Phù hoàng điểm dạng nang: Triệu chứng, nguyên nhân và điều trị

Phù hoàng điểm dạng nang là gì?

Phù hoàng điểm dạng nang (phù nang điểm vàng võng mạc) là tình trạng tích tụ dịch tại hoàng điểm, khiến bộ phận này dày lên bất thường và làm biến dạng hình ảnh nhìn thấy. Người bệnh chỉ thường phát hiện bệnh khi tổn thương đã tiến triển, chuyển giai đoạn nặng hơn.

Phù hoàng điểm dạng nang là tình trạng hoàng điểm võng mạc bị sưng, phù

Hoàng điểm hay điểm vàng là nơi ánh sáng hội tụ sau khi đi qua thuỷ tinh thể, chịu trách nhiệm cho thị lực trung tâm. Nhờ đó, bạn có thể nhìn thấy rõ màu sắc, chi tiết nhỏ trên từng viên gạch hoặc lá cây.

Triệu chứng phù hoàng điểm dạng nang

Ở giai đoạn sớm, người bệnh thường không nhận thấy những thay đổi thị lực rõ ràng do phù nang điểm vàng võng mạc gây ra. Khi tiến triển nặng hơn, bạn có thể xuất hiện một số biểu hiện sau:

• Khả năng nhận dạng màu sắc giảm, rối loạn sắc giác.
• Hình ảnh thu, xử lý và truyền tải bị biến dạng.
• Tầm nhìn trung tâm mờ nhoè, có cảm giác gợn sóng.
• Người bệnh khó tập trung đọc sách, làm những công việc tỉ mỉ hoặc thủ công.
• Gặp khó khăn khi cần nhìn thẳng.
• Mất thị lực từng mảng.

Bệnh khiến vật thể trước mắt hoặc vùng thị lực trung tâm trở nên mờ, lượn sóng

Thị lực giảm kéo theo chất lượng đời sống người bệnh đi xuống, đặc biệt người cao tuổi mắc bệnh rất dễ bị ngất, ngã hoặc vấp khi di chuyển. Nếu nhận thấy những dấu hiệu cảnh báo trên, nghi ngờ bất thường tại thị lực, người bệnh cần nhanh chóng thăm khám với bác sĩ chuyên khoa Mắt.

Nguyên nhân gây bệnh

Mọi tác nhân gây tổn thương mạch máu quanh võng mạc, làm xuất hiện hoặc ứ đọng dịch đều có thể dẫn đến phù hoàng điểm dạng nang. Trong đó, những nguyên nhân gây bệnh thường gặp nhất phải kể đến:

• Biến chứng từ bệnh lý nền như đái tháo đường.
• Tĩnh mạch võng mạc tắc nghẽn.
• Tuổi tác càng cao nguy cơ phù nang điểm vàng võng mạc càng cao, do ảnh hưởng từ quá trình lão hoá tự nhiên.
• Di chứng từ một cuộc phẫu thuật, tác động trong trường hợp này thường nhẹ hơn.
• Chấn thương mắt hoặc vùng đầu.
• Khối u ở mắt.
• Chỉ số đường máu tăng mất kiểm soát.
• Những bệnh lý võng mạc.
• Huyết áp tăng cao.
• Di truyền viêm võng mạc sắc tố.

Một số nguyên nhân chính khiến hoàng điểm sưng, phù tương tự dạng nang

Ai có nguy cơ mắc phù hoàng điểm dạng nang

Sau phẫu thuật điều trị đục thuỷ tinh thể, người bệnh cũng có khả năng mắc phù hoàng điểm dạng nang nếu không kiểm soát chặt chẽ theo khuyến nghị y tế. Hoặc ảnh hưởng từ bệnh lý nguy cơ khác như:

• Tắc tĩnh mạch võng mạc.
• Viêm màng bồ đào.
• Màng thượng võng mạc.
• Lỗ hoàng điểm.
• Bệnh tiểu đường.
• Viêm võng mạc sắc tố.

