Mắt bị loạn thị có mổ được không?
Mắt bị loạn thị có mổ được không là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Đặc biệt là những người gặp khó khăn khi nhìn xa, nhìn gần bị méo hình, mỏi mắt hoặc phải phụ thuộc vào kính trong thời gian dài. Theo các bác sĩ chuyên khoa, mổ mắt loạn thị có thể diễn ra nhưng không phải trường hợp nào cũng phù hợp để mổ ngay.
Hiện nay, phẫu thuật loạn thị chủ yếu được thực hiện bằng laser với mục tiêu định hình lại giác mạc. Khi giác mạc được điều chỉnh đúng độ cong, ánh sáng sẽ hội tụ chính xác vào võng mạc từ đó giúp hình ảnh trở nên rõ nét hơn. Các phương pháp phổ biến đang được áp dụng gồm LASIK, PRK và SMILE và mỗi kỹ thuật có chỉ định riêng tùy theo tình trạng mắt của từng người.
Tuy nhiên, việc quyết định mổ mắt loạn thị không chỉ dựa vào mong muốn cá nhân. Bác sĩ sẽ cần đánh giá toàn diện sức khỏe mắt, độ loạn, độ dày giác mạc và độ ổn định thị lực. Điều này nhằm đảm bảo phẫu thuật mang lại hiệu quả tốt và hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.

Trong một số trường hợp, người bị loạn thị có thể phẫu thuật để diều trị được
Khi nào được mổ loạn thị?
Như đã nhắc đến ở trên, để quyết định bệnh nhân này có phải phẫu thuật, các bác sĩ sẽ phải thăm khám chuyên sâu cho bệnh nhân. Cụ thể, bác sĩ sẽ cân nhắc mổ mắt loạn thị khi người bệnh đáp ứng các điều kiện sau:
- Độ tuổi phù hợp: Người bệnh thường nằm trong độ tuổi từ 18 đến khoảng 40 tuổi. Đây là giai đoạn cấu trúc mắt đã phát triển ổn định. Trẻ dưới 18 tuổi vẫn có nguy cơ tăng độ loạn, còn người trên 40 tuổi thường bắt đầu xuất hiện lão thị nên hiệu quả phẫu thuật có thể không như mong muốn.
- Độ loạn thị ổn định: Độ loạn cần ổn định ít nhất 12 tháng, không tăng giảm quá 0,75 Diop. Việc mổ khi độ loạn chưa ổn định có thể khiến kết quả không bền vững.
- Mức độ loạn trong giới hạn cho phép: Thông thường, loạn thị không vượt quá khoảng 5 diop sẽ có nhiều lựa chọn phẫu thuật an toàn hơn. Những trường hợp loạn cao cần được đánh giá kỹ lưỡng.
- Giác mạc đủ dày và khỏe: Vì phẫu thuật laser tác động trực tiếp lên giác mạc, nên giác mạc cần có độ dày phù hợp. Nếu giác mạc quá mỏng, việc mổ có thể làm yếu và gây biến dạng cấu trúc giác mạc sau này.
- Sức khỏe mắt tổng thể tốt: Người bệnh không mắc các bệnh lý nghiêm trọng ở mắt như sẹo võng mạc, viêm nhiễm giác mạc tiến triển hoặc các bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực.
- Không đang mang thai hoặc cho con bú: Trong giai đoạn này, nội tiết tố thay đổi có thể làm độ loạn biến động khiến kết quả phẫu thuật không ổn định và khó kiểm soát.
Các trường hợp nên và không nên mổ loạn thị
Khi nào nên mổ loạn thị?
Nhìn chung, phẫu thuật loạn thị thường được cân nhắc khi tình trạng khúc xạ đã ổn định và mắt đáp ứng đủ điều kiện an toàn. Mục tiêu chính của phẫu thuật là giúp người bệnh cải thiện thị lực, giảm hoặc không còn phụ thuộc vào kính.
Những trường hợp có thể được phẫu thuật loạn thị bao gồm:
- Độ loạn thị ở mức phù hợp, thường dưới 6 diop và trong giới hạn cho phép của phương pháp phẫu thuật.
- Thị lực ổn định, độ loạn không thay đổi đáng kể trong ít nhất 6–12 tháng gần đây.
- Độ tuổi phù hợp, thường từ trên 18 tuổi đến khoảng dưới 40 tuổi, khi mắt đã phát triển hoàn chỉnh và ít biến động khúc xạ.
- Giác mạc có độ dày và hình dạng đạt yêu cầu, không có dấu hiệu mỏng hoặc biến dạng.
- Mắt không bị khô nghiêm trọng, không viêm nhiễm và có khả năng hồi phục tốt sau can thiệp.
- Người bệnh có sức khỏe tổng thể ổn định, không mắc các bệnh mạn tính ảnh hưởng đến quá trình lành thương như bệnh tự miễn hay tiểu đường không kiểm soát.
- Không đang trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú, vì nội tiết có thể ảnh hưởng đến kết quả phẫu thuật.
