Một trong số các nguyên nhân gây mù lòa thường gặp nhất là tăng nhãn áp. Tuy nhiên, điều đáng mừng là bệnh lý này có thể phát hiện sớm, kiểm soát và theo dõi hiệu quả qua kỹ thuật đo nhãn áp. Đây cũng được các bác sĩ chuyên khoa đánh giá là một trong số các chỉ định không thể thiếu trong kiểm tra mắt định kỳ.
Nhãn áp là chỉ số thể hiện áp lực bên trong mắt. Đây là một trong số các yếu tố âm thầm nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thị giác lâu dài.
Nói cách khác, nhãn áp là áp suất của dịch bên trong nhãn cầu. Nhãn áp ổn định giúp mắt duy trì hình dạng và nuôi dưỡng các cấu trúc quan trọng. Khi mức áp lực này duy trì ổn định, mắt hoạt động bình thường. Nhưng nếu nhãn áp tăng cao hoặc dao động bất thường trong thời gian dài, dây thần kinh thị giác có thể bị tổn thương và gây ra các biến chứng vô cùng đáng tiếc.
Điều đáng lưu ý là các rối loạn nhãn áp thường tiến triển âm thầm. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi thị lực đã suy giảm rõ rệt. Vì vậy, kiểm tra mắt định kỳ và theo dõi chỉ số nhãn áp đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thị lực lâu dài.
Đo nhãn áp là kỹ thuật y khoa dùng để xác định áp lực bên trong mắt (áp lực nội nhãn – IOP). Đây là một bước kiểm tra đơn giản nhưng rất quan trọng trong khám mắt tổng quát.
Thông qua kỹ thuật kiểm tra áp lực trong mắt, các bác sĩ có thể được hỗ trợ:
Một trong số các bất thường hay gặp nhất khi đo nhãn áp là biến chứng tăng nhãn áp. Hiện tượng này xảy ra khi dịch trong mắt không thoát ra ngoài đúng cách khiến áp lực tích tụ và chèn ép dây thần kinh thị giác. Bệnh lý tăng nhãn áp cần phát hiện sớm nếu không có thể dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.
Điểm quan trọng là chỉ số nhãn áp tăng cao thường không gây đau hay mờ mắt rõ ràng ở giai đoạn đầu, vì vậy nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi đã muộn. Đây cũng là lý do bác sĩ thường chỉ định đo nhãn áp ngay cả với người chưa có biểu hiện bất thường.
Kỹ thuật này có thể phát hiện sớm tình trạng tăng nhãn áp
Hiện nay có nhiều kỹ thuật khác nhau để đo áp lực nội nhãn. Tùy mục đích thăm khám và điều kiện thiết bị, bác sĩ sẽ lựa chọn một trong số các phương pháp phù hợp dưới đây:
Phương pháp Goldmann được xem là tiêu chuẩn vàng trong nhãn khoa nhờ độ chính xác cao. Trong phương pháp này, bác sĩ sẽ thực hiện đo theo các bước dưới đây:
Do mắt đã được gây tê, người bệnh hầu như không cảm thấy đau. Cách đo nhãn áp này thường áp dụng tại các cơ sở chuyên khoa mắt để chẩn đoán và theo dõi bệnh tăng nhãn áp.
Khác với phương pháp đầu tiên, trong kỹ thuật này bác sĩ sẽ sử dụng máy đo nhãn áp là thiết bị điện tử cầm tay (thường gọi là Tono-Pen). Điểm nổi bật của kỹ thuật này là thực hiện nhanh chóng, linh hoạt và phù hợp với trẻ em, người cao tuổi hoặc người khó giữ tư thế cố định
Mặc dù cho kết quả khá chính xác nhưng chỉ nhãn áp đo đôi khi có thể chênh lệch nhẹ so với phương pháp áp tròng truyền thống. Vì vậy, bác sĩ có thể kết hợp nhiều cách đo để đánh giá chính xác áp lực trong mắt.
Đây là phương pháp quen thuộc trong các buổi khám mắt tổng quát. Cách đo nhãn áp này diễn ra theo nguyên lý như sau:
Ưu điểm lớn nhất là nhanh, tiện lợi và ít gây lo lắng cho người bệnh, đặc biệt phù hợp khi sàng lọc số lượng lớn hoặc kiểm tra cho trẻ nhỏ. Tuy nhiên, số đo có thể thấp hơn so với phương pháp áp tròng nên thường được dùng để sàng lọc ban đầu.
Máy đo nhãn áp sẽ đo được áp lực trong mắt mà không chạm trực tiếp vào mắt
Như đã đề cập đến ở trên, không ít bệnh lý mắt tiến triển âm thầm mà gần như không gây triệu chứng ở giai đoạn đầu. Một trong số đó là tăng nhãn áp (Glaucoma) — nguyên nhân hàng đầu gây mất thị lực không hồi phục nếu phát hiện muộn. Do đó, chỉ định đo nhãn áp nên trở thành một phần của kiểm tra mắt định kỳ, đặc biệt ở những nhóm đối tượng có nguy cơ cao bao gồm:
Ngoài ra, bạn cũng cần đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sau:
Những triệu chứng này không phải lúc nào cũng nguy hiểm, nhưng có thể là dấu hiệu cảnh báo áp lực trong mắt đang thay đổi và cần được đánh giá kịp thời.
