Nguy cơ ung thư ở người trẻ: Nguyên nhân, dấu hiệu và cách phòng tránh

Gia tăng nguy cơ ung thư ở người trẻ

Dựa theo số liệu được Đại học Edinburgh (Scotland) và Trường y Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) công bố trên Tạp chí BMJ Oncology, trong ba thập kỷ qua, tỷ lệ người mắc ung thư dưới 50 tuổi đã tăng gần 80%. Trong đó nhóm đối tượng 40 tuổi, 30 tuổi, thậm chí trẻ hơn ghi nhận tiên lượng tử vong lên tới 27%, tương đương mỗi năm toàn cầu có khoảng 1 triệu người trẻ mất mạng do ung thư.

Nguy cơ ung thư ở người trẻ trên toàn cầu đang ở mức đáng báo động

Bộ Y tế cũng đưa tin, Việt Nam là quốc gia có gánh nặng ung thư lớn do phần trăm người mắc mới và tử vong tăng theo thực trạng toàn cầu. Ước tính ghi nhận mỗi năm có 182 ngàn người mắc mới, hơn 122 người tử vong và hơn 350 ngàn người đang sống chung mỗi ngày với ung thư.

1. Hyuna Sung, một nhà dịch tễ học thuộc Hiệp hội Ung thư Hoa kỳ cũng nhận định, nếu xu hướng này tiếp tục diễn ra thì thế hệ Millennials, Gen Z phải đối mặt với bóng ma bệnh tật suốt cuộc đời. Bởi những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư ở người trẻ ngày càng trở nên phổ biến, âm thầm len lỏi trong từng nhịp thở đời sống.

Nguyên nhân làm tăng tỷ lệ ung thư ở người trẻ

Trước thực trạng đáng báo động về nguy cơ ung thư ở người trẻ, đặc biệt độ tuổi 20 - 30, các chuyên gia y tế tăng tốc giải mã những nguyên nhân tiềm ẩn. Danh sách sáu yếu tố tạo điều kiện thuận lợi cho tế bào ác tính phát triển trong cơ thể bao gồm:

• Rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột: Tình trạng này còn được gọi là loạn khuẩn, một trong những tác nhân dẫn đến rối loạn miễn dịch và hình thành nhiều bệnh lý. Người bệnh có thể đối mặt với các rối loạn tự miễn như viêm khớp, viêm ruột, tiểu đường, béo phì, thậm chí cả ung thư máu.
• Ô nhiễm không khí: Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) nhận định ô nhiễm không khí là tác nhân gây ung thư hàng đầu, thuộc nhóm IIA. Trong đó các hạt bụi mịn (<2,5 micromet) được sinh ra từ nhiều tiền chất độc hại đóng vai trò chính, dễ dàng xâm nhập cơ thể gây oxy hoá, đột biến DNA, ức chế khả năng tự loại bỏ ung thư, thúc đẩy khối u tăng trưởng di căn.
• Hạt vi nhựa: Là những mảnh nhỏ hình thành trong quá trình chai nhựa, túi nilon,... (tất cả các sản phẩm nhựa) phân huỷ, kích thước của chúng rất nhỏ, chỉ dưới 5mm. Khi đi vào cơ thể con người, chất Phthalate có thể làm tăng nguy cơ phát triển tế bào ác tính.
• Béo phì: Tình trạng thừa cân, chỉ số khối cơ thể vượt ngưỡng cho phép có thể làm tăng nồng độ insulin cùng lượng estrogen trong cơ thể, đồng thời kích hoạt các phản ứng viêm cấp và mạn tính. Yếu tố này liên quan mật thiết đến sự khởi phát của nhiều nhóm ung thư nghiêm trọng ở người trẻ như ung thư vú, ung thư đại trực tràng, ung thư tử cung, ung thư tuyến giáp, ung thư nội mạc tử cung, ung thư tuyến tiền liệt,...
• Lạm dụng rượu, bia: Uống nhiều bia, rượu liên tục đã được chứng minh làm tăng nguy cơ mắc ung thư hầu họng, ung thư thanh quản, ung thư khoang miệng và ung thư thực quản. Ngoài ra, nồng độ cồn cao còn có thể làm tổn thương tế bào gan, dẫn đến viêm gan, xơ gan và ung thư gan. Hoặc như ở phụ nữ nếu uống nhiều bia rượu sẽ làm tăng nồng độ estrogen, tăng nguy cơ mắc ung thư vú.
• Thực phẩm siêu chế biến: Các chuyên gia y tế nhận định, chế độ dinh dưỡng hàng ngày có mối liên hệ mật thiết với khả năng hình thành của các loại ung thư, chiếm tới 35%. Người thuộc nhóm đối tượng nguy cơ cao, người khoẻ mạnh cần chủ động tránh xa hoặc hạn chế tiêu thụ nước ngọt, thịt hộp, khoai tây chiên đóng gói, bánh kẹo, đồ đông lạnh,... để bảo vệ bản thân trước nguy cơ ung thư.

