Cộm, xốn, chảy nước mắt và nhạy cảm với ánh sáng là một trong số các triệu chứng điển hình của bệnh lý viêm loét giác mạc hình cành cây. Bệnh không khó điều trị nhưng có thể tái phát và tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các biến chứng như mờ mắt, giảm thị lực,...
Viêm loét giác mạc hình cành cây là một bệnh lý nhiễm trùng ở mắt do virus Herpes simplex (HSV) gây ra. Đây là loại virus ký sinh âm thầm trên cơ thể người và có thể tái hoạt động khi gặp điều kiện thuận lợi. Khi virus tấn công vào giác mạc, chúng gây viêm, loét và tạo ra các tổn thương có hình dạng phân nhánh giống cành cây – đặc điểm điển hình của bệnh.
Virus Herpes có hai loại chính là Herpes type I và Herpes type II. Trong đó, Herpes type I rất phổ biến và thường lây qua tiếp xúc da, đặc biệt là khi chạm vào các tổn thương như mụn nước, herpes vùng môi. Phần lớn mọi người đã từng tiếp xúc với virus này từ nhỏ nhưng không phải ai cũng phát bệnh. Khi người bệnh đưa tay chạm vào vùng tổn thương rồi dụi mắt, virus có thể lây lan và gây viêm loét giác mạc hình cành cây.
Điều đáng lưu ý là virus Herpes sau khi xâm nhập sẽ không bị loại bỏ hoàn toàn mà sẽ tồn tại dưới dạng “ngủ yên” trong cơ thể. Khi sức đề kháng suy giảm hoặc có yếu tố kích thích, virus có thể tái hoạt động và gây bệnh ở mắt, thậm chí tái phát nhiều lần nếu không được kiểm soát tốt.
Đặc điểm của bệnh là giác mạc bị tổn thương hình thành các nhánh như cành cây
Triệu chứng của bệnh có thể khác nhau tùy thuộc vào việc người bệnh đang ở giai đoạn nhiễm trùng nào. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường ở mắt sẽ giúp người bệnh đi thăm khám và hạn chế nguy cơ biến chứng kịp thời.
Nhiễm trùng nguyên phát thường xảy ra từ khi còn nhỏ và đa phần biểu hiện khá nhẹ. Trong nhiều trường hợp, bệnh chỉ gây viêm kết mạc đơn thuần và không ảnh hưởng trực tiếp đến giác mạc nên dễ bị bỏ qua.
Khi giác mạc bắt đầu bị tổn thương, người bệnh có thể cảm thấy cộm mắt, chảy nước mắt liên tục, sợ ánh sáng và mắt đỏ do cương tụ kết mạc. Một số trường hợp còn xuất hiện viêm bờ mi kèm theo mụn nước nhỏ. Nếu các mụn nước này vỡ ra, giác mạc có thể bị loét nhưng thường tự lành sau vài tuần và ít để lại sẹo, thị lực không bị ảnh hưởng lâu dài.
Nhiễm trùng thứ phát xảy ra khi virus Herpes tái hoạt động trong cơ thể. Có nhiều yếu tố có thể kích hoạt quá trình này như tiếp xúc với tia cực tím mạnh, sốt, căng thẳng kéo dài, bỏng, chấn thương, suy giảm miễn dịch hoặc sử dụng thuốc glucocorticoid không đúng chỉ định.
Ở giai đoạn này, bệnh thường biểu hiện rõ ràng hơn dưới dạng viêm giác mạc biểu mô còn gọi là viêm giác mạc đuôi gai. Người bệnh thường có cảm giác cộm như có dị vật trong mắt, chảy nước mắt nhiều, sợ ánh sáng và nhìn mờ. Khi thăm khám, bác sĩ sẽ phát hiện tổn thương giác mạc có hình phân nhánh ngoằn ngoèo giống cành cây với các đầu tận cùng đặc trưng.
