Xuất huyết dưới kết mạc: Nguyên nhân, dấu hiệu và hướng điều trị

Xuất huyết dưới kết mạc mắt là gì?

Xuất huyết dưới kết mạc là tình trạng mao mạch nhỏ dưới kết mạc bị vỡ, khiến máu thoát ra ngoài và tích tụ lại giữa kết mạc và củng mạc. Các mạch máu trong kết mạc rất dễ bị tổn thương, chỉ một cú hắt hơi hoặc ho mạnh cũng có thể gây xuất huyết.

Xuất huyết dưới kết mạc chỉ hiện tượng các mao mạch nhỏ dưới kết mạc bị vỡ, tích tụ giữa củng mạc và kết mạc

Dù xuất huyết kết mạc trông nguy hiểm nhưng không gây đau nhức hay nguy hiểm đến thị lực. Tuy nhiên người bệnh vẫn cần thăm khám với bác sĩ, tránh việc chủ quan tự ý sử dụng thuốc hay tác động tại nhà, dẫn đến những hệ lụy đáng tiếc.

Nguyên nhân xuất huyết dưới kết mạc

Phần lớn các trường hợp xuất huyết kết mạc không có nguyên nhân gây bệnh rõ ràng, cụ thể. Dưới đây là những yếu tố làm tăng nguy cơ vỡ mao mạch mà bạn cần cẩn trọng hơn:

• Áp lực trong mắt tăng đột ngột: Các hành động như ho, hắt hơi dữ dội, nôn mửa, nâng vật nặng gắng sức, rặn mạnh khi táo bón có thể làm những mao mạch nhỏ trong mắt nứt vỡ.
• Chấn thương mắt: Dùng tay dụi mắt mạnh, va chạm trực tiếp vào vùng quanh mắt, tổn thương trong thủ thuật nội nhãn hoặc phẫu thuật mắt.
• Rối loạn đông máu: Các bệnh lý như máu khó đông, giảm tiểu cầu, gan mạn tính có xu hướng làm tăng nguy cơ xuất huyết, giảm khả năng cầm máu.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc chống kết tập tiểu cầu, kháng đông như warfarin, clopidogrel, aspirin tiềm ẩn nguy cơ chảy máu tự phát.
• Viêm kết mạc: Với nhóm nguyên nhân do nhiễm trùng, dị ứng thường gây ra các phản ứng viêm mạnh, khiến các mạch máu nhỏ trong kết mạc giãn nở và dễ dàng bị vỡ ra.
• Một số bệnh lý khác: Đái tháo đường, tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, rối loạn vi mạch.

Những nguyên nhân làm tăng nguy cơ vỡ mao mạch bên dưới kết mạc

Yếu tố nguy cơ

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ bị xuất huyết kết mạc, song tỷ lệ cao hơn ở nhóm người sau:

• Tuổi tác: Người cao tuổi cùng với quá trình lão hóa tự nhiên khiến thành mạch dần bị suy yếu, kém đàn hồi và dễ nứt vỡ mạch máu.
• Đeo kính áp tròng: Người đeo kính áp tròng trong thời gian dài thường có mạch máu mới hình thành ở kết mạc. Song những mao mạch này rất mỏng manh, dễ vỡ và gây tình trạng xuất huyết.
• Căng thẳng thần kinh: Tuy không phải yếu tố gây bệnh trực tiếp nhưng tình trạng xuất huyết kết mạc có thể xảy ra thông qua chỉ số huyết áp tăng cao.

Dấu hiệu xuất huyết dưới kết mạc

Xuất huyết kết mạc thông thường không gây triệu chứng khó chịu, người bệnh thường phát hiện khi nhìn qua gương hoặc được người khác nhắc nhở. Tuy nhiên cũng có số ít trường hợp bị kích ứng nhẹ, nhưng không tiết dịch hoặc các vấn đề khác kèm theo.

Xuất huyết dưới kết mạc ít khi gây ra triệu chứng khó chịu, chỉ một số ca bệnh bị kích ứng nhẹ

Biến chứng do xuất huyết dưới kết mạc

Xuất huyết kết mạc là bệnh lý lành tính, có thể tự khỏi bằng cách chăm sóc và vệ sinh tại nhà. Nếu tình trạng vỡ mao mạch liên tục tái diễn, lan rộng toàn bộ kết mạc, đau nhức kèm giảm thị lực, cần nghi ngờ các rối loạn mạch máu hoặc đông máu.

Người bệnh đặc biệt lưu ý với những trường hợp dưới đây:

• Bệnh mạch máu hệ thống: Xuất huyết kết mạc ở người cao tuổi, người tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường, xơ vữa động mạch có thể phản ánh tổn thương vi mạch lan tỏa, thành mạch yếu.
• Rối loạn đông máu: Tình trạng xuất huyết kèm theo bầm tím trên cơ thể, tái phát nhiều lần có thể cảnh báo giảm tiểu cầu, rối loạn đông máu hoặc tác dụng phụ của thuốc kháng đông.
• Xuất huyết kết mạc toàn phần: Toàn bộ kết mạc bị xuất huyết kèm theo sưng nề, đau nhức, giảm thị lực, người bệnh cần nghi ngờ vấn đề liên quan đến áp lực nội sọ tăng, bệnh nội nhãn hoặc mắt chịu lực chấn thương nặng.

