Xét nghiệm eosinophils là gì? Đọc kết quả thế nào cho đúng?

Xét nghiệm eosinophils là gì?

Eosinophils (EOS), hay bạch cầu ái toan, là một loại tế bào bạch cầu thuộc hệ miễn dịch, có vai trò quan trọng trong phản ứng dị ứng, viêm và bảo vệ cơ thể trước một số loại ký sinh trùng. Chỉ số EOS trong xét nghiệm máu phản ánh số lượng bạch cầu ái toan, thường được biểu thị bằng G/L hoặc K/µL đối với số lượng tuyệt đối.

Eosinophils là một loại tế bào bạch cầu thuộc hệ thống miễn dịch của cơ thể 

Bạch cầu ái toan tham gia điều hòa phản ứng miễn dịch, giải phóng các chất trung gian gây viêm và góp phần chống lại một số loại ký sinh trùng. Tuy nhiên, khi hoạt động quá mức, những tế bào này cũng có thể góp phần gây tổn thương mô trong các bệnh lý dị ứng hoặc viêm liên quan.

Do đảm nhiệm nhiều chức năng sinh học, chỉ số EOS tăng hoặc giảm bất thường có thể là dấu hiệu gợi ý một số tình trạng sức khỏe, chẳng hạn như bệnh dị ứng, nhiễm ký sinh trùng, tác dụng của thuốc hoặc rối loạn nội tiết tố. Tuy nhiên, chỉ dựa vào chỉ số EOS chưa thể xác định chính xác nguyên nhân. Bác sĩ cần kết hợp triệu chứng lâm sàng, tiền sử bệnh và các xét nghiệm cần thiết khác để đưa ra chẩn đoán phù hợp.

Xét nghiệm eosinophils là gì?

Xét nghiệm eosinophils là xét nghiệm máu nhằm xác định số lượng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi. Xét nghiệm này thường được thực hiện trong công thức máu toàn bộ, có thể kèm công thức bạch cầu, để đánh giá số lượng và tỷ lệ các loại bạch cầu. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm khi kết quả công thức máu có bất thường hoặc khi người bệnh có biểu hiện gợi ý bệnh lý liên quan đến bạch cầu ái toan.

Xét nghiệm EOS có thể hỗ trợ đánh giá các tình trạng như bệnh dị ứng, nhiễm ký sinh trùng, một số bệnh lý viêm hoặc rối loạn nội tiết, trong đó có suy tuyến thượng thận. Kết quả xét nghiệm chỉ mang tính chất hỗ trợ chẩn đoán, không thể tự xác nhận một bệnh cụ thể nếu chưa có thêm thông tin lâm sàng và xét nghiệm phù hợp.

Cách đọc kết quả xét nghiệm eosinophils

Xét nghiệm eosinophils (EOS) giúp xác định số lượng bạch cầu ái toan trong máu, hỗ trợ bác sĩ đánh giá các tình trạng như dị ứng, nhiễm ký sinh trùng và một số bệnh lý miễn dịch, huyết học. Để đọc kết quả chính xác, người bệnh cần đối chiếu chỉ số với khoảng tham chiếu của phòng xét nghiệm và xem xét các chỉ số khác trong công thức máu.

Chỉ số EOS trong xét nghiệm máu phản ánh số lượng một loại bạch cầu có vai trò chống ký sinh trùng, tham gia vào phản ứng dị ứng và điều hòa miễn dịch 

Chỉ số EOS bình thường

Ở người trưởng thành, số lượng bạch cầu ái toan trong máu thường nằm trong khoảng từ 0 đến 500 tế bào/μL. Tỷ lệ EOS thường dưới 5% tổng số bạch cầu, nhưng giới hạn tham chiếu có thể khác nhau giữa các phòng xét nghiệm.

Khi kết quả EOS nằm trong giới hạn tham chiếu, số lượng bạch cầu ái toan chưa ghi nhận bất thường rõ rệt tại thời điểm lấy mẫu. Tuy nhiên, kết quả này không đủ để loại trừ hoàn toàn bệnh lý, bởi một số bệnh vẫn có thể tồn tại khi chỉ số EOS bình thường. Bác sĩ cần kết hợp triệu chứng, tiền sử bệnh và các kết quả xét nghiệm liên quan để đánh giá sức khỏe tổng thể.

Chỉ số EOS trong máu tăng

Tăng bạch cầu ái toan là tình trạng số lượng EOS tuyệt đối vượt quá 500 tế bào/μL (trên 0,5 G/L) ở người trưởng thành. Mức độ tăng thường được phân loại như sau:

Những nguyên nhân có thể khiến chỉ số EOS tăng gồm:

• Bệnh dị ứng: Hen phế quản, viêm mũi dị ứng, một số bệnh da dị ứng
• Nhiễm ký sinh trùng: Một số loại giun sán có khả năng xâm nhập mô
• Phản ứng quá mẫn với một số loại thuốc
• Một số bệnh tự miễn, bệnh đường tiêu hóa liên quan đến bạch cầu ái toan
• Một số bệnh tăng sinh tủy, bệnh bạch cầu ái toan
• Một số rối loạn miễn dịch hoặc bất thường di truyền hiếm gặp

Mức tăng EOS không phải lúc nào cũng phản ánh trực tiếp mức độ nghiêm trọng của bệnh. Đặc biệt, số lượng từ 1.500 tế bào/μL trở lên nếu kéo dài cần được đánh giá nguyên nhân và nguy cơ tổn thương cơ quan. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm bổ sung tùy theo triệu chứng và bệnh sử của người bệnh.

