Ghép giác mạc là cơ hội lấy lại ánh sáng cho nhiều người mắc bệnh lý giác mạc, khiến thị lực bị suy giảm nghiêm trọng. Hơn hết với sự hỗ trợ của công nghệ kỹ thuật hiện đại ngày nay, tỷ lệ hồi phục chức năng thị giác gần như tuyệt đối. Song, để nhận về một kết quả tối ưu, người bệnh vẫn cần trải qua các bước thăm khám chuyên sâu, áp dụng đúng phương pháp và tuân thủ hướng dẫn chăm sóc hậu phẫu.
Để hiểu chính xác, đầy đủ hơn về ghép giác mạc, người bệnh hoặc gia đình cần trang bị kiến thức cơ bản về bộ phận này. Theo đó, giác mạc được ví như tấm kính trong suốt nằm phía trước tròng đen của mắt, cho phép thu nhận và truyền tải hình ảnh lên não.
Giác mạc có khả năng thu nhận và truyền tải hình ảnh lên não xử lý
Khả năng này giúp con người nhận thức rõ ràng, cụ thể hơn những vật thể cũng như thế giới xung quanh. Tuy nhiên một khi mắc bệnh, độ trong suốt vốn có của cấu trúc này có thể suy giảm và làm ánh sáng không thể xuyên qua như bình thường.
Cấy ghép giác mạc là phương pháp thay thế một phần hoặc hoàn toàn phần giác mạc bị hỏng, là cơ hội điều trị mù lòa duy nhất hiện nay. Thông thường được chỉ định với mắt người bệnh bị tổn thương nặng, chức năng thị lực khó thể khôi phục bằng nội khoa hoặc thủ thuật cơ bản khác.
Dựa theo mục đích thay giác mạc, bệnh nhân sẽ nhận một trong những chỉ định dưới đây:
Phẫu thuật ghép giác mạc nhằm mục đích lấy lại ánh sáng hoặc cải thiện phần nhìn
Kết quả cuối cùng đạt được phụ thuộc vào cơ chế sinh bệnh của mỗi người, tình trạng hoạt động của màng nước mắt, bờ mi và mi mắt. Nhóm bệnh lý toàn thân như đái tháo đường, tăng huyết áp, xuất huyết mắt sau mổ có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ thành công khôi phục thị lực.
Trong mắt gồm nhiều lớp kính trong suốt, trong đó giác mạc nằm phía trước nhãn cầu thường xuyên phải chịu những tác động tiêu cực từ môi trường sống. Khi xảy ra tổn thương, mắt người bệnh có thể bị đau nhức, nổi cộm, sợ ánh sáng, đỏ, nhìn mờ hoặc xuất hiện đốm trắng.
Chỉ định phẫu thuật cấy mới giác mạc chỉ định với một số trường hợp nhất định, cụ thể:
Những trường hợp được khuyến nghị, nhận chỉ định thay giác mạc
Căn cứ vào mức độ tổn thương, lớp giác mạc bị ảnh hưởng, bác sĩ Nhãn khoa sẽ đưa ra lựa chọn cấy ghép phù hợp. Điều này nhằm tối ưu khả năng phục hồi thị lực, giảm thiểu nguy cơ thải ghép hậu phẫu.
Thay giác mạc toàn phần là phương pháp cấy ghép mới toàn bộ chiều dày giác mạc, bao gồm lớp trước và lớp sau của giác mạc. Kỹ thuật này thường chỉ áp dụng với trường hợp tổn thương lan rộng, ảnh hưởng đến nhiều lớp hoặc toàn bộ cấu trúc giác mạc.
Toàn bộ mô giác mạc được thay thế kéo theo thời gian hồi phục kéo dài, đòi hỏi công tác chăm sóc diễn ra hết sức chặt chẽ. Đặc biệt cẩn trọng với các dấu hiệu cảnh báo thải ghép, người bệnh cần trở lại bệnh viện thăm khám ngay khi có biểu hiện bất thường.
Ghép giác mạc lớp chủ yếu được chỉ định bởi trường hợp tổn thương lớp nhu mô hoặc lớp tế bào nội mô. Do bệnh nhân chỉ cần thay thế một phần chiều dày giác mạc nên thời gian hồi phục cũng ngắn hơn, tỷ lệ thải ghép thấp, thị lực hồi phục nhanh chóng.
Với nhiều bệnh nhân mắc các bệnh lý khiến giác mạc tổn thương nghiêm trọng, ghép giác mạc là cơ hội tốt và hiếm có để lấy lại ánh sáng. Nhằm tối ưu kết quả phẫu thuật, người bệnh nên tham khảo thêm các hướng dẫn trước và trong quá trình mổ để hạn chế tối đa rủi ro không đáng có xảy ra.
