Glocom góc mở nguyên phát: Triệu chứng, nguyên nhân và điều trị

Glocom góc mở nguyên phát là gì?

Glocom góc mở nguyên phát (tăng nhãn áp góc mở nguyên phát) là một thể phổ biến nhất của bệnh tăng nhãn áp, xảy ra khi các con đường dẫn lưu mắt bị tắc nghẽn. Phần lớn người mắc bệnh không xuất hiện triệu chứng hoặc có dấu hiệu cảnh báo sớm, dẫn đến chậm trễ điều trị.

Glocom góc mở nguyên phát xảy ra do các con đường dẫn lưu mắt bị tắc nghẽn

Mặc dù tăng nhãn áp góc mở nguyên phát không thể điều trị dứt điểm hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát tốt bằng thuốc. Đặc biệt nếu được can thiệp sớm, áp dụng đúng phương pháp theo mức độ tổn thương.

Triệu chứng glocom góc mở nguyên phát

Ở giai đoạn sớm, người bệnh mắc glocom góc mở nguyên phát thường rất khó tự phát hiện, trừ trường hợp xuất hiện tổn thương nặng trên thị trường. Khi tiến triển đến mức độ nhất định, bạn có thể gặp phải tình trạng:

• Mờ mắt là biểu hiện điển hình nhất của bệnh glocom góc mở nguyên phát.
• Mắt hơi căng tức, nhìn mờ nhẹ thoáng qua mỗi khi phải làm việc lâu, căng thẳng thần kinh hoặc lo lắng quá mức.
• Vào buổi sáng như có màn sương mỏng trước mắt, sau đó có thể nhìn rõ bình thường trở lại.
• Nhìn thấy quầng sáng nhiều màu sắc.
• Thị lực giảm dần theo tình trạng bệnh.
• Đau mắt, đau đầu bên bị glocom góc mở nguyên phát.
• Buồn nôn, nôn.

Một số triệu chứng cườm nước nguyên phát ở giai đoạn tiến triển nặng

Biến chứng tiềm ẩn

Glocom góc mở nguyên phát cần được kiểm soát trong thời gian sớm nhất, nhằm phòng ngừa những biến chứng nghiêm trọng như:

• Tăng nhãn áp kéo dài khiến mắt, đầu đau nhức dữ dội.
• Tổn thương thần kinh thị giác khiến tầm nhìn bị thu hẹp dần theo thời gian.
• Mất thị lực vĩnh viễn là hệ lụy nghiêm trọng nhất, rất khó hồi phục.

Theo chuyên gia Nhãn khoa, người bệnh cần thăm khám y tế ngay khi nhận thấy biểu hiện bất thường về thị lực. Đồng thời định kỳ thăm khám, theo dõi sức khoẻ mắt định kỳ hàng tháng, nhất với nhóm đối tượng nguy cơ cao.

Nguyên nhân glocom góc mở nguyên phát

Nguyên nhân chính gây glocom góc mở nguyên phát bắt đầu từ tình trạng xơ hóa tại vùng bè, bộ phận đóng vai trò như một màng lọc thuỷ dịch của mắt. Khi các lớp bè bị dính, lắng đọng chất ngoại bào sẽ khiến vùng bè trở nên dày đặc và hẹp dần, cản trở con đường lưu thông tự nhiên.

Nguyên nhân dẫn đến tăng nhãn áp góc mở nguyên phát

Bên cạnh đó, sự chênh lệch áp suất quá lớn giữa tiền phòng và ống Schlemm dễ ép bẹp, gây xẹp đường dẫn lưu chính. Nếu đường ống không còn thông thoáng, thì thuỷ dịch rất dễ bị chặn lại hoàn toàn và không thể thoát ra ngoài theo đúng chu trình sinh lý.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh

Tăng nhãn áp góc mở nguyên phát là bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi, người cận thị trên 4 độ hoặc lão thị sớm. Đối tượng sở hữu những đặc điểm dưới đây cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

• Tiền sử gia đình mắc glocom góc mở nguyên phát.
• Tăng nhãn áp kèm theo các triệu chứng nêu trên.
• Giác mạc mỏng.
• Bệnh lý toàn thân như huyết áp thấp về đêm, huyết áp cao, co thắt mạch trong bệnh lý mạch vành, hội chứng Raynaud, đái tháo đường, đau nửa đầu, rối loạn tuần hoàn não, mỡ máu cao, bệnh tuyến giáp.

Phương pháp chẩn đoán

Đa số trường hợp mắc bệnh tăng nhãn áp nguyên phát không có triệu chứng rõ ràng, nên bệnh nhân cần thực hiện những xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá chính xác tình trạng. Cụ thể:

• Đo nhãn áp đánh giá áp lực bên trong mắt.
• Soi góc tiền phòng kiểm tra góc dẫn lưu của mắt đóng hay mở.
• Khám dây thần kinh thị giác khi đồng tử giãn để quan sát, phát hiện những tổn thương ở đáy mắt.
• Đo thị trường kiểm tra người bệnh có bị mất các vùng nhìn ngoại vi hay không.
• Đo độ dày giác mạc hỗ trợ điều trị kết quả đo nhãn áp chính xác hơn.

Khám, chẩn đoán glocom góc mở nguyên phát tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Bên cạnh những phương pháp truyền thống, bác sĩ có thể chỉ định thêm các xét nghiệm như chụp cắt lớp quang học, quét laser đồng tiêu, quét phân cực laser. Những kỹ thuật hiện đại này sẽ cung cấp kết quả đánh giá khách quan, chi tiết hơn về mức độ tổn thương sợi thần kinh thị giác.