Chỉ số EOS trong máu giảm

Giảm bạch cầu ái toan là tình trạng số lượng EOS tuyệt đối thấp hơn mức tham chiếu của phòng xét nghiệm. Ngưỡng dưới 100 tế bào/μL thường được sử dụng để nhận diện tình trạng EOS thấp, nhưng cách xác định có thể khác nhau giữa các tài liệu và cơ sở xét nghiệm. Chỉ số EOS thấp đơn độc thường không đủ để chẩn đoán một bệnh lý cụ thể.

Nguyên nhân làm giảm chỉ số EOS trong xét nghiệm máu có thể xuất phát từ việc tế bào bạch cầu ái toan sản sinh chậm hoặc bị chết vượt ngưỡng cho phép. Tình trạng giảm bạch cầu ái toan thường xuất phát từ lạm dụng rượu bia, nhiễm trùng cấp, hội chứng Cushing, tác dụng phụ của thuốc,...

Lưu ý: Khi đối chiếu kết quả xét nghiệm eosinophils, người bệnh nên ưu tiên số lượng EOS tuyệt đối (EOS#) thay vì chỉ nhìn vào tỷ lệ phần trăm (EOS%). Tỷ lệ EOS có thể tăng hoặc giảm tương đối khi tổng số lượng bạch cầu thay đổi, ngay cả khi số lượng EOS tuyệt đối không biến động tương ứng.

Nếu chỉ số EOS nằm ngoài giới hạn tham chiếu, người bệnh không nên tự kết luận mắc bệnh dị ứng, nhiễm ký sinh trùng hay bệnh lý huyết học. Hãy trao đổi với bác sĩ để được giải thích kết quả và xác định liệu có cần xét nghiệm bổ sung hay không.

Trường hợp nào nên thực hiện xét nghiệm Eosinophils?

Xét nghiệm Eosinophils thường được thực hiện trong công thức máu, đặc biệt khi bác sĩ cần đánh giá các dấu hiệu nghi ngờ dị ứng, nhiễm ký sinh trùng hoặc một số bệnh lý viêm và huyết học. Xét nghiệm này cũng có thể được chỉ định để theo dõi diễn biến bệnh hoặc đáp ứng điều trị trong những trường hợp phù hợp.

Xét nghiệm Eosinophil giúp hỗ trợ chẩn đoán, theo dõi hoặc loại trừ các bệnh lý liên quan đến hệ miễn dịch 

Bạn nên trao đổi với bác sĩ về việc xét nghiệm EOS nếu xuất hiện các biểu hiện như:

• Đau bụng, rối loạn tiêu hóa kéo dài: Đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ nhiễm ký sinh trùng, chẳng hạn như ăn thực phẩm chưa nấu chín hoặc tiếp xúc với nguồn lây nhiễm.
• Ngứa, phát ban, ho kéo dài hoặc viêm mũi: Có thể liên quan đến các bệnh lý dị ứng, dù không phải trường hợp nào cũng đi kèm tăng bạch cầu ái toan.
• Mệt mỏi, sụt cân không rõ nguyên nhân: Đây là những triệu chứng không đặc hiệu, cần được thăm khám để tìm nguyên nhân thay vì chỉ dựa vào chỉ số EOS.
• Khó thở, tức ngực hoặc khò khè do hen phế quản: Xét nghiệm EOS có thể hỗ trợ đánh giá tình trạng viêm đường thở ở một số bệnh nhân hen, đặc biệt khi bác sĩ cân nhắc lựa chọn phương pháp điều trị.

Trước khi xét nghiệm Eosinophils, người bệnh thường không cần nhịn ăn nếu chỉ thực hiện công thức máu đơn thuần. Tuy nhiên, nếu xét nghiệm được chỉ định cùng các xét nghiệm khác, bạn cần tuân thủ hướng dẫn chuẩn bị của cơ sở y tế. Đồng thời, hãy thông báo cho bác sĩ về các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là corticosteroid, vì một số thuốc có thể làm thay đổi số lượng bạch cầu ái toan và ảnh hưởng đến việc diễn giải kết quả. Không tự ý ngưng thuốc trước khi xét nghiệm.

Nếu có tiền sử hen phế quản, bệnh dị ứng hoặc nhiễm ký sinh trùng, bạn nên tái khám và xét nghiệm EOS khi có chỉ định để theo dõi tình trạng bệnh. Để được giải đáp mọi thắc mắc, quý khách hàng có thể liên hệ qua HOTLINE 1900 1806 hoặc ĐẶT LỊCH KHÁM tại website chính thức của bệnh viện. Bộ phận tư vấn sẽ nhanh chóng tiếp nhận và hỗ trợ kịp thời. Không phải tất cả những người có tiền sử bệnh này đều cần xét nghiệm định kỳ theo một lịch cố định; tần suất kiểm tra sẽ phụ thuộc vào triệu chứng, mức độ bệnh và kế hoạch theo dõi của bác sĩ.

Kết bài

Xét nghiệm eosinophils giúp phát hiện tình trạng tăng hoặc giảm bạch cầu ái toan, qua đó hỗ trợ đánh giá các vấn đề như dị ứng, nhiễm ký sinh trùng hoặc một số bệnh lý khác. Tuy nhiên, chỉ số eosinophils bất thường không đủ để xác định một bệnh cụ thể. Người bệnh nên đối chiếu kết quả với khoảng tham chiếu của phòng xét nghiệm và trao đổi với bác sĩ để được đánh giá cùng các chỉ số máu khác, từ đó xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.