Sốt sưng mắt là dấu hiệu của bệnh gì? Hướng dẫn sơ cứu tại nhà

Vì sao nên cảnh giác với triệu chứng sốt sưng mắt?

Sốt sưng mắt không phải là biểu hiện hiếm gặp, đặc biệt ở trẻ em. Tuy nhiên, đây không đơn thuần chỉ là hiện tượng sưng mắt thông thường mà có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang phản ứng với tình trạng viêm nhiễm hoặc dị ứng.

Khi trẻ bị sốt kèm theo sưng mắt, điều này cho thấy hệ miễn dịch đang hoạt động mạnh để chống lại tác nhân gây bệnh. Trong nhiều trường hợp nhẹ, triệu chứng có thể tự thuyên giảm sau vài ngày. Nhưng nếu không theo dõi sát, người bệnh có thể bỏ sót những bệnh lý nghiêm trọng hơn liên quan đến mắt, đường hô hấp hoặc tai – mũi – họng.

Các bác sĩ chuyên khoa cảnh báo rằng, nếu tình trạng sốt sưng mắt đi kèm với biểu hiện bất thường như khó thở, nôn ói liên tục, mệt lả hoặc mắt sưng to, đau nhiều, người bệnh cần được thăm khám y tế sớm. Việc phát hiện và xử lý kịp thời không chỉ giúp giảm triệu chứng mà còn hạn chế biến chứng nguy hiểm cho mắt và sức khỏe toàn thân.

Sốt cao kèm theo sưng mắt có thể cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm 

Các triệu chứng kèm theo sốt sưng mắt 

Sốt là dấu hiệu phổ biến nhất, thường từ 38°C trở lên. Người bệnh có thể kèm theo mệt mỏi, chán ăn, đau đầu hoặc đau nhức toàn thân. Ở trẻ nhỏ, sốt cao còn có thể khiến trẻ quấy khóc, ngủ li bì hoặc lơ mơ.

Về mắt, tình trạng sưng có thể xuất hiện ở mí trên, mí dưới hoặc xung quanh hốc mắt. Một số trường hợp mắt đỏ, chảy nước mắt, ngứa hoặc có ghèn. Nếu sưng mắt đi kèm mủ vàng, mủ xanh và đau nhiều, nguy cơ viêm nhiễm là khá cao. Ngược lại, nếu mắt sưng nhẹ, ngứa và hay dụi mắt, người bệnh có nguy cơ cao bị dị ứng.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng sốt sưng mắt?

Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra triệu chứng sốt cao và sưng mắt. Dưới đây là các nguyên nhân thường gặp nhất bao gồm: 

Nhiễm khuẩn đường hô hấp

Nhiễm khuẩn hoặc virus đường hô hấp là nguyên nhân thường gặp nhất. Khi trẻ bị cảm cúm, viêm họng hoặc viêm đường hô hấp trên, cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng thân nhiệt gây sốt. Đồng thời, virus hoặc vi khuẩn có thể lan sang mắt, gây viêm kết mạc khiến mắt đỏ và sưng.

Trong trường hợp này, sốt sưng mắt thường đi kèm các triệu chứng như ho, đau họng, sổ mũi, nghẹt mũi. Nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, tình trạng viêm có thể kéo dài và khiến trẻ khó chịu nhiều hơn.

Bị dị ứng

Dị ứng cũng là một nguyên nhân phổ biến khiến mắt bị sưng, đặc biệt khi trẻ tiếp xúc với bụi bẩn, phấn hoa, mạt bụi hoặc hóa chất tẩy rửa. Phản ứng dị ứng có thể làm mắt sưng nhanh, ngứa và chảy nước mắt.

Trong một số trường hợp, dị ứng nặng còn khiến cơ thể phản ứng bằng cách tăng thân nhiệt nhẹ, gây ra hiện tượng sốt sưng mắt. Nếu không loại bỏ được tác nhân gây dị ứng, tình trạng này có thể tái đi tái lại nhiều lần.

Bị sưng mắt có thể là dấu hiệu của dị ứng 

Mắc các bệnh lý về mắt

Khi người bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ đã có biểu hiện sưng mí mắt từ trước rồi sau đó xuất hiện sốt. Điều này không đơn thuần là phản ứng bên ngoài mà có thể là dấu hiệu cảnh báo mắt đang bị nhiễm trùng. 

