí liệt tứ chi.

Tổn thương đám rối thần kinh cánh tay

Nếu đau mỏi vai gáy xuất phát từ các bệnh lý viêm đốt sống cổ, chấn thương vùng vai, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, thì rất có thể làm tổn thương đám rối thần kinh cánh tay. Một số triệu chứng nhận biết lâm sàng như yếu cơ tay, tê bì mất cảm giác, từ cẳng tay đến bàn tay, ngón tay bị mất cảm giác.

U hố sau

Ở người trẻ nhỏ, người trẻ, cứng cổ vì đau mỏi vai gáy còn cảnh báo bệnh lý u hố sau. Đây là một loại u não phát triển ở nền sọ, gần thân não, tiểu não chịu trách nhiệm vận động và các chức năng sống của cơ thể.

Biến chứng u hố sau thường gặp ở trẻ nhỏ và người trẻ

Cơn đau do u hố sau thường lan từ vùng chẩm phía sau đầu, lan dần xuống gáy. Người bệnh không chỉ cứng đờ cổ mà còn gặp khó khăn khi di chuyển, đi đứng không vững, sái cổ, cổ ưỡn ngược ra sau, nói chậm, chữ viết xấu, khó nói.

Biến chứng do điều trị sai cách

Những cách điều trị dưới đây không mang lại hiệu quả, thuyên giảm cơn đau vai gáy hay cứng cổ mà còn hình thành các biến chứng khó chịu như:

• Chấm cứu tại địa chỉ tự phát, không đảm bảo về tay nghề kỹ thuật và điều kiện y tế vô khuẩn. Dẫn đến nhiễm trùng, chảy máu, thậm chí tổn thương dây thần kinh.
• Giác hơi không đúng cách sẽ gây bỏng rát, phồng rộp da cũng như các tổ chức dưới da, nhiễm trùng, lở loét chảy dịch.
• Lạm dùng thuốc giảm đau không kê đơn gây tác dụng phụ như tổn thương gan, chảy máu dạ dày, tăng men gan, viêm loét dạ dày.
• Dùng corticoid kéo dài làm loãng xương, đái tháo đường, tăng huyết áp hoặc hội chứng Cushing.
• Uống, đắp thuốc nam không rõ nguồn gốc gây dị ứng, ngộ độc, trường hợp nặng suy gan, suy thận đe doạ đến tính mạng.

Phương pháp chẩn đoán

Để tìm nguyên nhân cổ cứng đờ vì đau mỏi vai gáy hay bệnh lý xương khớp khác, bác sĩ trước tiên cần khai thác tiền sử bệnh lý, triệu chứng lâm sàng gần đây. Tiếp đến chỉ định một số xét nghiệm cận lâm sàng, giúp đưa kết luận chẩn đoán chính xác.

• Chụp X-quang phát hiện sớm gãy xương, hẹp ống sống, viêm khớp, trượt đĩa đệm,...
• Chụp MRI cung cấp hình ảnh chi tiết về gân, dây chằng, dây thần kinh.
• Điện cơ đồ cho bác sĩ biết tốc độ dẫn truyền thần kinh.
• Xét nghiệm máu hoặc chọc dò tuỷ sống với người nghi ngờ nhiễm trùng.

Phương pháp chẩn đoán tìm nguyên nhân và xác định mức độ tổn thương

Dựa vào kết luận chẩn đoán cuối cùng, bác sĩ sẽ hướng dẫn cách điều trị cổ cứng đờ phù hợp nhất. Bao gồm vật lý trị liệu, dùng thuốc giảm đau chống viêm, thuốc giãn cơ, chườm nóng hoặc chườm lạnh tại chỗ.

Phòng ngừa bệnh đau cứng cổ gáy vai tay

Nếu cổ cứng, đau mỏi vai gáy do yếu tố cơ học, người bệnh hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa bằng các:

• Giữ tư thế đúng khi lao động, làm việc, sinh hoạt và học tập.
• Lựa chọn các bộ môn thể dục thể thao phù hợp, đều đặn tập luyện 30 - 60 phút mỗi ngày.
• Chế độ ăn giàu canxi, kali, vitamin B, C, E giúp xương khớp khoẻ mạnh.
• Khi thời tiết chuyển mùa nên giữ ấm cơ thể, tránh nhiễm lạnh đột ngột.
• Với trường hợp cơn đau cấp tính, tuyệt đối không xoa bóp, bấm huyết hay vận động mạnh.
• Tránh các hoạt động xoay cổ, vặn cổ hoặc xoay người đột ngột với lực mạnh.

Phòng ngừa đau cứng cổ, vai, gáy và tay

Cổ cứng đờ vì đau mỏi vai gáy là dấu hiệu cảnh báo nhiều bệnh lý cột sống nguy hiểm. Nếu nhận thấy cơn đau lan xuống vai, tai, gây chóng mặt, mất khả năng cầm nắm đồ vật thì người bệnh cần nhanh chóng di chuyển cơ sở y tế để được can thiệp điều trị cơ xương khớp hiệu quả.