Bao lâu thì xét nghiệm HIV để có kết quả chính xác?

Sau khi tiếp xúc với HIV sau bao lâu thì xét nghiệm HIV?

Hiện nay, không có xét nghiệm HIV nào có thể phát hiện virus ngay lập tức sau khi phơi nhiễm. Khoảng thời gian từ khi nhiễm HIV đến khi xét nghiệm có khả năng phát hiện được gọi là thời kỳ cửa sổ. Giai đoạn này thay đổi tùy loại xét nghiệm và đặc điểm của từng người.

Nếu nghi ngờ vừa phơi nhiễm HIV trong vòng 72 giờ, bạn cần đến cơ sở y tế để được đánh giá chỉ định điều trị dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) càng sớm càng tốt. Không nên chờ đến khi đủ thời gian xét nghiệm mới tìm kiếm hỗ trợ y tế, bởi PEP cần được bắt đầu không muộn hơn 72 giờ sau phơi nhiễm.

Không có xét nghiệm HIV nào có thể phát hiện virus ngay lập tức sau khi phơi nhiễm

Thời kỳ cửa sổ của các loại xét nghiệm HIV

Mỗi phương pháp xét nghiệm HIV có khả năng phát hiện virus ở những thời điểm khác nhau. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), các khoảng thời gian phát hiện thường gặp như sau:

• Xét nghiệm axit nucleic (NAT): Có thể phát hiện HIV khoảng 10-33 ngày sau phơi nhiễm.
• Xét nghiệm kháng nguyên - kháng thể bằng máu tĩnh mạch tại phòng xét nghiệm: Thường có khả năng phát hiện HIV trong khoảng 18-45 ngày sau phơi nhiễm.
• Xét nghiệm nhanh kháng nguyên - kháng thể bằng máu đầu ngón tay: Thường có thời kỳ cửa sổ khoảng 18-90 ngày.
• Xét nghiệm kháng thể HIV: Thường có thể phát hiện HIV trong khoảng 23-90 ngày. 

Sau bao lâu thì xét nghiệm HIV còn tùy thuộc vào từng thời điểm và loại xét nghiệm. Tuy nhiên, không nên thực hiện ngay sau khi tiếp xúc với HIV vì thời điểm này vẫn chưa có kết quả chính xác, người bệnh cần thực hiện nhiều xét nghiệm khác sau đó để có kết luận cuối cùng. 

Nếu kết quả âm tính nhưng xét nghiệm được thực hiện trước khi kết thúc thời kỳ cửa sổ, người xét nghiệm cần kiểm tra lại theo hướng dẫn chuyên môn.

Xét nghiệm HIV sau 4-6 tuần đã chính xác chưa?

Sau 4-6 tuần kể từ lần phơi nhiễm, xét nghiệm kháng nguyên - kháng thể thế hệ thứ tư bằng máu tĩnh mạch thường có giá trị phát hiện cao. Tuy nhiên, thời điểm này có thể chưa kết thúc thời kỳ cửa sổ của một số phương pháp khác, đặc biệt là xét nghiệm kháng thể hoặc xét nghiệm nhanh bằng máu đầu ngón tay.

Nếu xét nghiệm âm tính ở tuần thứ 4-6, cần căn cứ vào loại xét nghiệm đã thực hiện, thời điểm phơi nhiễm và hướng dẫn của cơ sở y tế để xác định có cần xét nghiệm lại hay không

Bao lâu sau phơi nhiễm có thể kết luận âm tính?

Khi tìm hiểu bao lâu thì xét nghiệm HIV có thể kết luận âm tính, thời điểm kết luận cần được xác định dựa trên phương pháp xét nghiệm cụ thể. Với xét nghiệm kháng nguyên - kháng thể bằng máu tĩnh mạch, thời kỳ cửa sổ thường kéo dài đến 45 ngày; với xét nghiệm kháng thể, thời kỳ cửa sổ có thể kéo dài đến 90 ngày.

Nếu kết quả âm tính sau khi đã kết thúc thời kỳ cửa sổ của loại xét nghiệm được sử dụng, đồng thời không có lần phơi nhiễm mới trong khoảng thời gian này, kết quả có thể giúp loại trừ nhiễm HIV từ lần phơi nhiễm đang được đánh giá. Tuy nhiên, nếu đã sử dụng PEP hoặc PrEP, lịch xét nghiệm có thể cần điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ.

Xét nghiệm kháng nguyên - kháng thể bằng máu tĩnh mạch có thời kỳ cửa sổ khoảng 45 ngày

Đối tượng nào cần thực hiện xét nghiệm HIV?