Trước mọi quyết định can thiệp ngoại khoa, người bệnh buộc phải thăm khám sức khỏe mắt toàn diện để đánh giá chức năng mắt cũng như sức khỏe tổng quan. Khi này bác sĩ sẽ giải đáp cụ thể hơn về kỹ thuật mổ, nguy cơ biến chứng, chi phí can thiệp, đảm bảo tính tường minh xuyên suốt quá trình.
Tiền phẫu, bệnh nhân sẽ được hướng dẫn về chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi, tập luyện phù hợp. Đồng thời chú ý quá trình vệ sinh cơ thể, lưu ý đặc biệt việc gội đầu, rửa mặt, không trang điểm mắt cũng như da mặt nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.
Mọi bệnh nhân trước khi cấy giác mạc mới cần được khám và xét nghiệm đầy đủ
Quá trình ghép giác mạc thông thường diễn ra trong khoảng 1 - 2 tiếng. Tùy thể trạng bác sĩ sẽ dùng thuốc an thần, gây tê tại chỗ hoặc gây mê để đảm bảo bệnh nhân cảm thấy thoải mái và ít căng thẳng nhất.
Khi phẫu thuật, phần giác mạc hư hỏng sẽ được loại bỏ và thay thế bằng bộ phận khỏe mạnh hơn. Nếu thực hiện cấy ghép toàn phần, mảnh ghép sẽ được cố định bằng các mũi chỉ rất nhỏ, không ảnh hưởng đến tốc độ phục hồi.
Trong 3 - 6 tháng đầu ghép giác mạc, bệnh nhân sẽ được hướng dẫn một số cách giúp lớp biểu mô mảnh ghép nhanh chóng hòa nhập với biểu mô xung quanh. Ví dụ như đều đặn nhỏ nước mắt nhân tạo, thường xuyên chớp mắt, đeo kính tránh gió bụi cũng như ánh sáng mặt trời.
Bạn cũng cần chú ý hoạt động đi lại, vận động hay di chuyển trên đường, tránh xảy ra chấn thương vùng đầu mặt cổ. Hạn chế tối đa các hoạt động thể thao mạnh, cúi gập người đột ngột hoặc mang vác đồ vật nặng trong thời gian đầu.
Hậu phẫu thay mới giác mạc người bệnh chú ý bảo vệ và thay đổi thói quen sinh hoạt
Ngoài ra, chú ý tuân thủ các hướng dẫn:
Nếu nhận thấy tình trạng nhìn mờ, đỏ mắt, cộm, chảy nước mắt, người bệnh cần thăm khám y tế sớm. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng thải ghép, cần được điều trị sớm phòng tránh tổn thương tiến triển và phải cấy ghép lần hai.
Không chỉ thắc mắc về hiệu quả, chỉ định hay nguy cơ biến chứng, để phẫu thuật thì chi phí hay thời gian hồi phục cũng ảnh hưởng không nhỏ đến quyết định của người bệnh. Dưới đây là những thắc mắc kèm lời giải đáp được Bệnh viện Đa khoa Phương Đông tổng hợp, giúp bạn có thêm góc nhìn tổng quan hơn.
Trung bình một ca cấy giác mạc có giá dao động 10 - 40 triệu VNĐ, có thể chênh hơn tùy loại hình dịch vụ. Sự thay đổi chi phí giữa các ca phẫu thuật phụ thuộc vào tình trạng tổn thương, loại giác mạc, cơ sở y tế hoặc chi phí phát sinh khác.
Một ca phẫu thuật thay giác mạc thường kéo dài trong 1 - 2 giờ đồng hồ, bệnh nhân có thể xuất viện ngay hoặc lưu viện theo dõi thêm vài ngày. Dẫu vậy, thời gian hồi phục thông thường cần đến 3 - 6 tháng chăm sóc tích cực, một số trường hợp thậm chí lên tới 1 năm.
Ghép giác mạc không chỉ cải thiện độ trong suốt của giác mạc mà còn mở ra cơ hội phục hồi thị lực cho nhiều trường hợp nguy cơ cao mất đi ánh sáng đôi mắt. Tiên lượng điều trị tương đối cao nhưng người bệnh vẫn cần chủ động theo dõi hàng ngày, tuân thủ chỉ định dùng thuốc và hoạt động sinh hoạt thường ngày.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Tăng sinh dịch kính võng mạc (PVR) được xem như quá trình chữa lành vết thương bất thường, diễn ra sau khi mô bị tổn thương do bong võng mạc.
