Phẫu thuật múc nội nhãn dành cho ai? Cần lưu ý gì sau khi mổ?

Phẫu thuật múc nội nhãn là gì?

Phẫu thuật múc nội nhãn là một thủ thuật nhãn khoa nhằm loại bỏ toàn bộ các cấu trúc bên trong nhãn cầu khi mắt đã bị tổn thương nặng và không còn khả năng phục hồi thị lực. Trong quá trình này, bác sĩ sẽ lấy bỏ phần tổ chức nội nhãn, nhưng vẫn giữ lại lớp vỏ củng mạc bên ngoài để đảm bảo cấu trúc hốc mắt.

Sau khi làm sạch các tổ chức bên trong, bác sĩ sẽ khâu lại củng mạc và phủ lớp kết mạc để bảo vệ nhãn cầu. Nhờ vậy, vùng mắt vẫn giữ được hình dạng tự nhiên và có thể chuẩn bị cho việc lắp mắt giả sau này nhằm cải thiện yếu tố thẩm mỹ.

Trên thực tế, chỉ định này thường được xem là lựa chọn điều trị cuối cùng. Phương pháp này chỉ được áp dụng khi các biện pháp điều trị khác không còn hiệu quả, đặc biệt trong những trường hợp mắt đã mất hoàn toàn chức năng nhìn hoặc xuất hiện biến chứng nguy hiểm như viêm mủ toàn nhãn, thủng giác mạc rộng hay đau nhức kéo dài.

Dưới góc độ y khoa, phẫu thuật không chỉ giúp loại bỏ nguồn viêm nhiễm trong mắt mà còn giúp giảm đau và ngăn ngừa các biến chứng có thể ảnh hưởng đến mắt còn lại.

Người bệnh sẽ được phẫu thuật để loại bỏ các bộ phận bên trong nhãn cầu, bao gồm cả giác mạc 

Phẫu thuật múc nội nhãn dành cho ai?

Không phải mọi bệnh lý về mắt đều cần phải thực hiện phẫu thuật này. Bác sĩ chỉ cân nhắc phẫu thuật trong một số trường hợp đặc biệt khi mắt không còn khả năng bảo tồn hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh.

Phẫu thuật thường được chỉ định khi:

• Nhãn cầu bị vỡ do chấn thương nặng và không thể phục hồi.
• Mắt đã mất hoàn toàn chức năng nhìn.
• Mắt bị đau nhức kéo dài nhưng không còn khả năng điều trị bảo tồn.
• Xuất hiện tình trạng viêm mủ toàn nhãn cầu.
• Một số trường hợp cần loại bỏ tổ chức nội nhãn để chuẩn bị lắp mắt giả.
• Chảy máu nặng khi thực hiện phẫu thuật nội nhãn trước đó.

Tuy nhiên, phương pháp này sẽ không được thực hiện trong một trong số các trường hợp như sau:

• Nhãn cầu bị teo quá mức.
• Người bệnh mắc u nội nhãn cần điều trị theo phương pháp khác.

Do đây là đại phẫu nên bác sĩ sẽ đánh giá rất kỹ tình trạng mắt, sức khỏe tổng thể và nguy cơ biến chứng trước khi đưa ra chỉ định phù hợp.

Phẫu thuật múc nội nhãn diễn ra như thế nào?

Trước khi tiến hành phẫu thuật, người bệnh sẽ được kiểm tra mắt và đánh giá sức khỏe tổng quát. Sau đó, bác sĩ sẽ thực hiện gây tê vùng mắt hoặc kết hợp tiền mê để giúp người bệnh không cảm thấy đau trong quá trình phẫu thuật.

Các bác sĩ sẽ tiến hành phẫu thuật cho bệnh nhân theo trình tự như sau:

• Thực hiện gây tê vùng mắt để đảm bảo vô cảm trong suốt ca phẫu thuật.
• Bóc tách lớp kết mạc quanh rìa giác mạc để tiếp cận củng mạc.
• Cắt củng mạc phía sau rìa khoảng vài milimet để mở đường vào bên trong nhãn cầu.
• Cố định mép củng mạc bằng dụng cụ chuyên dụng.
• Lấy bỏ toàn bộ tổ chức nội nhãn và làm sạch lớp hắc mạc bên trong.
• Đốt cầm máu ở vùng củng mạc và đầu dây thần kinh thị giác.
• Khâu đóng củng mạc và kết mạc để bảo vệ hốc mắt.
• Tra thuốc kháng sinh và băng ép mắt sau phẫu thuật.