Một số bệnh lý về mắt thường gặp có thể gây sưng mí kèm sốt bao gồm:

• Đau mắt đỏ: Đau mắt đỏ là tình trạng nhiễm trùng do virus hoặc vi khuẩn. Khi viêm xảy ra, mí mắt thường sưng đỏ, ghèn nhiều và chảy nước mắt liên tục. Nếu vi khuẩn hoặc virus phát triển mạnh, phản ứng viêm lan rộng có thể khiến cơ thể xuất hiện sốt kèm theo sưng mắt.
• Lẹo mắt: Lẹo mắt hình thành do nhiễm khuẩn tại các tuyến nhỏ ở chân lông mi. Ổ viêm tại chỗ gây sưng đau mí mắt và nổi cục mủ. Ở trẻ nhỏ hoặc người sức đề kháng kém, viêm nhiễm này có thể kích thích phản ứng toàn thân, dẫn đến sốt.
• Viêm bờ mi: Viêm bờ mi là bệnh mạn tính, dễ bùng phát từng đợt. Khi viêm nặng, vùng chân lông mi sưng đau, đóng vảy và gây cộm rát kéo dài. Phản ứng viêm lan rộng có thể khiến người bệnh, đặc biệt là trẻ em, bị sốt kèm sưng mắt.
• Tắc tuyến lệ: Tắc tuyến lệ khiến nước mắt ứ đọng, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Khi nhiễm trùng xảy ra, mí mắt sẽ đỏ, sưng đau và có thể gây sốt. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ viêm nhiễm càng tăng..

Ảnh hưởng với các bệnh lý mạn tính

Một số bệnh lý mạn tính như viêm xoang hoặc viêm tai giữa cũng có thể gây ra sốt sưng mắt. Khi các xoang hoặc tai giữa bị viêm, dịch viêm ứ đọng sẽ tạo áp lực lên vùng quanh mắt, gây cảm giác nặng, đau và sưng.

Trẻ bị viêm xoang thường có thêm các triệu chứng như đau đầu, chảy mũi kéo dài, sốt âm ỉ. Nếu bệnh tiến triển nặng, tình trạng sưng mắt sẽ rõ rệt hơn và cần được can thiệp y tế sớm.

Các nguyên nhân khác

Ngoài các nguyên nhân kể trên, sốt sưng mắt còn có thể xuất phát từ dị ứng thực phẩm, phản ứng với thuốc hoặc thay đổi nhiệt độ đột ngột. Một số trẻ có cơ địa nhạy cảm có thể phản ứng mạnh với hải sản, sữa, trứng hoặc một số loại kháng sinh.

Bên cạnh đó, thời tiết thay đổi thất thường, lạnh đột ngột cũng có thể khiến trẻ bị cảm lạnh, sốt và kéo theo tình trạng sưng mắt.

Hướng dẫn cách xử lý khi bị sốt sưng mắt

Sốt kèm theo sưng mắt là biểu hiện khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt khi xảy ra ở trẻ nhỏ. Việc xử lý đúng cách ngay từ đầu sẽ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn và hạn chế nguy cơ gặp biến chứng.

Các bước sơ cứu ban đầu

Khi phát hiện người bệnh có biểu hiện sốt sưng mắt, việc đầu tiên cần làm là giữ bình tĩnh và xử trí từng bước, tránh tự ý dùng thuốc hoặc áp dụng mẹo dân gian chưa được kiểm chứng.

• Người chăm sóc cần kiểm tra thân nhiệt. Nếu nhiệt độ cơ thể tăng cao nên ưu tiên các biện pháp hạ sốt an toàn theo hướng dẫn y tế. Việc sử dụng thuốc hạ sốt cần phù hợp với độ tuổi và thể trạng, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
• Lau người hoặc tắm nước ấm nhẹ để hỗ trợ người bệnh hạ sốt. Nước quá lạnh có thể khiến cơ thể co mạch và làm sốt tăng cao hơn.
• Khi mắt có dấu hiệu sưng, có thể dùng khăn sạch thấm nước mát để chườm nhẹ lên vùng mắt. Cách này giúp giảm phù nề và cảm giác căng tức, nhưng cần thay khăn thường xuyên để đảm bảo vệ sinh.
• Nếu mắt có biểu hiện ngứa hoặc chảy nước mắt nhiều, người bệnh không nên dụi mắt. Điều này có thể khiến vi khuẩn lan rộng và làm tình trạng viêm nặng hơn.

Lưu ý rằng: Những biện pháp sơ cứu trên chỉ mang tính hỗ trợ ban đầu, không thay thế cho việc thăm khám khi triệu chứng kéo dài hoặc diễn tiến bất thường.

Người bệnh phải được kiểm tra thân nhiệt thường xuyên 

Khi nào cần đến bệnh viện?

