Viêm bao hoạt dịch khớp gối: Triệu chứng và cách điều trị

Viêm bao hoạt dịch khớp gối là bệnh gì?

Viêm bao hoạt dịch khớp gối là tình trạng viêm túi chứa dịch lỏng ở khớp gối viêm. Trên thực thế bao hoạt dịch là bộ phận giống như túi chứa dịch nhầy nằm xung quanh khớp gối và hoạt động như đệm giảm ma sát giữa xương, cơ, gân và da, làm giảm sự ma sát khi cử động.

Mọi bao hoạt dịch của khớp gối đều có thể bị viêm. Tuy nhiên, các bao hoạt dịch nằm ở phía trước xương bánh chè và bên trong đầu gối, bên dưới khớp là vị trí dễ bị viêm nhất. Khi bị viêm, bạn sẽ có cảm giác đau đớn và hạn chế tầm vận động của người bệnh. Cách điều trị chủ yếu là áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà kết hợp cùng với phương phương pháp điều trị của bác sĩ để đẩy lùi tình trạng viêm và đau nhức. 

Viêm bao hoạt dịch còn có tên gọi khác là viêm màng bao hoạt dịch khớp gối. Bệnh có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp hơn ở người trung niên và cao tuổi.

Bệnh còn có tên gọi khác là viêm màng bao hoạt dịch khớp gối 

Các triệu chứng của viêm màng hoạt dịch khớp gối

Các triệu chứng của viêm màng hoạt dịch khớp gối rất đa dạng. Tuy nhiên, tuỳ theo bao hoạt dịch nào và nguyên nhân gây viêm, mỗi ca bệnh sẽ có biểu hiện khác nhau.

Các triệu chứng thường gặp có thể kể đến như sau:

• Cảm giác ấm nóng tại vùng khớp gối, sưng tấy và đau khi đi lại. Cơn đau không giảm kể cả khi bạn nghỉ ngơi
• Sưng tấy rõ rệt tại khớp gối, có thể thấy được bằng mắt thường
• Đỏ da xung quanh khu vực bị viêm
• Cứng khớp, khó khăn khi cử động đầu gối
• Các yếu tố có thể khởi phát viêm bao hoạt dịch là hậu quả của sự ma sát bao hoạt dịch trong các hoạt động cần dùng đầu gối nhiều. Triệu chứng có thể từ nhẹ tới nặng, tiến triển dần theo thời gian

Nguyên nhân của viêm bao hoạt dịch khớp gối là gì?

Theo các bác sĩ, có nhiều nguyên nhân kích thích bao hoạt dịch khớp gối bị viêm. Tuy nhiên, hiện nay, các lý do phổ biến bao gồm:

• Khớp gối phải chịu áp lực thường xuyên, kéo dài
• Vận động khớp gối quá mức
• Chấn thương khớp gối
• Nhiễm trùng bao hoạt dịch
• Biến chứng của bệnh viêm xương khớp, gout, viêm khớp dạng thấp

Các nhân tố kích thích có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh bao gồm như sau:

• Quỳ gối quá lâu: Những người phải thực hiện động tác quỳ gối quá lâu dễ bị viêm bao khớp gối hơn bình thường
• Thừa cân, béo phì: Người có chỉ số BMI cao sẽ tạo áp lực lớn lên khớp gối và phá huỷ sụn khớp nghiêm trọng
• Thoái hoá khớp: Bất thường ở khớp này khiến các bao hoạt dịch hoạt động kém hiệu quả hơn,l dễ bị chấn thương và viêm nhiễm màng hoạt dịch
• Chơi các môn thể thao đối kháng khiến bệnh nhân bị chấn thương trực tiếp hoặc té ngã và tiếp đất bằng gối như bóng đá, đấu vật, bóng chuyền,... cũng khiến bạn dễ mắc bệnh

Thời gian phục hồi sau viêm bao hoạt dịch khớp gối là bao lâu?

Thời gian phục hồi của mỗi người bệnh có thể khác nhau tùy thuộc vào nhiều yếu tố. Trung bình với các ca bệnh nhẹ (viêm cấp tính) chỉ cần điều trị bảo tồn (nghỉ ngơi, chườm lạnh, dùng thuốc chống viêm) các triệu chứng có thể chấm dứt sau 2 - 3 tuần.

Với các ca viêm khớp dạng trung bình, cần dùng thuốc kháng sinh và tập thêm các bài tập vật lý trị liệu sẽ mất khoảng 4 - 6 tuần để phục hồi. Tuy nhiên, với các trường hợp viêm bao hoạt dịch nặng hơn, người bệnh cần kết hợp điều trị bằng thuốc và can thiệp ngoại khoa thì thời gian điều trị có thể kéo dài từ 2 - 3 tháng. 

Để hồi phục lại hoàn toàn, bạn cần mất ít nhất khoảng 4 - 6 tuần 

Biến chứng của viêm màng hoạt dịch khớp gối là gì?

Đây không phải bệnh lý nguy hiểm nhưng nếu liên tục trì hoãn việc điều trị, bao hoạt dịch bị viêm nặng sẽ làm giảm dịch nhầy, thay đổi tính chất của dịch khớp gối. Theo đó, áp lực lên sụn, xương và các mô trong khớp sẽ lớn dần và bạn sẽ gặp rất nhiều khó khăn khi vận động.