Tuy nhiên, ở mỗi người, thời điểm xóa loạn thị sẽ khác nhau. Do đó, để biết chính xác mắt bị loạn thị có mổ được không, người bệnh cần được thăm khám chuyên sâu tại cơ sở nhãn khoa uy tín, nơi bác sĩ sẽ đo đạc đầy đủ các thông số và tư vấn phương pháp phù hợp.

Người có độ loạn thị ổn định có thể cân nhắc thực hiện phẫu thuật loạn thị
Khi nào không nên mổ loạn thị?
Trong một số tình trạng nếu cố gắng can thiệp bằng laser có thể làm tăng nguy cơ biến chứng hoặc khiến thị lực không đạt như mong muốn. Cụ thể, trong các tình huống sau bạn không nên mổ mắt loạn thị hoặc cần trì hoãn phẫu thuật này :
- Người mắc các bệnh làm suy giảm khả năng lành thương của cơ thể như bệnh tự miễn, sẹo lồi hoặc rối loạn miễn dịch, vì có thể gây mờ giác mạc sau mổ.
- Giác mạc đang bị viêm, loét hoặc có tiền sử nhiễm trùng giác mạc do virus herpes, vì tia laser có thể kích hoạt lại bệnh.
- Người mắc các bệnh ảnh hưởng đến cấu trúc giác mạc như keratoconus (giác mạc hình chóp) hoặc các bệnh gây mỏng giác mạc, làm tăng nguy cơ biến dạng giác mạc sau phẫu thuật.
- Giác mạc quá mỏng, không đủ điều kiện an toàn để can thiệp bằng laser.
- Người đang sử dụng một số thuốc có thể ảnh hưởng đến mắt và quá trình hồi phục, chẳng hạn như isotretinoin điều trị mụn hoặc thuốc điều trị rối loạn nhịp tim.
- Người chưa đủ 18 tuổi hoặc có độ khúc xạ chưa ổn định, vì mắt vẫn còn tiếp tục thay đổi.
- Người bị khô mắt nặng, do phẫu thuật laser có thể làm tình trạng khô mắt trầm trọng hơn sau mổ.
Trong các trường hợp kể trên, bác sĩ thường khuyên người bệnh tiếp tục đeo kính, điều trị ổn định các vấn đề về mắt hoặc theo dõi thêm trước khi cân nhắc phẫu thuật.
Các phương pháp phẫu thuật loạn thị phổ biến
Hiện nay, ba phương pháp phẫu thuật loạn thị được áp dụng phổ biến gồm Femtosecond LASIK, SMILE và Phakic ICL. Mỗi phương pháp sẽ phù hợp với từng nhóm người bệnh khác nhau.
Femtosecond LASIK
Femtosecond LASIK là phương pháp cải tiến từ LASIK truyền thống và hiện được sử dụng rộng rãi trong điều trị loạn thị. Thay vì dùng dao vi phẫu, phương pháp này sử dụng tia laser femtosecond để tạo vạt giác mạc, giúp đường cắt chính xác, mỏng và bám sát theo độ cong sinh lý tự nhiên của giác mạc.
Nhờ kỹ thuật tạo vạt bằng laser, quá trình phẫu thuật diễn ra nhanh, ít xâm lấn và giảm đáng kể nguy cơ biến chứng liên quan đến vạt giác mạc. Sau mổ, thị lực thường cải thiện rõ rệt chỉ sau vài ngày và thời gian hồi phục tương đối ngắn.
Femtosecond LASIK phù hợp với người bị loạn thị mức độ nhẹ đến trung bình, giác mạc đủ dày và không có bệnh lý mắt đi kèm. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn chăm sóc sau mổ để hạn chế khô mắt và đảm bảo thị lực ổn định lâu dài.
SMILE
SMILE là phương pháp mổ mắt loạn thị bằng laser thế hệ mới, được đánh giá cao về độ an toàn và khả năng bảo tồn cấu trúc giác mạc. Với phương pháp này, tia laser femtosecond sẽ tạo một lớp mô mỏng bên trong giác mạc, sau đó bác sĩ rút phần mô này ra ngoài thông qua một đường mổ rất nhỏ, chỉ khoảng 2mm ở rìa giác mạc.
Ưu điểm nổi bật của SMILE là không cần tạo vạt giác mạc lớn, nhờ đó giảm nguy cơ ảnh hưởng đến hệ thống dây thần kinh giác mạc. Toàn bộ quá trình phẫu thuật chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, gần như không gây đau và giúp hạn chế tối đa tình trạng khô mắt sau mổ.
Phương pháp này thường được chỉ định cho người loạn thị mức độ nhẹ đến trung bình, đặc biệt phù hợp với người trẻ, người có nhu cầu vận động nhiều hoặc làm việc trong môi trường dễ va chạm. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp loạn thị đều có thể áp dụng SMILE, vì vậy người bệnh cần được thăm khám kỹ lưỡng trước khi quyết định.

SMILE là phương pháp điều trị loạn thị bằng laser hiện đại, an toàn
Phakic ICL
Phakic ICL là cách phẫu thuật loạn thị không sử dụng laser mà dùng thấu kính nội nhãn đặt vào bên trong mắt. Thấu kính này có độ trong suốt cao, tương thích tốt với cơ thể, tích hợp khả năng chống tia UV và có thể tháo ra khi cần thiết.