Nếu viêm giác mạc dạng cành cây tái phát nhiều lần, giác mạc có nguy cơ bị loét sâu, để lại sẹo vĩnh viễn, làm mỏng lớp đệm giác mạc và gây suy giảm thị lực lâu dài. Chính vì vậy, ngay khi cơ thể xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, bệnh nhân cần đến Bệnh viện để được điều trị đúng lúc, đúng cách.
Một trong số các triệu chứng của nhiễm trùng thứ phát là cảm giác cộm mắt
Chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào triệu chứng lâm sàng kết hợp với các xét nghiệm chuyên sâu để xác định chính xác nguyên nhân gây viêm loét giác mạc. Đa số bệnh nhân viêm giác mạc dạng cành cây đều có chung các triệu chứng như sau:
Chẩn đoán dựa trên hình thái tổn thương giác mạc
Bác sĩ phát hiện tổn thương giác mạc có hình dạng cành cây, đây là dấu hiệu điển hình nhất. Một số trường hợp có thể gặp loét giác mạc hình địa đồ. Để phân biệt với các bệnh lý khác, các bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp như sau:
Ở giai đoạn nhiễm trùng nguyên phát, một số trường hợp có thể tự khỏi dù không điều trị. Tuy nhiên, việc chủ động điều trị đúng cách giúp rút ngắn thời gian hồi phục, nâng cao tỷ lệ khỏi bệnh và giảm đáng kể nguy cơ tái phát. Trên thực tế, điều trị sớm có thể mang lại hiệu quả cho phần lớn người bệnh.
Phác đồ điều trị viêm giác mạc dạng cành cây phụ thuộc vào mức độ tổn thương giác mạc. Với những trường hợp nhẹ, bác sĩ thường chỉ định thuốc kháng virus dùng tại chỗ để kiểm soát sự nhân lên của virus. Trong một số tình huống cần thiết, bác sĩ có thể cạo nhẹ vùng tổn thương ở giác mạc nhằm loại bỏ các tế bào bị nhiễm virus, giúp thuốc phát huy hiệu quả tốt hơn.
Người bệnh cần đặc biệt lưu ý không tự ý sử dụng thuốc nhỏ mắt khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Một số loại thuốc, nhất là thuốc nhỏ chứa steroid có thể làm bệnh tiến triển nặng hơn, tăng nguy cơ biến chứng và kéo dài thời gian điều trị.
Cần làm rõ rằng virus Herpes không thể bị loại bỏ hoàn toàn khỏi cơ thể. Vì vậy, ngay cả khi tổn thương đã lành, bệnh vẫn có khả năng tái phát. Để hạn chế nguy cơ này, người bệnh nên tránh chạm tay vào mắt sau khi tiếp xúc với mụn rộp hoặc mụn nước, ngưng đeo kính áp tròng trong suốt quá trình điều trị và đi khám sớm nếu các triệu chứng viêm loét xuất hiện trở lại.
Người bệnh có thể phải dùng thuốc để điều trị viêm giác mạc
Chăm sóc mắt đúng cách sau điều trị giúp giác mạc hồi phục tốt hơn và hạn chế các biến chứng nguy hiểm. Người bệnh cần duy trì thói quen vệ sinh mắt khoa học trong suốt quá trình hồi phục theo gợi ý như sau:
Có thể nói, viêm loét giác mạc hình cành cây là bệnh lý nguy hiểm và có thể tái phát theo thời gian nên người bệnh cần tuân thủ theo hướng dẫn điều trị và lưu ý khi chăm sóc tại nhà. Ngoài ra, bạn nên đi khám theo lịch hẹn với bác sĩ để theo dõi các biến chứng muộn (nếu có).
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Niêm mạc mắt nhợt nhạt có thể là phản ứng sinh lý bình thường của cơ thể hoặc các triệu chứng của bệnh lý như thiếu máu, thiếu dinh dưỡng,...