Cá biệt một số ca bị viêm nặng có thể gặp các biến chứng như sau:

• Biến dạng khớp, dính khớp hay tràn dịch khớp
• Yếu cơ, teo cơ dẫn tới suy giảm chức năng vận động, thậm chí là tàn phế
• Viêm bao hoạt dịch do thấp khớp cấp có thể dẫn tới tổn thương van tim và kéo theo nhiều bệnh lý tim mạch mạn tính
• Thoát vị bao hoạt dịch khớp gối tái phát nhiều lần làm xuất hiện cơn đau kéo dài

Chẩn đoán viêm màng bao hoạt dịch khớp gối

Trước khi chỉ định bệnh nhân thực hiện các biện pháp chẩn đoán hình ảnh hay xét nghiệm, bác sĩ sẽ khám cho bệnh nhân để đánh giá chuyển động đầu gối và mức độ sưng viêm. Tiếp theo để loại trừ các chấn thương có triệu chứng tương đồng, bác sĩ sẽ yêu cầu bệnh nhân thực hiện các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như sau:

Chẩn đoán hình ảnh

• Chụp X Quang giúp phát hiện các bệnh lý ở xương khớp, đánh giá tổn thương xương (nếu có). Tuy nhiên, phương pháp thường quy này không thể hiện rõ bao hoạt dịch trên phim X Quang.
• Siêu âm giúp xem xét tình trạng sưng tấy ở vùng bao hoạt dịch bị viêm
• MRI phản ánh rõ nhất tổn thương của bao hoạt dịch và các mô mềm xung quanh

Phân tích dịch khớp

Nếu bác sĩ nghi ngờ bệnh nhân bị nhiễm trùng hoặc có triệu chứng của bệnh gout, bạn sẽ được lấy dịch khớp và phân tích để kiểm tra. 

Cách điều trị viêm bao hoạt dịch khớp gối

Phương pháp điều trị cho từng người bệnh sẽ có sự khác biệt nhất định, phụ thuộc vào tình trạng bệnh. Biết rằng, việc điều trị chủ yếu là để thuyên giảm triệu chứng. 

Dùng thuốc

Nếu bạn bị viêm do nhiễm trùng, bệnh nhân sẽ được chỉ định dùng kháng sinh thích hợp. Đối với các trường hợp viêm bao hoạt dịch thông thường, bạn có thể được chỉ định dùng thuốc kháng viêm NSAIDs,...

Tập vật lý trị liệu

Bạn có thể được hướng dẫn tập vật lý trị liệu để cải thiện sự linh hoạt và củng cố sức mạnh cho khớp gối. Phương pháp này đem lại hiệu quả rất lớn trong cải thiện các cơn đau nhức, hạn chế nguy cơ tái phát các đợt viêm bao hoạt dịch khớp gối.

Đồng thời, bạn có thể sử dụng băng quấn bảo vệ đầu gối khi vận động cũng giúp kiểm soát tình trạng sưng tấy. 

Để lấy lại khả năng vận động nhanh hơn, bạn nên tập vật lý trị liệu 

Phẫu thuật

• Tiêm corticoid: Nếu tình trạng viêm bao hoạt dịch kéo dài mà không đáp ứng các phương pháp điều trị cơ bản khác, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân tiêm corticoid để cải thiện tình trạng viêm. Đồng thời, bạn có thể cảm thấy đau và sưng do tiêm thuốc trong khoảng vài ngày
• Chọc hút dịch khớp: Bác sĩ sẽ dùng chiếc kim nhỏ đưa vào bao hoạt dịch để hút bớt lượng dịch viêm. Sau đó, bạn có thể phải mang băng cố định đầu gối để giảm sưng
• Phẫu thuật: Với tình trạng viêm bao khớp mạn tính kéo dài nhiều ngày và không đáp ứng với các phương pháp điều trị khác, bác sĩ có thể cân nhắc can thiệp ngoại khoa để loại bỏ bao hoạt dịch

Thay đổi lối sống và các biện pháp chăm sóc sức khỏe

Ngoài các phương pháp điều trị kể trên, bạn nên chủ động:

• Hạn chế hoạt động khớp gối để kích thích viêm bao hoạt dịch và các tư thế khiến cơn đau trở nên trầm trọng hơn
• Dùng thuốc giảm đau, kháng viêm không kê đơn để đẩy lùi các cơn đau nhức
• Chườm đá bằng cách đặt vài viên đá vào chiếc khăn hoặc túi chườm lạnh rồi chườm lên đầu gối khoảng 20 phút/ lần và thực hiện vài lần trong ngày
• Quấn băng thun: Dùng băng thun hay các phụ kiện bảo vệ đầu gối để giảm sưng
• Nâng cao đầu gối: Lấy 1 chiếc gối kê dưới đầu gối để hạn chế tình trạng sưng tấy

Phòng ngừa viêm bao hoạt dịch khớp gối như thế nào?

Để hạn chế bệnh lý viêm bao hoạt dịch, chúng ta nên thực hiện các biện pháp phòng tránh dưới đây:

• Thực hiện đúng tư thế trong sinh hoạt và lao động
• Không vận động quá sức, hạn chế các tư thế như ngồi xổm, quỳ gối, động tác khuỵu gối thường xuyên cũng tạo áp lực lên gối lớn. Nếu phải quỳ trong thời gian dài, bạn nên duỗi thẳng, xoa bóp nhẹ cho chân
• Dùng đồ bảo hộ khi chơi các môn thể thao đối kháng
• Áp dụng chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ dưỡng chất
• Duy trì cân nặng hợp lý
• Đi thăm khám xương khớp ít nhất 6 tháng/ lần

Có thể nói, viêm bao hoạt dịch khớp gối phải được điều trị đúng lúc, đúng cách. Nếu không, bạn có thể gặp biến chứng tàn phế hoặc mất khả năng vận động khớp gối.