Ưu điểm lớn nhất của Phakic ICL là bảo toàn gần như nguyên vẹn cấu trúc giác mạc, nhờ đó giảm nguy cơ khô mắt và hạn chế khả năng tái phát sau mổ. Phương pháp này đặc biệt phù hợp với người có giác mạc mỏng, loạn thị nặng hoặc không đủ điều kiện để mổ laser.
Tuy nhiên, vì là phẫu thuật đặt thấu kính nội nhãn, Phakic ICL đòi hỏi đánh giá kỹ về độ sâu tiền phòng và tình trạng mắt tổng thể. Người bệnh cần được theo dõi định kỳ sau mổ để đảm bảo thấu kính ổn định và không gây biến chứng lâu dài.
Các triệu chứng bạn có thể gặp sau khi mổ loạn thị
Nhiều người thắc mắc mắt bị loạn thị có mổ được không và sau mổ sẽ gặp những biểu hiện gì. Điều may mắn là phẫu thuật laser hiện nay rất an toàn và không gây đau đớn trong quá trình thực hiện.
Tất nhiên, trong giai đoạn đầu sau can thiệp, mắt có thể xuất hiện một số triệu chứng tạm thời như sau:
- Mắt có cảm giác ngứa, cộm, rát nhẹ hoặc chảy nước mắt trong vài giờ đầu sau phẫu thuật. Đây là phản ứng bình thường của giác mạc khi vừa được can thiệp bằng laser.
- Thị lực có thể bị mờ hoặc chưa rõ nét ngay, đặc biệt trong ngày đầu tiên. Cảm giác hơi đau hoặc nhạy cảm với ánh sáng cũng có thể xảy ra nhưng thường giảm nhanh.
- Một số người cần dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc nhỏ mắt theo chỉ định để giúp mắt dễ chịu hơn trong thời gian đầu hồi phục.
- Sau mổ, người bệnh có thể nhìn thấy ngay nhưng tầm nhìn sẽ dần cải thiện rõ hơn sau vài ngày và cần 2–3 tháng để thị lực ổn định hoàn toàn, tùy cơ địa và tình trạng loạn thị trước đó.
- Trong 1–2 ngày đầu, bác sĩ thường hẹn tái khám để kiểm tra mức độ lành của giác mạc và phát hiện sớm các biến chứng nếu có. Sau đó, việc tái khám định kỳ trong 6 tháng đầu là rất cần thiết để theo dõi kết quả phẫu thuật.
Nhìn chung, các triệu chứng sau mổ mắt loạn thị thường nhẹ và mang tính tạm thời. Tuy nhiên, nếu mắt đau nhiều, đỏ kéo dài hoặc thị lực giảm đột ngột, người bệnh cần đi khám ngay để được xử trí kịp thời.

Sau khi phẫu thuật xong, bạn có thể cảm thấy bị ngứa và cộm ở mắt
Chăm sóc mắt sau khi phẫu thuật loạn thị như thế nào?
Chăm sóc đúng cách sau phẫu thuật đóng vai trò quan trọng trong việc giúp mắt hồi phục nhanh và hạn chế biến chứng. Do đó, bạn không nên chủ quan mà cần tham khảo các biện pháp chăm sóc sức khỏe như sau:
- Tránh để nước, xà phòng, dầu gội, mỹ phẩm dính vào mắt trong những ngày đầu sau phẫu thuật.
- Tuyệt đối không dụi mắt ít nhất 1 tháng, kể cả khi có cảm giác ngứa hay cộm.
- Sử dụng đầy đủ thuốc nhỏ mắt, nước mắt nhân tạo theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngưng hoặc đổi thuốc.
- Đeo kính bảo hộ khi ngủ trong tuần đầu, đồng thời dùng kính râm khi ra ngoài để giảm nhạy cảm với ánh sáng.
- Không lái xe cho đến khi thị lực ổn định và được bác sĩ cho phép.
- Tránh hồ bơi, phòng xông hơi, bồn nước nóng và môi trường nhiều bụi bẩn trong ít nhất 2–3 tuần đầu.
- Không trang điểm mắt trong ít nhất 1 tuần, không dùng lại các sản phẩm cũ để tránh nguy cơ nhiễm trùng.
- Hạn chế vận động mạnh trong vài ngày đầu, chỉ tập thể dục hoặc chơi thể thao trở lại khi đã qua thời gian kiêng cữ và có kính bảo vệ mắt.
- Tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào mắt, duy trì thói quen đeo kính râm khi ra ngoài, đặc biệt trong năm đầu sau phẫu thuật.
Nhìn chung, bài viết trên đã chia sẻ thông tin chi tiết về thắc mắc “mắt bị loạn thị có mổ được không”. Cách tốt nhất là bạn nên đến thăm khám tại các Bệnh viên có chuyên khoa Mắt uy tín để được bác sĩ đánh giá cụ thể và chính xác nhất.