Ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt? Nguyên nhân và cách khắc phục

Ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt là bệnh gì?

Ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt là triệu chứng của nhiều bệnh lý khác nhau, như hạ huyết áp, Parkinson, thiếu máu hoặc tác dụng phụ của thuốc. Tuy nhiên trong phần lớn các trường hợp, tình trạng này xảy ra do áp lực máu không được điều chỉnh kịp thời khi thay đổi tư thế, khiến lưu lượng máu đến não giảm.

Ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt ho hạ huyết áp, thiếu máu, thay đổi tư thế đột ngột hoặc tác dụng phụ của thuốc

Nguyên nhân đứng lên bị hoa mắt

Đứng lên bị hoa mắt chủ yếu xảy ra do cơ thể thay đổi tư thế đột ngột, gián đoạn tạm thời quá trình vận chuyển máu và oxy lên não. Thể trạng suy nhược, mệt mỏi, mất nước, sinh hoạt không điều độ kéo dài cũng là nhóm yếu tố nguy cơ cao dẫn đến tình trạng này.

Cụ thể:

• Hạ huyết áp tư thế đứng là tình trạng chỉ số huyết áp hạ thấp khi cơ thể chuyển từ tư thế nằm, ngồi sang đứng. Nguyên nhân này thường gặp ở người cao tuổi, gây các triệu chứng chóng mắt, choáng váng, ngất xỉu hoặc mất ý thức.
• Tác dụng phụ của một số loại thuốc điều trị cao huyết áp, thuốc lợi tiểu, thuốc an thần. Nếu người bệnh có tiền sử đứng lên bị chóng mắt, việc sử dụng thuốc có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
• Mất nước làm giảm áp lực máu, khiến cơ thể dễ bị choáng mắt khi ngồi xuống đứng lên. Mỗi cá nhân cần chú ý bổ sung nước hàng ngày, đặc biệt khi thời tiết nắng nóng hoặc vận động mạnh kéo dài.
• Tiêu thụ bia, rượu quá mức có thể làm hạ chỉ số huyết áp trong thời gian ngắn. Do cồn khi đi vào cơ thể có thể thu hẹp mạch máu, làm chậm lưu lượng máu vận chuyển lên não.
• Một số bệnh lý nền như Parkinson, tiểu đường, u não cũng là nguyên nhân khiến cơ thể ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt. Để chấm dứt tình trạng này, bệnh nhân cần tiếp nhận và tuân thủ hướng dẫn điều trị chuyên môn.
• Thiếu máu, thiếu sắt làm giảm khả năng vận chuyển oxy trong máu, khiến não không cung cấp đủ oxy khi đột ngột thay đổi tư thế. Điều này khiến bạn dễ bị hoa mắt, chóng mặt khi ngồi xuống đứng lên.
• Trong khoảng 24 tuần đầu của thai kỳ, mẹ bầu có thể bị hạ huyết áp do hệ tuần hoàn thay đổi để nuôi dưỡng thêm em bé. Tình trạng này thường được cải thiện dần về cuối thai kỳ hoặc sau khi sinh.

Đang dạng nhóm nguyên nhân gây ra hoa mắt, chóng mặt khi ngồi xuống đứng lên

Ai dễ bị ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt?

Ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt có thể gặp ở nhiều đối tượng khác nhau, song tập trung ở người có sức khỏe nền không ổn định, sinh hoạt thiếu điều độ hoặc chịu tác động từ bệnh lý nền. Dưới đây là nhóm người có nguy cơ cao dễ bị chóng mắt khi cơ thể thay đổi tư thế đột ngột:

• Người cao tuổi thường bị hoa mắt do hạ huyết áp tư thế, bệnh lý nền hoặc tác dụng phụ của thuốc.
• Sử dụng một số loại thuốc an thần, lợi tiểu, cao huyết áp làm tăng nguy cơ ngồi xuống, đứng lên bị chóng mắt.
• Bệnh tiểu đường làm rối loạn cơ chế điều tiết áp lực máu, dễ xuất hiện tình trạng hạ huyết áp đột ngột.
• Mất nước do không uống đủ nước, nôn mửa, tiêu chảy, đổ mồ hôi quá mức.
• Người mắc bệnh lý thần kinh như u não, Parkinson.
• Phụ nữ mang bầu trong những ngày đầu thai kỳ.
• Chế độ dinh dưỡng kém, không đủ dinh dưỡng cần thiết.
• Người thường xuyên ngồi một chỗ, nằm dài lâu một chỗ.
• Trẻ trong độ tuổi dậy thì có sự thay đổi về nhu cầu tiêu thụ sắt trong cơ thể.