Điều trị glocom góc mở nguyên phát

Mục tiêu cuối cùng của việc điều trị glocom góc mở nguyên phát là kiểm soát hoặc làm chậm sự tiến triển của bệnh. Qua đó duy trì thị lực ổn định, cải thiện chất lượng sinh hoạt đời thường cho bệnh nhân.

Hạ nhãn áp

Trước khi điều trị, bác sĩ sẽ xác định mức nhãn áp đích cần đạt để không gây tổn thương thị thần kinh. Kết hợp thêm thông tin về điều kiện sức khỏe, bác sĩ sẽ chỉ định:

• Thuốc tra mắt tác động tại chỗ: Thuốc ức chế β-giao cảm, dẫn chất prostaglandin, thuốc cường α2 – giao cảm, thuốc cường phó giao cảm, thuốc ức chế carbonic anhydrase, các chế phẩm phối hợp.
• Thuốc uống hoặc tiêm tác động toàn thân: Mannitol 10%, 20%, Glycerol 50%, Acetazolamid.

Xem thêm: Cách hạ nhãn áp: Điều trị nội khoa và ngoại khoa theo trường hợp

Điều trị cườm nước góc mở nguyên phát bằng thuốc tác động tại chỗ hoặc toàn thân

Điều trị laser

Tỷ lệ điều trị glocom góc mở nguyên phát bằng laser cho kết quả thành công ban đầu lên tới 70 - 80%, với khả năng hạ nhãn áp vào khoảng 30 - 40%. Tuy nhiên khi dừng việc điều chỉnh, nhãn áp có thể tăng lên theo thời gian, trung bình 5 - 10%.

Bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định phương pháp laser phù hợp theo từng nhóm đối tượng:

• Tạo hình vùng bè: Kỹ thuật ứng dụng hiệu ứng nhiệt của chùm tia laser quang đông vùng bè, tạo hình sẹo co kéo tổ chức lân cận để giãn rộng hệ thống dẫn lưu thuỷ dịch.
• Tạo hình bè chọn lọc: Phương pháp sử dụng tia laser chọn lọc để đốt điểm trên vùng bè củng giác mạc, từ đó cải thiện mức độ lưu thông và áp lực nhãn áp.

Phẫu thuật

Phẫu thuật glocom góc mở nguyên phát được chỉ định khi việc điều trị bằng thuốc, tác động laser không mang lại kết quả. Hoặc áp lực nhãn áp không ổn định, rối loạn chức năng thị giác diễn tiến kéo dài.

Một số phương pháp can thiệp ngoại khoa thường được áp dụng bao gồm:

• Phẫu thuật mở góc tiền phòng: Đây là một loại phẫu thuật tăng nhãn áp xâm lấn tối thiểu, bác sĩ loại bỏ một phần vùng bè bị tắc nghẽn để khai thông hoạt động dẫn lưu thuỷ dịch.
• Phẫu thuật đặt ống dẫn lưu: Một thiết bị nhỏ chuyên dụng sẽ được đặt vào trong mắt, đi qua vùng bè bị tắc nghẽn, để dẫn lưu dịch ra ngoài.

Phẫu thuật điều trị cườm nước góc mở nguyên phát được xem xét khi điều trị bằng thuốc, laser không hiệu quả

Phòng ngừa glocom góc mở nguyên phát

Glocom góc mở nguyên phát có xu hướng tiến triển âm thầm, người bệnh có thể mất thị lực vĩnh viễn nếu không can thiệp kịp thời. Chủ động phòng ngừa, thăm khám phát hiện sớm chính là chìa khoá để bảo vệ sức khỏe đôi mắt.

Dưới đây là một số gợi ý từ chuyên gia Nhãn khoa - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông:

• Định kỳ kiểm tra sức khoẻ 6 tháng/lần tại cơ sở y tế chuyên môn.
• Nhóm đối tượng trên 40 tuổi, tiền sử gia đình mắc tăng nhãn áp, cận thị nặng cần ưu tiên tầm soát định kỳ.
• Ngay khi thấy có triệu chứng bất thường như nhìn mờ, mỏi mắt dai dẳng cần thăm khám y tế.
• Không tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt chứa thành phần corticoid tại nhà, đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tăng nhãn áp.
• Giữ lối sống lành mạnh bằng cách tập thể dục điều độ hàng ngày, ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, không nhìn màn hình thiết bị điện tử trong thời gian dài.
• Thiết lập chế độ dinh dưỡng có lợi cho mắt với omega-3, vitamin A, B, C, D và E, tăng cường hàng rào chống oxy hóa và bảo vệ tế bào thần kinh thị giác.

Chủ động phòng ngừa bệnh lý nhãn khoa bằng cách thăm khám định kỳ, sinh hoạt và dinh dưỡng lành mạnh

Glocom góc mở nguyên phát là một bệnh lý nhãn khoa nguy hiểm, có khả năng làm suy giảm hoặc mất thị lực vĩnh viễn nếu không điều trị kịp thời và đúng cách. Nếu người bệnh thuộc nhóm đối tượng nguy cơ cao, bạn cần chủ động khám sức khỏe mắt định kỳ 1 - 2 lần/năm, tối ưu hiệu quả bảo vệ khả năng nhìn.