Sau khi phẫu thuật kết thúc, người bệnh sẽ được theo dõi tại cơ sở y tế. Vết mổ cần được thay băng và sát trùng hàng ngày để phòng ngừa nhiễm trùng. Ước tính sau khoảng một tuần kể từ khi phẫu thuật, bác sĩ có thể đặt khuôn định hình và chuẩn bị cho việc lắp mắt giả nếu tình trạng hồi phục ổn định.

Sau 1 tháng can thiệp, người bệnh mới có thể đặt khuôn định hình và lắp đặt mắt giả mới 

Biến chứng sau múc nội nhãn và hướng dẫn cách xử lý

Trong một số trường hợp không mong muốn, người bệnh vẫn có thể gặp một số biến chứng sau múc nội nhãn. Trong số đó, biến chứng thường gặp nhất là chảy máu nhiều. Khi đó bác sĩ sẽ sử dụng phương pháp đốt cầm máu và băng ép để kiểm soát tình trạng này.

Sau phẫu thuật, người bệnh có thể gặp một số vấn đề như:

• Chảy máu ở vùng phẫu thuật.
• Nhiễm trùng vết mổ.
• Dịch tiết nhiều ở hốc mắt.

Xem thêm: U hốc mắt: Triệu chứng, nguyên nhân và hướng điều trị

Đánh giá lắp mắt giả sau phẫu thuật múc nội nhãn 

Sau khi vết mổ ổn định, nhiều người bệnh có nhu cầu lắp mắt giả để cải thiện thẩm mỹ. Mắt giả không có chức năng nhìn nhưng giúp khuôn mặt cân đối và tự nhiên hơn. Kết quả lắp mắt giả sau phẫu thuật thường được các bác sĩ đánh giá theo ba mức độ:

• Kết quả tốt: Mắt giả có hình dạng gần giống mắt thật. Khả năng vận động của mắt giả tương đối tự nhiên.
• Kết quả trung bình: Mắt giả khá giống mắt thật nhưng khả năng vận động còn hạn chế.
• Kết quả chưa tốt: Không thể lắp mắt giả do biến chứng. Mắt giả không giống mắt thật hoặc vận động kém.

Những điều bệnh nhân cần lưu ý sau phẫu thuật múc nội nhãn 

Sau khi thực hiện phẫu thuật, việc chăm sóc và theo dõi tại nhà đóng vai trò rất quan trọng để hạn chế biến chứng và giúp vết thương nhanh hồi phục. Trong quá trình này, người bệnh nên lưu ý:

• Thay băng và vệ sinh vùng mắt theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Tránh để nước vào mắt phẫu thuật trong thời gian đầu.
• Không chạm tay hoặc va chạm mạnh vào vùng mắt vừa mổ.
• Sau khi lắp mắt giả cần tháo ra vệ sinh hàng ngày bằng nước muối sinh lý.
• Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, ưu tiên thức ăn mềm và dễ tiêu.
• Uống nhiều nước để hạn chế táo bón sau phẫu thuật.

Ngoài ra, người bệnh cũng cần theo dõi một số dấu hiệu bất thường như:

• Chảy máu ở vết mổ trong những ngày đầu.
• Sưng đau kéo dài.
• Dịch tiết nhiều hoặc có mùi lạ.

Nếu gặp các triệu chứng này, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra sớm. Đồng thời, bạn cũng nên duy trì tái khám với bác sĩ sau mổ. Thông thường, bác sĩ sẽ hẹn tái khám sau 1 tuần, 1 tháng và theo dõi định kỳ để đánh giá tình trạng vết mổ cũng như khả năng thích nghi với mắt giả.

Bệnh nhân có thể bị sưng và đau mắt sau can thiệp ngoại khoa 

Nhìn chung, phẫu thuật múc nhãn cầu là một trong số các đại phẫu nhãn khoa, chỉ được thực hiện cho các trường hợp có bệnh lý ở mắt phức tạp hoặc chấn thương nghiêm trọng, Sau phẫu thuật, bạn cần phải thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa để phòng ngừa các biến chứng chảy máu hay nhiễm khuẩn.