Cập nhật lịch tiêm chủng cho trẻ từ 0 - 12 tuổi mới nhất

Lý do phải tuân thủ lịch tiêm chủng cho trẻ từ 0 - 12 tuổi

Có thể bạn chưa biết, lịch tiêm chủng cho trẻ từ 0 - 12 tuổi được đưa ra để bởi ngay sau sinh, hệ miễn dịch của các con còn non yếu. Khi đó, cơ thể trẻ chưa có khả năng tự chống lại các tác nhân gây bệnh. Kháng thể từ mẹ truyền sang cũng giảm dần sau 6 tháng nên các em dễ mắc nhiều bệnh lý hơn.

Đồng thời, khi trẻ lớn hơn một chút (từ 2 tuổi trở lên), trẻ thường xuyên tiếp xúc môi trường bên ngoài như nhà trẻ, trường học, khu vui chơi… nên có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm cao. Bên cạnh đó, việc tiêm chủng đúng theo lịch còn hỗ trợ cơ thể xây dựng hệ miễn dịch lâu dài cho bé. 

Việc tuân thủ lịch tiêm chủng cho trẻ từ 0 -12 tuổi rất quan trọng 

Trẻ em từ 0 - 12 tuổi cần tiêm các loại vắc xin gì?

Để thuận tiện hơn cho phụ huynh trong quá trình theo dõi, chúng tôi đã tổng hợp các loại vắc xin cho trẻ trong 12 năm đầu đời trong bảng dưới đây:

Xem thêm: Tiêm phế cầu mũi 2 cách mũi 1 bao lâu? Lịch tiêm vắc xin phế cầu 2026

Lưu ý dành cho cha mẹ khi đưa trẻ em từ 0 - 12 tuổi đi tiêm phòng 

Việc chuẩn bị đầy đủ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro trong quá trình tiêm, đồng thời đảm bảo vắc xin phát huy hiệu quả tốt nhất. Dưới đây là những lưu ý quan trọng mà cha mẹ không nên bỏ qua:

• Mang đầy đủ sổ tiêm chủng: Sổ tiêm chủng là tài liệu quan trọng giúp bác sĩ nắm được toàn bộ lịch sử tiêm của trẻ. Nhờ đó, bác sĩ có thể xác định chính xác trẻ đã tiêm những mũi nào, còn thiếu mũi nào để đưa ra phác đồ phù hợp. 
• Trao đổi đầy đủ thông tin về tình trạng sức khỏe của con với bác sĩ: Cha mẹ cần cung cấp đầy đủ thông tin về tiền sử dị ứng, bệnh lý nền, thuốc đang sử dụng hoặc các phản ứng sau tiêm trước đó. Điều này giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ và quyết định có nên tiêm hay hoãn tiêm. 
• Kiểm tra vắc xin trước khi tiêm: Trước khi tiêm, cha mẹ nên kiểm tra tên vắc xin, hạn sử dụng và tình trạng bảo quản để nâng cao hiệu quả phòng bệnh sau khi tiêm. 
• Ở lại theo dõi sau tiêm ít nhất 30 phút: Đây là khoảng thời gian tối thiểu để bác sĩ theo dõi và  phát hiện sớm các phản ứng nghiêm trọng như sốc phản vệ (dù hiếm gặp)
• Theo dõi trẻ tại nhà 24–48 giờ: Sau khi về nhà, cha mẹ cần tiếp tục quan sát tình trạng của trẻ, đặc biệt là vào ban đêm. Các biểu hiện như sốt nhẹ, sưng đau tại chỗ tiêm là bình thường, nhưng cần theo dõi kỹ để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường.

Xem thêm: Trẻ đi tiêm về quấy khóc phải làm sao để nhanh bình tĩnh lại?

Trước khi tiêm, các bậc phụ huynh cần kiểm tra vắc xin  

Chống chỉ định tiêm chủng cho trẻ từ 0 - 12 tuổi

Mặc dù các bác sĩ khuyến khích các bậc phụ huynh thực hiện theo lịch tiêm chủng cho trẻ từ 0 - 12 tuổi nhưng không phải trong mọi trường hợp trẻ đều có thể tiêm vắc xin ngay lập tức. Tùy vào tình trạng sức khỏe, bác sĩ có thể chỉ định tiêm, hoãn tiêm hoặc không tiêm. 

Các trường hợp có thể hoãn tiêm

Trong một số tình huống, việc trì hoãn tiêm là cần thiết để đảm bảo an toàn cho trẻ. Tuy nhiên, hoãn tiêm không có nghĩa là bỏ tiêm mà cần tiêm bù sớm sau khi trẻ hồi phục.