Chỉ số nhãn áp được thể hiện bằng đơn vị mmHg (milimet thủy ngân), phản ánh áp lực của dịch bên trong mắt. Một số cột mốc nhãn áp mà bạn cần lưu ý như sau:
Tuy nhiên, theo các bác sĩ chuyên khoa Mắt của Bệnh viện Đa khoa Phương Đông thì nhãn áp bình thường không đồng nghĩa chắc chắn mắt khỏe hoàn toàn. Trên thực tế lâm sàng vẫn tồn tại tình trạng gọi là Glaucoma nhãn áp bình thường tức dây thần kinh thị giác đã bị tổn thương dù chỉ số đo không cao. Ngược lại, nhãn áp cao cũng chưa đủ để kết luận mắc bệnh tăng nhãn áp.
Chính vì thế, bác sĩ thường đánh giá kết quả dựa trên nhiều yếu tố kết hợp dưới đây:
Lưu ý rằng: Chỉ số thể hiện qua mỗi lần đo đơn lẻ chỉ mang tính tham khảo. Việc theo dõi định kỳ mới giúp phát hiện xu hướng thay đổi và bảo vệ thị lực lâu dài.
Kết quả đo trên 21 mmHg được đánh giá là nhãn áp cao
Quy trình đo diễn ra nhanh chóng, an toàn và thường chỉ mất vài phút. Người bệnh gần như không cần chuẩn bị gì phức tạp trước khi thực hiện.
Để kết quả đo chính xác và đảm bảo an toàn, người bệnh nên lưu ý một số điều đơn giản như sau:
Hiện nay có nhiều phương pháp đo nhãn áp, nhưng đều hướng tới mục tiêu chung là xác định áp lực nội nhãn một cách nhanh chóng và không gây đau đớn cho bệnh nhân .
Tùy vào trang thiết bị và tình trạng mắt, bác sĩ có thể áp dụng một trong các phương pháp đo sau:
Với đo nhãn áp áp tròng, bệnh nhân đã được gây tê nên hoàn toàn không cảm thấy đau đớn trong quá trình thực hiện. Các bước đo sẽ được tiến hành theo các bước dưới đây:
Trong trường hợp bệnh nhân được chỉ định đo nhãn áp đè dẹt bằng điện tử thì bác sĩ sẽ tiến hành đo theo quy trình:
Cuối cùng với kỹ thuật đo không tiếp xúc (bắn hơi), bệnh nhân sẽ được đặt cằm cố định trên máy và nhìn thẳng vào điểm sáng. Tiếp theo, máy sẽ thổi một luồng khí ngắn vào mắt. Người bệnh có thể nghe thấy tiếng “phụt” nhẹ và có cảm giác mát hoặc áp lực rất nhẹ trong tích tắc.
Trước khi đo, người bệnh sẽ được nhỏ thuốc tê lên bề mặt mắt
Việc chăm sóc mắt đúng cách vẫn giúp giảm đáng kể nguy cơ nhãn áp mất ổn định trong thời gian dài như sau:
Thực tế, đo nhãn áp không gây đau. Cụ thể nếu bệnh nhân thực hiện đo theo phương pháp bắn hơi thì chỉ cảm giác hơi bất ngờ trong vài giây. Hoặc nếu được đo theo phương pháp tiếp xúc thì mắt cũng đã được nhỏ thuốc tê nên không khó chịu.
Tần suất kiểm tra được khuyến nghị:
Việc theo dõi đều đặn giúp phát hiện sớm thay đổi áp lực mắt trước khi thị lực bị ảnh hưởng.
Hiện nay có một số thiết bị hỗ trợ người bệnh tăng nhãn áp tự theo dõi tại nhà. Tuy nhiên, kết quả này chỉ mang tính tham khảo. Và việc kiểm tra tại nhà không thể thay thế khám mắt định kỳ.
Tóm lại, đo nhãn áp là tiêu chuẩn vàng để phát hiện bệnh lý tăng nhãn áp và phòng ngừa suy giảm thị lực hiệu quả. Kỹ thuật này không gây ra cảm giác đau đớn và có thể thực hiện nhanh chóng tại các Bệnh viện uy tín, tối thiểu mỗi người trưởng thành nên kiểm tra áp lực trong mắt 2 lần/ năm.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Đo nhãn áp hỗ trợ bác sĩ đánh giá áp lực thủy dịch bên trong nhãn cầu để kiểm tra và phát hiện sớm các bệnh lý ở mắt, đặc...
