Nhiều người chỉ đi khám mắt khi bị nhìn mờ, nhìn kém rõ rệt mà không hay biết rằng có những bệnh lý tiến triển âm thầm nhưng lại có thể gây mất thị lực vĩnh viễn. Một trong số đó là tăng nhãn áp góc đóng. Vậy tăng nhãn áp góc đóng là gì, dấu hiệu nhận biết ra sao và vì sao bệnh có thể trở thành cấp cứu nhãn khoa? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để được giải đáp chi tiết nhé!
Tăng nhãn áp góc đóng là bệnh lý mắt xảy ra khi đường thoát dịch bên trong mắt bị chặn lại đột ngột hoặc dần dần, khiến áp lực trong mắt tăng cao bất thường. Áp lực này nếu kéo dài có thể làm tổn thương dây thần kinh thị giác - bộ phận đóng vai trò truyền tín hiệu hình ảnh từ mắt lên não.
Trong mắt luôn tồn tại một loại dịch gọi là thủy dịch. Chất dịch này liên tục được tạo ra và thoát đi qua một “góc thoát” nằm giữa giác mạc và mống mắt. Khi góc này bị đóng hoặc hẹp lại, dịch không thoát được sẽ tích tụ làm nhãn áp tăng nhanh.
Điểm đáng chú ý là bệnh có thể tiến triển rất nhanh, đặc biệt ở thể cấp tính. Nếu không được xử lý kịp thời, thị lực có thể suy giảm nghiêm trọng và để lại tổn thương vĩnh viễn.
Không giống nhiều bệnh mắt tiến triển âm thầm, tăng nhãn áp góc đóng đôi khi xuất hiện với triệu chứng dữ dội chỉ trong vài giờ, vì vậy việc nhận biết sớm đóng vai trò rất quan trọng.
Bệnh xuất hiện khi đường thủy dịch thoát ra ngoài bị chặn đột ngột
Tùy theo nguyên nhân hình thành, bệnh được chia thành hai nhóm chính. Việc phân loại giúp bác sĩ lựa chọn hướng điều trị phù hợp và dự đoán nguy cơ tiến triển.
Đây là dạng phổ biến nhất và thường liên quan đến cấu trúc tự nhiên của mắt. Một số người có sẵn góc tiền phòng hẹp nghĩa là khoảng không gian dẫn lưu dịch trong mắt vốn đã nhỏ hơn bình thường. Khi tuổi tác tăng lên, thủy tinh thể dày hơn và đẩy mống mắt ra phía trước, khiến góc thoát dịch càng hẹp lại.
Trong một số tình huống như đồng tử giãn trong môi trường tối, đồng tử bị giãn hay ánh sáng thay đổi đột ngột, mống mắt có thể áp sát thủy tinh thể, chặn dòng lưu thông thủy dịch. Dịch tiếp tục được tạo ra nhưng không thoát được, gây tăng áp lực nhanh chóng (hay còn gọi là tăng nhãn áp cấp).
Một số người bệnh tò mò “tăng nhãn áp góc đóng là bệnh gì” thì trong trường hợp nguyên phát, bệnh có thể chia ra thành 2 mức độ. Trong đó, bệnh lý cấp tính xảy ra đột ngột, triệu chứng rầm rộ. Còn bệnh lý bán cấp chỉ xuất hiện từng đợt rồi tự giảm. Ngoài ra, bệnh lý mạn tính là tình trạng góc đóng từ từ, nhãn áp tăng chậm nhưng vẫn gây tổn thương thần kinh thị giác.
Ở nhóm này, góc thoát dịch không bị hẹp do cấu trúc tự nhiên mà do một bệnh lý khác gây ra. Một số tình trạng có thể dẫn đến đóng góc gồm:
Các mô bất thường hoặc sẹo hình thành sẽ làm thay đổi cấu trúc trong mắt, khiến đường thoát dịch bị bít lại. Khác với dạng nguyên phát, điều trị tăng nhãn áp góc đóng thứ phát thường cần kiểm soát đồng thời cả bệnh nền gây ra tình trạng này.
Người có bất thường tắc mạch máu võng mạc có nguy cơ mắc tăng nhãn áp cao hơn
Theo các bác sĩ chuyên khoa, bệnh xảy ra khi có lực đẩy hoặc kéo mống mắt về phía góc tiền phòng, làm tắc đường thoát dịch. Một số yếu tố thường gặp có thể thúc đẩy bệnh diễn ra nhanh chóng bao gồm:
Triệu chứng phụ thuộc vào tốc độ tăng nhãn áp. Ở thể cấp tính, biểu hiện thường rất rõ ràng và cần đến Bệnh viện gần nhất để được thăm khám càng sớm càng tốt.