Những trường hợp cần đặc biệt chú ý khi bị xuất huyết kết mạc

Phương pháp chẩn đoán xuất huyết dưới kết mạc

Quá trình xác định người bệnh bị xuất huyết kết mạc hay không tương đối đơn giản, bác sĩ có thể đánh giá nhanh bằng cách quan sát mắt. Tuy nhiên để xác định sâu hơn về nguyên nhân, mức độ tổn thương, bệnh nhân được khai thác tiền sử bệnh lý, chỉ số huyết áp, xét nghiệm máu hoặc soi mắt dưới đèn khe.

Điều trị xuất huyết dưới kết mạc

Đa số các trường hợp xuất huyết dưới kết mạc không cần điều trị, tình trạng này có thể tự biến mất sau vài ngày đến vài tuần, tùy theo kích thước vùng xuất huyết. Trong tình huống các định nguyên nhân do tăng huyết áp, tác dụng phụ của thuốc, rối loạn đông máu, bệnh nhân cần tập trung điều trị gốc rễ để xử trí tình trạng này.

Xuất huyết kết mạc có thể tự biến mất sau vài ngày chăm sóc tại nhà

Phòng ngừa xuất huyết kết mạc

Xuất huyết dưới kết mạc hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa thông qua các thói quen sinh hoạt thường ngày. Một số biện pháp giúp giảm thiểu các yếu tố nguy cơ mắc bệnh bao gồm:

Vệ sinh kính áp tròng

Nếu thường xuyên sử dụng kính áp tròng, bạn cần chú ý quy định thời gian đeo và thay mới của nhà sản xuất. Công tác này giúp hạn chế tình trạng kích ứng, viêm nhiễm hoặc tổn thương bề mặt mắt.

Định kỳ vệ sinh và thay mới kính áp tròng theo khuyến nghị của nhà sản xuất

Bảo vệ mắt

Khi làm việc trong môi trường tiềm ẩn nhiều nguy cơ tổn thương mắt như cắt gỗ, hàn kim loại, tiếp xúc với hóa chất, bạn nên trang bị kính bảo hộ. Việc làm này tuy không bảo vệ hoàn toàn mắt nhưng có thể giảm thiểu các rủi ro đáng tiếc xảy ra.

Không đưa tay dụi mắt

Trong những tình huống cảm thấy ngứa, cộm hoặc xốn ở mắt, bạn không nên đưa tay dụi mạnh. Hành động này dễ làm các mạch máu nhỏ dưới kết mạc nứt vỡ, đặc biệt trong những trường hợp bị kích ứng hoặc tồn tại dị vật trong niêm mạc.

Khám Mắt định kỳ

Chuyên gia về Mắt - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông khuyến nghị khám mắt định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề tiềm ẩn, kịp thời đánh giá sức khỏe mắt một cách toàn diện. Mỗi năm, trung bình một đến hai lần bạn nên kiểm tra mắt, đặc biệt với người có bệnh nền, từng chấn thương hoặc xuất huyết kết mạc tái phát thường xuyên.

Tái khám Mắt trung bình 6 - 12 tháng/lần nhằm kịp thời xử trí các tổn thương thứ phát

Câu hỏi liên quan xuất huyết dưới kết mạc

Xuất huyết dưới kết mạc dù thuộc nhóm bệnh lý lành tính nhưng nếu không được chăm sóc đúng cách vẫn có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Dưới đây là những lưu ý về chế độ dinh dưỡng, các mốc thời gian hồi phục thông thường.

Xuất huyết kết mạc nên kiêng ăn gì?

Bệnh nhân xuất huyết kết mạc cần tránh tiêu thụ đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, nhiều muối, đường, chất kích thích làm cản trở quá trình phục hồi. Những thực phẩm này còn làm gia tăng nguy cơ chảy máu trong mắt kéo dài, khó dứt điểm.

Xuất huyết dưới kết mạc có nguy hiểm không?

Xuất huyết kết mạc phần lớn không nguy hiểm đến thị lực hay hoạt động sinh hoạt thường ngày của người bệnh. Nếu được chăm sóc cẩn thận, kỹ lưỡng, tình trạng vỡ mạch máu trong máu sẽ tự thuyên giảm sau 7 - 14 ngày mà không cần điều trị đặc hiệu.

Kết luận

Xuất huyết dưới kết mạc về cơ bản không gây nguy hiểm đến thị lực, tình trạng này có thể tự biến mất trong thời gian ngắn mà không cần điều trị. Song, bệnh nhân vẫn cần chú ý công tác chăm sóc, kiểm soát bệnh nền và thăm khám Nhãn khoa ngay khi có biểu hiện bất thường.