Xước giác mạc ở trẻ em: Nguyên nhân, triệu chứng và hướng điều trị

Xước giác mạc ở trẻ em là gì?

Xước giác mạc ở trẻ em là tình trạng vết xước xuất hiện trên giác mạc - lớp mô trong suốt, dạng vòm bao phủ phía trước mắt. Vấn đề này thường xảy ra do dụi mắt, dị vật như mạt kim loại, bụi hoặc cát rơi vào mắt.

Xước giác mạc ở trẻ em xảy ra do dụi mắt, vướng dị vật trong mắt

Đa phần các vết xước nông không gây ra tổn thương sâu, ảnh hưởng đến sức khỏe đôi mắt trẻ. Ngược lại với những trường hợp nặng, phụ huynh cần sơ cứu kịp thời để tránh gây viêm loét, hình thành sẹo khiến thị lực suy giảm hoặc mất vĩnh viễn.

Nguyên nhân xước giác mạc ở trẻ em

Nguyên nhân khiến trẻ bị xước giác mạc tương đối đa dạng, xuất hiện trong nhiều tình huống cuộc sống. Điển hình như:

• Vô tình bị móng tay dài, cọ trang điểm, bút hoặc cạnh giấy quẹt vào mắt.
• Đưa tay dụi mắt quá mạnh.
• Mắt dính phải cát, mùn cưa, tro hoặc vật thể lạ.
• Bị những hóa chất, tẩy rửa trong sinh hoạt hàng ngày bay vào mắt.
• Trẻ không đeo kính bảo hộ khi chơi thể thao hoặc hoạt động có nguy cơ trầy xước giác mạc cao.
• Trẻ sống hoặc thường xuyên di chuyển đến nơi có nhiều khói thuốc lá.

Những nguyên nhân hàng đầu khiến giác mạc trẻ nhỏ bị trầy xước

Dấu hiệu nhận biết

Phần lớn trẻ nhỏ chưa đủ kiến thức để nói lên tình trạng hiện tại của bản thân, cho nên các bậc phụ huynh cần chủ động theo dõi và phát hiện các vấn đề bất thường:

• Mắt khó mở, xuất hiện cảm giác cộm khó chịu.
• Mắt trẻ bị đỏ, đau nhức. Trường hợp nặng hơn thường kèm theo chảy nước mắt sống.
• Cử động, di chuyển mắt khó khăn.
• Trẻ thường dùng tay che một hoặc cả 2 bên mắt.
• Ảnh hưởng đến thị lực, không nhìn rõ vật thể trước mắt.
• Trẻ nhạy cảm với ánh sáng, đặc biệt nguồn ánh sáng chói.

Triệu chứng nhận biết giác mạc trẻ em đã bị xước

Cách sơ cứu khi trẻ bị xước giác mạc

Xước giác mạc ở trẻ em do những dị vật nhỏ như cát, bụi, phụ huynh nên bình tĩnh xử lý vùng tổn thương:

• Không dùng giấy, bông hoặc tay dụi hoặc cố lấy dị vật ra ngoài vì có thể tăng nguy cơ nhiễm trùng và đẩy sâu dị vật vào trong.
• Nhẹ nhàng hướng dẫn con trẻ chớp mắt liên tục để kích thích sản xuất nước mắt, giúp đẩy dị vật ra ngoài.
• Trường hợp không đẩy được dị vật ra ngoài, bố mẹ thử kéo mi mắt của con xuống để làm lộ rõ phần bụi bẩn giúp lấy ra ngoài dễ dàng hơn.
• Nhỏ nước muối sinh lý, các loại thuốc có khả năng hỗ trợ rửa mắt.

Hướng dẫn cách sơ cứu khi trẻ bị xước giác mạc

Trong trường hợp không thể tự khắc phục tại nhà, trẻ không hợp tác hoặc dị vật nằm sâu trong mắt thì bố mẹ cần nhanh chóng đưa con đến bệnh viện. Chú ý khi di chuyển, không để trẻ đưa tay dụi mắt hoặc xảy ra va quệt tại vùng mắt.

Điều trị xước giác mạc ở trẻ em

Loại bỏ dị vật gây xước giác mạc là mục tiêu điều trị hàng đầu đối với trẻ nhỏ, tùy mức độ tổn thương sẽ có hướng can thiệp khác nhau. Đa phần bệnh nhi chỉ cần dùng thuốc nhỏ mắt, thuốc mỡ bôi đều đặn hàng ngày để phòng ngừa nhiễm khuẩn.

Trường hợp tổn thương nhẹ, trẻ chỉ mất 1 - 3 ngày để hồi phục thị lực hoàn toàn. Đổi lại với những vết xước nặng hơn, bé cần tiếp nhận điều trị đặc hiệu khiến thời gian làm lành có xu hướng kéo dài.

Trường hợp vết xước nông thường được điều trị và chăm sóc tại nhà

Phụ huynh đặc biệt lưu ý các vấn đề sau:

• Tuân thủ lịch dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
• Hướng dẫn trẻ không tự ý đưa tay lên sờ hoặc dụi mắt.
• Cần đưa trẻ thăm khám y tế ngay khi có biểu hiện bất thường như đau, kích ứng nghiêm trọng.
• Trang bị kính bảo hộ khi đưa trẻ ra ngoài hoặc di chuyển trên đường phố.
• Trước điều kiện thời tiết nắng nóng nghiêm trọng, cần trang bị kính râm cho con.
• Không để con đeo kính áp tròng trong khi điều trị.

Biện pháp phòng ngừa

Xước giác mạc ở trẻ em thường xảy ra sau va chạm vui chơi, dị vật bay vào mắt hoặc thói quen dụi mắt. Tất cả những nguyên nhân này đều có thể chủ động phòng tránh, từ đó hạn chế nguy cơ tổn thương đến chức năng thần kinh thị giác.

Dưới đây là những gợi ý từ chuyên gia Nhãn khoa - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông đến các bậc phụ huynh:

• Giáo dục trẻ về tầm quan trọng của đôi mắt, giúp trẻ hình thành ý thức tự giác phòng tránh tổn thương.
• Nhắc nhở con không nên dùng đồ chơi, cành cây, giấy đưa lên mắt.
• Đều đặn cắt ngắn móng tay cho bé.
• Tập thói quen đeo kính bảo hộ, kính râm khi di chuyển ở ngoài đường.
• Nên để các hóa chất, chất tẩy rửa trong nhà tại khu vực an toàn, tránh xa tầm tay của con trẻ.
• Đều đặn vệ sinh, dùng nước mắt nhân tạo hoặc dưỡng chất cho mắt trẻ.

Gợi ý phòng ngừa giác mạc trẻ bị trầy xước theo gợi ý chuyên khoa

Chủ động phòng ngừa, hình thành thói quen bảo vệ mắt từ sớm là phương pháp giảm thiểu nguy cơ xước giác mạc ở trẻ hữu hiệu nhất. Phụ huynh trong trường hợp không thể tự xử lý, nghi ngờ chấn thương sâu cần nhanh chóng liên hệ hoặc di chuyển đến bệnh viện gần nhất.