• Trẻ đang sốt cao hoặc nhiễm trùng cấp tính: Khi cơ thể đang chống lại bệnh, hệ miễn dịch hoạt động mạnh nên việc tiêm vắc xin có thể làm tăng nguy cơ phản ứng phụ. 
• Trẻ đang mắc bệnh cấp tính cần điều trị: Những bệnh như viêm phổi, tiêu chảy nặng hoặc các bệnh nhiễm trùng khác cần được điều trị ổn định trước khi tiêm để tránh biến chứng.
• Trẻ mệt, sức khỏe chưa ổn định: Nếu trẻ có dấu hiệu suy nhược, ăn uống kém hoặc chưa hồi phục sau bệnh, bác sĩ có thể cân nhắc hoãn tiêm để đảm bảo an toàn.

Các trường hợp không được tiêm (chống chỉ định)

Điển hình trong một số trường hợp, trẻ em không được phép tiêm một số loại vắc xin nhất định vì nguy cơ cao xảy ra phản ứng nghiêm trọng, bao gồm:

• Trẻ có tiền sử sốc phản vệ với vắc xin cùng loại: Đây là chống chỉ định tuyệt đối, vì nguy cơ tái phát phản ứng phản vệ có thể đe dọa tính mạng.
• Trẻ suy giảm miễn dịch nặng (đối với vắc xin sống): Các vắc xin sống giảm độc lực có thể gây nguy hiểm cho trẻ có hệ miễn dịch yếu, do cơ thể không đủ khả năng kiểm soát virus/vật chất trong vắc xin.
• Một số chống chỉ định đặc biệt theo từng loại vắc xin: Ví dụ: dị ứng với thành phần của vắc xin, rối loạn đông máu nặng… cần được bác sĩ đánh giá kỹ trước khi quyết định.

Nếu trẻ đang bị bệnh, bạn nên hoãn lịch tiêm 

Hướng dẫn cha mẹ cách chăm sóc trẻ em sau khi tiêm phòng

Sau khi tiêm vắc xin, cơ thể trẻ sẽ bắt đầu tạo phản ứng miễn dịch để chống lại tác nhân gây bệnh. Quá trình này có thể đi kèm một số biểu hiện như sốt nhẹ hoặc đau tại chỗ tiêm. Việc chăm sóc đúng cách sẽ giúp trẻ giảm khó chịu và hạn chế tối đa các phản ứng phụ có thể xảy ra. Cha mẹ có thể tham khảo các biện pháp chăm sóc sức khỏe dưới đây: 

Tại cơ sở tiêm chủng

Việc chăm sóc thường được bắt đầu ngay tại cơ sở Tiêm chủng tức thời điểm khi trẻ thực hiện tiêm xong. 

• Theo dõi dấu hiệu sinh tồn: Bao gồm nhịp thở, nhiệt độ, trạng thái tỉnh táo của trẻ. Đây là những chỉ số quan trọng giúp phát hiện sớm các phản ứng bất thường.
• Quan sát vùng tiêm: Nhân viên y tế sẽ quan sát vết tiêm cho bé. Vết tiêm có thể sưng nhẹ hoặc đỏ dưới 5cm là phản ứng bình thường. Tuy nhiên, nếu sưng to hoặc đau nhiều cần được kiểm tra.
• Nhận biết dấu hiệu nguy hiểm: Nếu bé có các dấu hiệu như khó thở, phát ban, co giật, lừ đừ… cần được xử trí ngay lập tức tại cơ sở y tế.

Chăm sóc tại nhà

Có thể bạn chưa biết, ngay sau khi rời cơ sở tiêm chủng, cha mẹ cần tiếp tục chăm sóc và theo dõi trẻ trong ít nhất 1–2 ngày tiếp theo. Khi đó, bạn có thể tham khảo các biện pháp chăm sóc sức khỏe cho con dưới đây: 

• Cho trẻ nghỉ ngơi và uống đủ nước giúp cơ thể phục hồi nhanh và hỗ trợ quá trình tạo miễn dịch hiệu quả hơn.
• Theo dõi nhiệt độ cơ thể trong trường hợp nếu trẻ sốt trên 38.5°C thì có thể sử dụng thuốc hạ sốt theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý dùng thuốc khi chưa có hướng dẫn.
• Chườm lạnh nếu sưng đau tại chỗ tiêm. Tuy nhiên, tuyệt đối không chườm nóng hoặc bôi thuốc lên vết tiêm.
• Không để trẻ gãi hoặc tác động vào vị trí tiêm để tránh nhiễm trùng và tổn thương vùng tiêm.
• Đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, co giật, khó thở, quấy khóc liên tục… 

Nhìn chung, trên đây là toàn bộ thông tin chi tiết về lịch tiêm chủng cho trẻ từ 10 - 12 tuổi.. Cha mẹ nên chủ động theo dõi sức khỏe của trẻ và tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần thiết để quá trình tiêm chủng diễn ra thuận lợi và chủ động bảo vệ con trước những bệnh lý nguy hiểm.