Khuyết thị trường là gì? Nguyên nhân và các dạng khiếm khuyết thị trường

Khuyết thị trường là gì?

Khuyết thị trường là thuật ngữ chỉ tình trạng người bệnh bị mất tầm nhìn ở một khu vực nào đó. Thị trường được hiểu là toàn bộ những gì bạn nhìn thấy khi giữ nguyên đầu ở một vị trí, bao gồm tầm nhìn trung tâm và tầm nhìn ngoại vi.

Khuyết thị trường chỉ tình trạng người bệnh mất tầm nhìn ở một khu vực nào đó trước mắt

Dạng khiếm khuyết này hoàn toàn khác với những tật khúc xạ thường gặp như cận thị hoặc loạn thị. Cụ thể, thị trường khi bị khuyết chỉ ảnh hưởng đến một phần tầm nhìn, trong khi tật khúc xạ khiến mọi thứ người bệnh nhìn thấy đều bị mờ, không rõ nét.

Các loại khiếm khuyết thị trường

Khiếm khuyết thị trường không chỉ đơn thuần khiến người bệnh nhìn mờ, tình trạng này khiến tầm nhìn người bệnh xuất hiện các khoảng trống hoặc vùng tối. Tùy vào vị trí dây thần kinh hay não bộ bị tổn thương, mỗi người sẽ có một kiểu mất vùng nhìn khác nhau.

Dưới đây là bảng chi tiết các kiểu mất vùng nhìn thường gặp:

*Lưu ý: Chứng đau nửa đầu có thể gây ra nhiều loại khiếm khuyết thị lực tạm thời, nhưng dạng bán manh đồng danh là thường gặp nhất.

Nguyên nhân gây khuyết thị trường

Bất kỳ tổn thương tại mắt, võng mạc, não bộ, dây thần kinh thị giác hoặc hệ thống thị giác bị gián đoạn đều có thể dẫn đến khuyết thị trường. Trong khi đó việc xác định nguyên nhân đóng vai trò đặc biệt quan trọng, góp phần tối ưu công tác xây dựng phác đồ và nâng cao hiệu quả điều trị.

Bệnh lý liên quan

Một số bệnh lý nếu không được phát hiện hoặc điều trị đúng cách sẽ làm tăng nguy cơ mất vùng nhìn:

• Tăng nhãn áp là tình trạng áp lực nội nhãn vượt mức 21 mmHg, xảy ra do mất cân bằng hoạt động sản xuất và thoát dịch. Dây thần kinh thị giác bị tổn thương có khả năng đe dọa đến khả năng nhìn của người bệnh, điển hình như mù loà vĩnh viễn.
• Thoái hoá điểm vàng là hiện tượng các tế bào tại vùng điểm vàng bị thoái hóa, phần lớn do tuổi tác. Khiến người bệnh gặp khó khăn trong việc nhìn rõ các chi tiết ở vùng trung tâm thị giác, giảm chức năng thị giác.
• Bong võng mạc hay rách võng là tên gọi chung của tình trạng mô võng mạc bị di lệch khỏi vị trí ban đầu trong mắt. Tình trạng này không được xử trí sớm có thể khiến bệnh nhân nhìn mờ, mất một phần thị lực hoặc mù vĩnh viễn.
• Tổn thương dây thần kinh thị giác được xác định khi dây thần kinh bị suy giảm về chức năng hoạt động, khiến quá trình dẫn truyền tín hiệu từ não đến mắt bị gián đoạn. Bộ phận này khi bị tổn thương sẽ không thể hoạt động bình thường, ảnh hưởng đến một phần hoặc hoàn toàn thị lực.
• Khối u ở mắt hoặc não khi phát triển mạnh về kích thước sẽ chèn ép cấu trúc thần kinh hoặc mạch máu quan trọng. Khuyết thị trường có thể được coi là một dấu hiệu nhận biết, bên cạnh loạt triệu chứng khác như giảm thị lực, đau đầu, nhìn đôi.
• Đột quỵ là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng do vỡ hoặc tắc nghẽn mạch máu, khiến dòng máu nuôi não bị gián đoạn. Ngay khi có biểu hiện méo miệng, nói ngọng, liệt nửa người hoặc mất một phần tầm nhìn, bệnh nhân cần điều trị ngay để giảm nguy cơ tử vong và di chứng tàn tật.
• Thiếu máu não thoáng qua là hiện tượng tắc nghẽn tạm thời mạch máu não, gây triệu chứng tương tự đột quỵ nhưng thường hết trong vòng 1 giờ. Tuy nhiên bệnh nhân cần cẩn trọng, thăm khám y tế sớm vì đây là tín hiệu cảnh báo nguy cơ đột quỵ thực sự.
• Bệnh đa xơ cứng là bệnh tự miễn dịch của hệ thần kinh trung ương, gây các triệu chứng yếu cơ, thay đổi chức năng thị giác như nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất thị lực một mắt.
• Co giật là hiện tượng hoạt động điện bất thường xảy ra trong não, khiến các cơ thắt co lại không kiểm soát. Bên cạnh tình trạng khuyết thị trường, người bệnh có thể nhận diện qua việc mất ý thức tạm thời, sùi bọt mép, cắn lưỡi, tiểu/đại tiện không tự chủ.