Trong nhiều trường hợp nhẹ, tình trạng sốt sưng mắt có thể thuyên giảm sau khi được chăm sóc đúng cách tại nhà. Tuy nhiên, người bệnh hoặc phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sau:

• Sốt cao (>40 độ) kéo dài nhiều giờ hoặc sốt tăng nhanh, khó kiểm soát.
• Mắt sưng to, đỏ nhiều, kèm theo mủ hoặc đau nhức rõ rệt.
• Người bệnh mệt lả, nôn ói, khó thở hoặc có biểu hiện lơ mơ.

Ngay khi xuất hiện những dấu hiệu này, gia đình nên đưa người bệnh đến Bệnh viện ngay để được thăm khám tìm nguyên nhân và can thiệp y tế. 

Lưu ý khi chăm sóc tại nhà và cách phòng ngừa

Trong quá trình theo dõi và chăm sóc người bị sốt sưng mắt tại nhà, gia đình nên dành sự chú ý nhiều hơn đến các thói quen trong sinh hoạt và những điều cần lưu ý như sau: 

• Vệ sinh nhẹ nhàng mắt với nước muối sinh lý giúp loại bỏ bụi bẩn và hạn chế vi khuẩn gây viêm.
• Nghỉ ngơi đầy đủ, uống đủ nước và ăn uống cân đối để tăng sức đề kháng.
• Hạn chế để người bệnh tiếp xúc với môi trường ô nhiễm, khói bụi hoặc các tác nhân dễ gây dị ứng.
• Rửa tay thường xuyên là thói quen quan trọng giúp phòng ngừa lây nhiễm vi khuẩn và virus.
• Không dùng chung khăn mặt, gối, chăn hoặc các vật dụng cá nhân để tránh lây lan mầm bệnh.
• Với trẻ nhỏ, phụ huynh nên hướng dẫn trẻ không dụi mắt và tập cho trẻ thói quen vệ sinh tay đúng cách.

Sốt sưng mắt tuy thường gặp nhưng không nên chủ quan. Việc theo dõi sát các biểu hiện bất thường và đưa người bệnh đi khám kịp thời sẽ giúp bảo vệ thị lực và hạn chế những rủi ro không mong muốn.

Hãy vệ sinh nhẹ nhàng mắt với nước muối sinh lý hàng ngày 

Phòng tránh tình trạng sốt sưng mắt như thế nào?

Để phòng ngừa tình trạng sưng mắt và sốt cao, trước hết, chúng ta cần chú ý giữ vệ sinh mắt. Mắt nên được làm sạch nhẹ nhàng bằng nước muối sinh lý, đặc biệt khi có biểu hiện ghèn, đỏ hoặc sưng mi mắt. Khi vệ sinh mắt, cần sử dụng bông hoặc gạc sạch riêng cho từng bên mắt để tránh lây chéo.

Song song với đó, tăng cường hệ miễn dịch cho mỗi người cũng là cách phòng ngừa sốt sưng mắt từ bên trong. Bạn cần đảm bảo bữa ăn mỗi ngày được bổ sung đầy đủ chất, bổ sung các thực phẩm giàu vitamin A và vitamin C để nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ bảo vệ niêm mạc mắt. Khi cơ thể khỏe mạnh, khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh cũng sẽ tốt hơn.

Môi trường sống xung quanh cũng đóng vai trò quan trọng. Bạn nên hạn chế để trẻ tiếp xúc với khói bụi, khói thuốc lá hoặc các yếu tố dễ gây dị ứng như phấn hoa, lông thú. Nếu có cơ địa dị ứng, việc kiểm soát môi trường càng cần được chú ý để tránh làm tình trạng sưng mắt và sốt kéo dài.

Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt hằng ngày cần được xây dựng và duy trì theo thời gian. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đặc biệt trước khi ăn và sau khi vui chơi, là biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả trong việc ngăn ngừa vi khuẩn, virus xâm nhập vào cơ thể và vùng mắt.

Một lưu ý quan trọng khác là bạn không nên dụi tay vào mắt. Dụi mắt khi tay bẩn có thể đưa vi khuẩn, virus trực tiếp vào mắt, khiến tình trạng sốt sưng mắt trở nên nghiêm trọng hơn. 

Nhìn chung, sốt sưng mắt là triệu chứng cảnh báo nhiều bệnh lý đường hô hấp, bệnh về mắt hoặc bệnh dị ứng. Người thân và bạn bè cần theo dõi sát nếu phát hiện người bệnh có biểu hiện này, xử lý theo hướng dẫn và đến Bệnh viện ngay khi có các biểu hiện bất thường.