Những đối tượng dễ bị chóng mặt khi thay đổi tư thế từ ngồi, nằm sang đứng

Khi nào đứng lên bị hoa mắt cần khám bác sĩ?

Phần lớn tình trạng chóng mặt do đứng lên, ngồi xuống không phải triệu chứng quá nguy hiểm. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần theo dõi sát sao và thăm khám y tế ngay khi có các biểu hiện nghiêm trọng sau đây:

• Ngồi xuống đứng lên hoa mắt kèm theo đau ngực, khó thở, mất thăng bằng, nói lắp, mất khả năng di chuyển, một bên cơ thể tê yếu có thể cảnh báo đột quỵ.
• Tình trạng đứng lên ngồi xuống chóng mặt thường xuyên xảy ra, tái diễn trong thời gian ngắn.
• Hoa mắt khiến cơ thể mất thăng bằng, nguy cơ ngã cao.
• Ngồi xuống đứng lên hoa mắt sau khi chấn thương, va đập trực tiếp hoặc với lực mạnh tại vùng đầu.
• Hoa mắt kèm theo suy giảm thị lực, nhìn đôi, nhìn mờ.

Những dấu hiệu nhận biết hoa mắt khi thay đổi tư thế cần khám sức khoẻ

Đặc biệt với trường hợp đứng lên ngồi xuống hoa mắt không xác định rõ được nguyên nhân, có cảm giác lo lắng, bệnh nhân nên đến bệnh viện thăm khám. Với trang thiết bị hiện đại, đội ngũ y bác sĩ lành nghề sẽ giúp bác chẩn đoán nguyên nhân tại mắt, ảnh hưởng thần kinh hay bệnh lý tiềm ẩn khác.

Cách khắc phục ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt

Việc điều trị hoa mắt khi ngồi xuống đứng lên phụ thuộc nhiều vào nguyên nhân gây nên, dưới đây là một số biện pháp cải thiện mà bạn có thể tham khảo và áp dụng:

• Chuyển tư thế dần dần khi nằm, ngồi sang đứng, không bật dậy ngay lập tức.
• Mỗi ngày cần bổ sung 2 - 3 lít nước cho cơ thể, hạn chế nguy cơ mất nước xảy ra.
• Khi thấy hoa mắt khi đứng lên cần tìm điểm tựa hoặc bám, không tiếp tục di chuyển đến khi cơ thể ổn định.
• Với nguyên nhân tác dụng phụ của thuốc, bệnh nhân nên tham vấn với bác sĩ để tìm loại thuốc khác phù hợp hơn.

Cách khắc phục tình trạng ngồi xuống đứng lên bị chóng mặt

Biện pháp phòng ngừa đứng lên bị hoa mắt

Chóng mặt khi ngồi xuống, đứng lên hoàn toàn có thể phòng ngừa bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt hoặc chế độ dinh dưỡng thường ngày. Cụ thể như sau:

• Bổ sung thực phẩm giàu sắt cho cơ thể như hạt mè đen, hạt đậu, súp lơ, đậu Hà Lan, ngũ cốc, bánh mì. Giảm lượng tiêu thụ các loại thị đỏ, chiên rán, nhiều đường hoặc chế biến sẵn.
• Lựa chọn những đồ ăn giàu vitamin C như quýt, chanh, bưởi, dâu tây, cà chua,... giúp cơ thể tăng hiệu quả hấp thụ sắt.
• Tránh tiêu thụ các loại đồ uống, chất kích thích như trà, cà phê, bia, rượu.
• Vitamin B6 cũng tham gia hỗ trợ phòng ngừa hoa mắt khi ngồi xuống, đứng lên. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy trong bơ, chuối, óc chó, các loại đậu, cá biển, thịt gà, ngũ cốc hoặc các loại hạt.
• Tập thói quen tập thể dục hàng ngày, trung bình 30 - 60 phút để duy trì sức khỏe tổng thể.
• Tái khám sức khỏe tổng thể định kỳ giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ gây nên hoa mắt như hạ huyết áp, suy dinh dưỡng hoặc bệnh Parkinson.

Thay đổi thói quen sinh hoạt và dinh dưỡng để tránh tình trạng hoa mắt, chóng mặt

Ngồi xuống đứng lên bị hoa mắt thường không quá nguy hiểm, nhưng nếu xuất hiện kèm theo đau đầu, buồn nôn, ngã hoặc lặp đi lặp lại thường xuyên thì bệnh nhân cần chú ý. Bạn cần chủ động thăm khám kết hợp điều chỉnh thói quen sinh hoạt, đảm bảo bổ sung đủ dưỡng chất cần thiết, tránh những triệu chứng nguy hiểm xảy ra.