Sáu yếu tố nguy cơ tạo điều kiện cho tế bào ác tính hình thành và phát triển trong cơ thể

Bên cạnh những tác động từ lối sống và môi trường, yếu tố di truyền cũng là nguyên nhân khiến người trẻ mắc bệnh. Nếu trong gia đình có ông bà, cha mẹ hoặc anh chị em ruột có tiền sử ung thư, khả năng phát triển khối u ác tính ở thế hệ sau thường cao hơn bình thường.

Dấu hiệu nhận biết nguy cơ ung thư ở người trẻ

Chuyên gia Ung bướu khuyến cáo người trẻ cần thăm khám sức khỏe ngay khi các triệu chứng bất thường diễn ra thường xuyên trên một tuần hoặc tái diễn nhiều lần. Cụ thể:

• Đau không rõ nguyên nhân ở xương, khớp trong thời gian dài.
• Ngực đau nhức, khó thở thường xuyên.
• Cơ thể xuất hiện khối u, sưng bất thường.
• Rối loạn thần kinh, đau nhức đầu dai dẳng.
• Sốt, mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Rối loạn hệ tiêu hoá như táo bón, tiêu chảy hoặc phân lẫn máu.
• Nuốt khó, thở khó không rõ nguyên nhân.

Những loại ung thư người trẻ dễ mắc phải

Dưới đây là danh sách bốn nhóm bệnh ác tính mà người trẻ dễ bị mắc phải, do chịu ảnh hưởng từ các yếu tố sinh hoạt, môi trường và dinh dưỡng thường ngày:

Ung thư vú

Nguy cơ ung thư vú ở người trẻ chủ yếu xuất hiện ở phụ nữ dưới 40 tuổi. Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời với nhóm đối tượng này cũng gặp nhiều khó khăn, dấu hiệu cảnh báo thường bị bỏ qua do chủ quan không có khả năng mắc bệnh.

Dấu hiệu ung thư vú ở phụ nữ trẻ thường bị bỏ qua do tâm lý chủ quan

Khi nhận thấy vùng vú xuất hiện khối u, tiết dịch bất thường, người bệnh cần sắp xếp thời gian thăm khám sớm nhất. Bởi theo chuyên gia y tế, ung thư vú ở phụ nữ trẻ thường có xu hướng di căn nhanh, tiên lượng sống kém hơn phụ nữ lớn tuổi, cần điều trị sớm phòng ngừa tình huống xấu là tử vong.

Ung thư đại trực tràng

Những thập niên trở lại đây, ung thư đại trực tràng ngày càng gia tăng ở nhóm dưới 50 tuổi, tăng từ 11% lên 20% trong vòng hai thập kỷ trở lại đây. Nguy cơ này được xác định có liên quan đến sự thay đổi về lối sống hiện đại như chế độ dinh dưỡng, béo phì, sử dụng bia rượu thường xuyên hoặc lạm dụng thuốc lá.

Các nhà khoa học đặc biệt nhấn mạnh thực đơn ăn uống thiếu lành mạnh hàng ngày của giới trẻ có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư trực tràng. Điển hình như việc tiêu thụ lượng lớn chất béo đã qua chế biến, nhiều thịt, ít chất xơ từ trái cây và rau củ quả.

Ung thư tuyến giáp

Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, ung thư tuyến giáp ở Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh, đứng thứ 6 trong các loại ung thư thường gặp. Trung bình mỗi năm nước ta ghi nhận hơn 6.120 ca bệnh mắc mới, tỷ lệ nữ giới mắc cao gấp ba lần so với nam giới và ngày càng trẻ hoá.

Ung thư tuyến giáp đứng thứ 6 trong tổng các loại ung thư thường gặp ở Việt Nam

Người trẻ nếu nhận thấy khàn tiếng, nuốt khó, khó thở, nuốt nghẹn, vùng cổ bó chặt, căng tức hoặc nổi hạch cổ cần sớm thăm khám với bác sĩ chuyên khoa. Can thiệp sớm giúp nâng cao hiệu quả điều trị, tiên lượng sống sau năm 5 năm của người bệnh nhờ vậy cũng tốt hơn, có thể đạt trên 90%.