Xét nghiệm HIV được khuyến nghị khi có khả năng phơi nhiễm hoặc khi cần kiểm tra tình trạng nhiễm HIV theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe. Một số trường hợp nên chủ động xét nghiệm gồm:

• Quan hệ tình dục có nguy cơ lây nhiễm HIV
• Có quan hệ tình dục với người nhiễm HIV
• Dùng chung kim tiêm hoặc dụng cụ tiêm chích
• Có phơi nhiễm nghề nghiệp
• Được chẩn đoán mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục
• Có bạn tình hoặc tiền sử phơi nhiễm thuộc nhóm nguy cơ
• Phụ nữ mang thai

HIV có thể không gây biểu hiện rõ ràng trong thời gian dài, vì vậy xét nghiệm là cách cần thiết để xác định tình trạng nhiễm HIV.

Làm gì nếu xét nghiệm HIV quá sớm hoặc kết quả chưa rõ ràng?

Kết quả xét nghiệm cần được đánh giá theo thời điểm thực hiện, phương pháp sử dụng và tiền sử phơi nhiễm. Nếu xét nghiệm quá sớm hoặc nhận kết quả chưa rõ ràng, bạn nên thực hiện các bước sau:

Trường hợp kết quả âm tính nhưng còn trong thời kỳ cửa sổ

• Trao đổi với nhân viên y tế về loại xét nghiệm đã thực hiện và thời điểm cần kiểm tra lại.
• Thực hiện xét nghiệm lại khi kết thúc thời kỳ cửa sổ của phương pháp được sử dụng.
• Hạn chế nguy cơ phơi nhiễm mới trong thời gian chờ kết quả, chẳng hạn sử dụng bao cao su đúng cách và không dùng chung kim tiêm.
• Nếu đang sử dụng hoặc vừa hoàn thành PEP/PrEP, tuân thủ lịch xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ vì thuốc kháng virus có thể ảnh hưởng đến kế hoạch xét nghiệm.

Cần theo dõi và thăm khám trong thời kỳ cửa sổ

Trường hợp kết quả phản ứng hoặc chưa xác định

Một kết quả sàng lọc phản ứng chưa đủ để tự kết luận nhiễm HIV. Người xét nghiệm cần thực hiện quy trình xét nghiệm bổ sung theo hướng dẫn chuyên môn.

Nếu kết quả chưa xác định, bác sĩ sẽ căn cứ vào nguy cơ phơi nhiễm, thời gian kể từ lần tiếp xúc và các kết quả xét nghiệm trước đó để quyết định thời điểm lấy mẫu lại hoặc sử dụng phương pháp chuyên sâu hơn.

Các biện pháp dự phòng HIV cần biết

• PEP - dự phòng sau phơi nhiễm: Dành cho tình huống có khả năng phơi nhiễm HIV gần đây. Cần được đánh giá và bắt đầu càng sớm càng tốt, lý tưởng trong 24 giờ đầu và không muộn hơn 72 giờ sau phơi nhiễm. Nếu được chỉ định, người dùng cần tuân thủ liệu trình và lịch tái khám.
• PrEP - dự phòng trước phơi nhiễm: Dành cho người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ phơi nhiễm trong tương lai. 

PEP và PrEP không thay thế việc xét nghiệm HIV. Nếu vừa có nguy cơ phơi nhiễm, hãy ưu tiên đánh giá PEP ngay thay vì chờ đến thời điểm xét nghiệm.

Xét nghiệm HIV ở đâu uy tín?

Để lựa chọn nơi xét nghiệm HIV, bạn nên ưu tiên cơ sở y tế có quy trình lấy mẫu, phân tích và trả kết quả theo hướng dẫn chuyên môn; đồng thời có nhân viên y tế tư vấn về thời kỳ cửa sổ, cách đọc kết quả và lịch xét nghiệm lại khi cần thiết.

Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, người có nhu cầu kiểm tra sức khỏe có thể liên hệ để được tư vấn về dịch vụ xét nghiệm, quy trình thực hiện và hướng dẫn phù hợp với thời điểm phơi nhiễm. Việc lựa chọn xét nghiệm và diễn giải kết quả cần căn cứ vào tình trạng cụ thể của từng người.

Nếu có nguy cơ phơi nhiễm HIV trong vòng 72 giờ, hãy tìm kiếm hỗ trợ y tế ngay để được đánh giá khả năng sử dụng PEP, không chờ đến khi đủ thời gian làm xét nghiệm.

Hệ thống máy móc tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Để được tư vấn và hướng dẫn đặt lịch, bạn có thể liên hệ Bệnh viện Đa khoa Phương Đông qua hotline 1900 1806 hoặc đặt lịch khám tại website.

Chủ động xét nghiệm đúng thời điểm, thực hiện xét nghiệm lại khi được hướng dẫn và tiếp cận các biện pháp dự phòng phù hợp là những bước quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe của bản thân và cộng đồng.