Những bệnh lý có thể khiến thị trường bị khiếm khuyết

Chấn thương

Những chấn thương làm hỏng hệ thống thị giác cũng có thể làm khiếm khuyết thị trường, điển hình như:

• Chấn thương mắt xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, từ tác động cơ học, hoá học đến vật lý. Biểu hiện tổn thương có xu hướng rõ ràng, nạn nhân có thể đau nhức mắt, căng cứng mi, mắt khó mở, giảm trầm trọng hoặc mất thị lực.
• Chấn thương đầu có thể bao gồm tổn thương da đầu, hộp sọ hoặc não do chịu lực va đập sinh hoạt, tai nạn hoặc hành hung. Tuỳ mức độ nhẹ đến nặng mà đầu bệnh nhân có thể đau nhức, chóng mặt, mất trí nhớ, mất ý thức hoặc khuyết thị trường.
• Chấn động não hay sang chấn não là một dạng của chấn thương đầu nhẹ, xuất hiện khi các vị trí đầu, cổ, mặt chịu tác động từ bên ngoài. Dấu hiệu nhận biết tương đối điển hình, bao gồm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn, nhìn mờ, nhìn đôi hoặc khuyết tầm nhìn.
• Chấn thương sọ não ở mức độ nặng hoặc nhẹ sẽ tác động đến tình trạng sức khoẻ tổng thể và chức năng thị giác khác nhau. Nếu chấn thương đơn giản bệnh nhân chỉ bị đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, mất ý thức; trường hợp nghiêm trọng có thể co giật, hôn mê, liệt hoặc thay đổi về khả năng nhìn.

Khi nào khuyết thị trường cần khám bác sĩ?

Mọi trường hợp khuyết thị trường đều cần được bác sĩ chẩn đoán chuyên sâu và điều trị kịp thời. Điều này không chỉ đảm bảo tìm ra nguyên nhân gốc rễ gây bệnh, mà còn đảm bảo khả năng khôi phục tầm nhìn cho người bệnh.

Bệnh nhân cần thăm khám y tế sớm, ngay khi có những biểu hiện nghi ngờ sau:

• Khám bác sĩ Nhãn khoa ngay khi có sự thay đổi bất thường ở mắt hoặc tầm nhìn.
• Cấp cứu y tế lập tức khi bị mất thị lực đột ngột, do tình trạng này có thể đang cảnh báo đột quỵ hoặc bong võng mạc.

Thăm khám tình trạng khuyết thị trường tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Chú ý, khi đi khám bạn nên đi với người thân, tuyệt đối không tự di chuyển hay điều khiển phương tiện giao thông. Liên hệ 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám với chuyên khoa Mắt - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông để nhận hỗ trợ kịp thời.

Kết luận

Khuyết thị trường là một dấu hiệu Nhãn khoa nghiêm trọng, cần được thăm khám với bác sĩ chuyên khoa Mắt trong thời gian sớm nhất. Dù vùng nhìn bị mất chỉ là đốm nhỏ hay mảng lớn đều có thể cảnh báo tổn thương nghiêm trọng. Đặc biệt cẩn trọng với trường hợp tầm nhìn bị thu hẹp đột ngột hoặc xuất hiện khoảng trống bất thường.