Ung thư máu

Ung thư máu là thuật ngữ chỉ chung các bệnh ung thư tác động xấu đến máu, tuỷ xương và hệ bạch huyết, thường gặp nhất vẫn là bệnh bạch cầu. Bên cạnh nguyên nhân chính đột biến gen trong tế bào tủy xương, những yếu tố như tiếp xúc với hóa chất độc hại, phơi nhiễm bức xạ liều cao cũng góp phần làm tăng nguy cơ ung thư ở người trẻ.

Triệu chứng cảnh báo ung thư máu không quá đặc trưng, bệnh nhân có thể bị chán ăn, buồn nôn thường xuyên, ớn lạnh không lý do, sụt cân đột ngột, đau nhức đầu, đau nhức xương khớp, phát ban, sưng hạch bạch huyết,... Việc chẩn đoán vì thế cũng đòi hỏi tính chuyên sâu hơn, bao gồm xét nghiệm tế bào máu, sinh thiết tủy xương, xét nghiệm hóa sinh, xét nghiệm tìm gen hoặc nhiễm sắc thể bất thường.

Người trẻ cần làm gì để giảm nguy cơ mắc ung thư?

Đứng trước xu thế ung thư ngày càng trẻ hoá, tế bào ác tính có thể hình thành ở mọi đối tượng, chuyên gia y tế khuyến cáo mỗi cá nhân cần có ý thức chăm sóc sức khỏe. Trước hết bạn cần thay đổi thói quen sinh hoạt thiếu lành mạnh ở hiện tại, loại bỏ thuốc lá, bia rượu, thực phẩm siêu chế biến khỏi cuộc sống thường ngày.

Nếu gia đình có tiền sử ung thư thì cần chủ động tầm soát sức khỏe, nên tầm soát trước thời điểm người thân phát bệnh khoảng 10 năm và định kỳ thực hiện hàng năm. Đồng thời theo dõi chặt chẽ sự xuất hiện của các dấu hiệu bất thường, lập tức kiểm tra y tế khi có khối u, vết sưng, bầm tím hoặc chảy máu bất thường liên tục.

Tầm soát sức khỏe định kỳ hàng năm để kịp thời xử trí tổn thương tiền ung thư hoặc điều trị ung thư ngay từ giai đoạn sớm

Hiện Bệnh viện Đa khoa Phương Đông triển khai xây dựng đa dạng gói khám tầm soát ung thư, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng và tài chính cá nhân. Chi tiết quyền lợi khách hàng khi đăng ký như sau:

• Đánh giá tình trạng sức khoẻ, chức năng cơ quan trong cơ thể bằng những công nghệ y khoa hiện đại như X-quang, siêu âm, xét nghiệm, điện tâm đồ, MRI, CT-Scan.
• Đọc kết quả, khám chuyên sâu lâm sàng với đội ngũ bác sĩ nội khoa, ngoại khoa giàu kinh nghiệm. Qua đó phát hiện sớm các dấu hiệu nguy cơ liên quan đến ung thư, kịp thời áp dụng biện pháp dự phòng hoặc điều trị.

Các gói khám sức khỏe tổng quát & tầm soát ung thư được thiết kế phù hợp với mọi lứa tuổi và giới tính. Đặc biệt có giá trị với nhóm đối tượng tiền sử gia đình mắc ung thư, người mắc bệnh lý mạn tính, người trẻ có lối sống thiếu khoa học hoặc người có sức đề kháng yếu.

Để nhận thêm thông tin về gói khám, khách hàng vui lòng liên hệ về hotline 1900 1806 hoặc Đặt lịch trực trên website Bệnh viện Đa khoa Phương Đông.

Kết luận

Nguy cơ ung thư ở người trẻ hoàn toàn có thể được giảm thiểu, nếu mỗi cá nhân chủ động kiểm soát và thay đổi lối sống từ hôm nay. Trong đó, việc hạn chế tối đa tác nhân thúc đẩy tế bào ác tính phát triển như béo phì, thực phẩm siêu chế biến, rượu bia và thuốc lá đóng vai trò bảo vệ cốt lõi. Kết hợp với tầm soát sức khỏe định kỳ 6 - 12 tháng/lần giúp nâng cao hiệu quả phòng ngừa dự phòng, kịp thời xử trí tổn thương ngay ở giai đoạn khởi phát.