Người bệnh tắc tĩnh mạch võng mạc có nguy cơ bị phù nang điểm vàng võng mạc

Nếu mắc các bệnh lý về mắt nêu trên, người bệnh cần kiểm soát chặt chẽ các chỉ số hoặc điều trị triệt để. Đồng thời tái khám sức khoẻ mắt định kỳ với bác sĩ chuyên khoa Mắt, kịp thời phát hiện vấn đề bất thường và xử trí phòng ngừa suy giảm thị lực.

Phương pháp chẩn đoán

Để chẩn đoán chính xác tình trạng phù hoàng điểm dạng nang, bác sĩ có thể chỉ định một hoặc kết hợp nhiều phương pháp xét nghiệm dưới đây:

• Khám võng mạc giãn đồng tử: Bác sĩ sử dụng một loại kính chuyên dụng để kiểm tra điểm vàng, xác định khối sưng dạng nang.
• Chụp mạch huỳnh quang: Phương pháp giúp xác định tình trạch rò rỉ mạch máu, tình trạng phù hoàng điểm dạng nang có thể kèm theo.
• Chụp cắt lớp quang học: Đây là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn, sử dụng ánh sáng đặc biệt để tạo mặt cắt ngang với độ phân giải cao của các mô, bao gồm cả võng mạc.

Khám lâm sàng và cận lâm sàng chẩn đoán tình trạng phù nang điểm vàng võng mạc

Phương pháp điều trị

Điều trị phù hoàng điểm dạng nang được căn cứ vào nguyên nhân gây bệnh, mức độ sưng và thể trạng nền. Một số phương pháp thường được cân nhắc ứng dụng trong thực hành lâm sàng:

• Dùng thuốc nhỏ mắt chống viêm chứa steroid hoặc không chứa steroid.
• Tiêm anti-VEGF nội nhãn để ngăn chặn nguy cơ rò rỉ các mạch máu mới, làm chậm quá trình phù hoàng điểm hoặc ngăn chặn sự phát triển của các yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu.
• Kê đơn thuốc điều trị tăng áp lực nội nhãn để giảm sưng.
• Bệnh nhân tiểu đường bị phù hoàng điểm dạng nang được cân nhắc đốt laser tại điểm có mạch máu tổn thương.
• Phẫu thuật cắt dịch kính với ca bệnh thuỷ tinh thể kéo theo hoàng điểm gây phù, hoặc khi phát hiện sự tích tụ máu trong thuỷ tinh thể.

Điều trị phù nang điểm vàng võng mạc tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Biện pháp phòng ngừa phù hoàng điểm dạng nang

Nếu phù nang điểm vàng võng mạc không phát triển từ bệnh lý nền, khối u, chấn thương hoặc di chứng hậu phẫu, mỗi cá nhân đều có thể chủ động phòng ngừa và làm chậm quá trình tiến triển bệnh. Cụ thể những biện pháp được khuyến nghị ứng dụng:

• Giữ đôi mắt trong trạng thái thư giãn, hạn chế căng thẳng, đặc biệt khi phải làm việc quá sức với màn hình máy tính.
• Đều đặn vệ sinh mắt mỗi ngày với nước muối sinh lý hoặc nước sạch, hạn chế bụi bẩn còn ứ đọng lại.
• Giữ lối sống, chế độ sinh hoạt lành mạnh với không khói thuốc lá.
• Đều đặn tập thể dục 30 - 60 phút mỗi ngày, nâng cao sức khoẻ tổng thể.
• Định kỳ khám sức khoẻ mắt để phát hiện bệnh sớm bệnh lý nguy hại đến mắt.
• Kiểm soát chế độ ăn chặt chẽ với bệnh nhân đái tháo đường.

Thay đổi thói quen sinh hoạt, vận động và dinh dưỡng để phòng ngừa nguy cơ tổn thương hoàng điểm

Phù hoàng điểm dạng nang có thể chủ động phòng ngừa bằng cách thay đổi thói quen sinh hoạt, dinh dưỡng thường ngày; hoặc kiểm soát tổn thương tiến triển nếu được phát hiện và điều trị sớm. Bệnh nhân ngay khi nhận thấy biểu hiện bất thường tại mắt như nhìn mờ, hình ảnh biến dạng, có điểm tối trung tâm, hãy liên hệ ngay 1900 1806 hoặc Đặt lịch khám với Bệnh viện Đa khoa Phương Đông.