Một số trường hợp dễ bị nhầm với bệnh tiêu hóa hoặc thần kinh vì triệu chứng toàn thân nổi bật. Vì vậy, khi đau đầu kèm nhìn mờ hoặc đau mắt, việc kiểm tra mắt là rất cần thiết. Nhãn áp lúc này có thể tăng rất cao, thậm chí vượt 40–80 mmHg, đủ gây tổn thương thần kinh thị giác chỉ trong thời gian ngắn.
Ở giai đoạn tiến triển chậm, các dấu hiệu của tăng nhãn áp thường kín đáo hơn, có thể kể đến như sau:
Việc chẩn đoán chủ yếu dựa vào khám lâm sàng kết hợp các xét nghiệm chuyên sâu để đánh giá cấu trúc góc tiền phòng và mức độ tổn thương thị giác. Thông thường, bác sĩ nhãn khoa sẽ bắt đầu bằng việc đo nhãn áp (IOP) – chỉ số phản ánh áp lực bên trong mắt. Khi áp lực này tăng cao bất thường kèm theo các triệu chứng điển hình, bác sĩ sẽ nghĩ đến nguy cơ bệnh lý góc đóng.
Ở thể cấp tính, chẩn đoán dựa nhiều vào biểu hiện lâm sàng và mức nhãn áp tăng nhanh. Người bệnh có thể xuất hiện:
Trong cơn cấp, việc soi góc tiền phòng đôi khi khó thực hiện vì giác mạc bị phù đục. Khi đó, bác sĩ sẽ kiểm tra mắt còn lại để đánh giá xem góc tiền phòng có hẹp hay không bởi đây là dấu hiệu quan trọng giúp xác định cơ chế bệnh.
Mục tiêu điều trị bệnh là hạ nhanh nhãn áp, giải phóng đường lưu thông dịch trong mắt và ngăn tổn thương thị thần kinh tiến triển. Phác đồ điều trị sẽ khác nhau tùy theo bệnh đang ở giai đoạn cấp tính hay mạn tính.
Đây là tình trạng cấp cứu nhãn khoa. Nếu chậm trễ, thị lực có thể mất vĩnh viễn chỉ trong thời gian ngắn. Trong giai đoạn đầu, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc nhằm hạ nhãn áp nhanh, bao gồm:
Sau khi nhãn áp được kiểm soát và giác mạc trở lại trong hơn, phương pháp điều trị chính sẽ được thực hiện là:
Đây là thủ thuật tương đối an toàn, biến chứng hiếm gặp và lợi ích thường vượt xa nguy cơ. Trong trường hợp không thể thực hiện laser, phẫu thuật mống mắt có thể được cân nhắc thực hiện.
Với các trường hợp tăng nhãn áp cấp tính, người bệnh có thể được phẫu thuật laser
Ở thể mãn tính, bệnh tiến triển chậm nhưng vẫn gây tổn thương thị thần kinh theo thời gian nếu không kiểm soát tốt. Các hướng điều trị được cân nhắc phổ biến thường bao gồm:
Một điểm đáng chú ý là nếu người bệnh có đục thủy tinh thể, việc phẫu thuật thay thủy tinh thể có thể giúp mở rộng góc tiền phòng và làm chậm tiến triển bệnh. Một số phương pháp laser khác có thể không phù hợp khi góc quá hẹp vì nguy cơ làm tăng dính mống mắt, do đó việc lựa chọn phương pháp luôn cần cá thể hóa cho từng bệnh nhân.
Không phải mọi trường hợp đều có thể phòng tránh hoàn toàn, nhưng nhiều cơn tăng nhãn áp góc đóng cấp tính có thể được ngăn ngừa nếu phát hiện sớm yếu tố nguy cơ. Nguyên tắc quan trọng nhất là tránh làm giãn đồng tử không cần thiết ở người có góc tiền phòng hẹp.
Một số biện pháp có thể hỗ trợ người bệnh giảm nguy cơ mắc bệnh bao gồm:
Có thể nói, bài viết trên đã giải đáp chi tiết và chính xác về tăng nhãn áp góc đóng là gì. Đây không phải là bệnh lý đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh nhưng có thể gây suy giảm thị lực không thể phục hồi.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Đo nhãn áp hỗ trợ bác sĩ đánh giá áp lực thủy dịch bên trong nhãn cầu để kiểm tra và phát hiện sớm các bệnh lý ở mắt, đặc...
