Bệnh tim bẩm sinh trẻ em: Dấu hiệu nhận biết và cách phát hiện sớm

Theo thống kê, bệnh về tim chiếm tỉ lệ lớn trong số các căn bệnh bẩm sinh. Cụ thể, cứ 1.000 trẻ được sinh ra thì có 8 trẻ mắc tim bẩm sinh. Chính vì vậy, đây là một trong những mối lo lắng lớn của các ông bố bà mẹ. Trẻ gặp vấn đề về tim bẩm sinh cần được phát hiện và điều trị kịp thời mới mong có một tương lai khỏe mạnh.

Thế nào là bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em

Bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em (hay dị tật tim bẩm sinh) là những dị dạng ở tim xảy ra từ khi còn trong bào thai. Do cấu trúc tim bị khiếm khuyết khiến chức năng và hoạt động của tim bị ảnh hưởng, tuần hoàn máu trong cơ thể hoạt động bất thường.

Bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em là dạng dị tật bẩm sinh thường gặp nhất và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu của các ca dị tật bẩm sinh. Hiện nay, nhờ kỹ thuật siêu âm, dị tật tim bẩm sinh có thể được phát hiện ở tuần thứ 18 của thai kỳ.

Dấu hiệu nhận biết và cách phát hiện sớm bệnh tim bẩm sinh trẻ em:

Phân loại các bệnh tim bẩm sinh

Bệnh tim bẩm sinh tím

Tứ chứng Fallot là bệnh thường gặp nhất trong nhóm tim bẩm sinh tím với biểu hiện điển hình da tím tái do máu không được cung cấp đủ dưỡng khí.

Tứ chứng Fallot thường gặp với 4 dạng khiếm khuyết ở tim: Hẹp đường thoát thất phải, thông liên thất, động mạch chủ “cưỡi ngựa” lên vách liên thất và phì đại thất phải. Biểu hiện bệnh xuất hiện vào khoảng 4 - 6 tháng sau sinh. Tứ chứng Fallot thường đi kèm một số bệnh liên quan đến việc đột biến nhiễm sắc thể như bệnh Down, hở hàm ếch...

Bệnh tim bẩm sinh không tím

Bệnh tim bẩm sinh không tím thường gặp hơn và có mức độ nguy hiểm thấp hơn so với bệnh tim bẩm sinh tím, bao gồm thông liên thất, thông liên nhĩ, hẹp eo động mạch chủ, hẹp van động mạch chủ hoặc phổi bẩm sinh...

Nhiều trường hợp trẻ mắc dị tật này không được phát hiện ở giai đoạn mới sinh do không có những triệu chứng cụ thể. Nếu trẻ có các biểu hiện: Khóc ít hơn bình thường, không đủ sức để bú sữa, chậm phát triển thể chất, nặng hơn là là khó thở và thở nhanh, trẻ có nguy cơ bị suy tim. Một số trẻ lớn lên mới xuất hiện các triệu chứng bệnh.

Nguyên nhân nào gây ra bệnh tim bẩm sinh?

Bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em có nhiều nguyên nhân. Tuy nhiên phần lớn các ca bệnh rất khó để xác định nguyên nhân cụ thể. Theo nghiên cứu, tim bẩm sinh có thể do một số nguyên nhân:

Do di truyền

Di truyền là yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành dị tật bẩm sinh ở trẻ, đặc biệt là các dị tật về tim. Trẻ có bố, mẹ hoặc người thân trong gia đình bị tim bẩm sinh sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Trường hợp bố mẹ mang gen bệnh, dù không bị tim bẩm sinh thì sinh con vẫn có khả năng mắc bệnh cao.

Do nhiễm độc thai

Trong quá trình mang thai, nếu mẹ sử dụng một số loại thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ, hoặc sử dụng kích thích như rượu, bia, ma túy thì trẻ sinh ra dễ bị dị tật tim bẩm sinh.

Mẹ sử dụng chất kích thích trong thời gian mang thai có thể khiến con mắc tim bẩm sinh

Bên cạnh đó, người mẹ tiếp xúc với tia X-quang, chất phóng xạ; hoặc sống trong môi trường độc hại cũng có thể bị nhiễm độc thai kỳ. Tất cả đều có thể dẫn đến dị tật bẩm sinh cho con.

Mẹ nhiễm bệnh trong thời gian mang thai

Mẹ nhiễm các virus Herpes, Rubella, Cytomegalo,... trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ sẽ khiến trẻ dễ mắc các dị tật; đặc biệt là bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em. Mẹ bị đái tháo đường, Lupus ban đỏ trong thời gian mang thai cũng có thể đến những biến chứng nguy hiểm; khiến trẻ có nguy cơ bị dị tật tim bẩm sinh.

Dấu hiệu nhận biết sớm bệnh tim bẩm sinh ở trẻ em

+ Biểu hiện tim bẩm sinh ở trẻ sơ sinh bao gồm: Khó thở, thở nhanh, thở co lõm, bú ít và ngừng nghỉ liên tục khi bú mẹ.
+ Trẻ được vài tháng tuổi trở lên sẽ có biểu hiện rõ rệt hơn: Thường xuyên ho, thở khò khè và hay bị viêm phổi.
+ Ngoài ra, trẻ có thể có một số biểu hiện đi kèm như thể chất chậm phát triển, da xanh xao, môi và đầu ngón chân, ngón tay chuyển màu tím khi trẻ khóc.

Dị tật tim bẩm sinh có thể đi kèm với các bệnh liên quan đến việc đột biến nhiễm sắc thể như Down, sứt môi, thiếu hoặc thừa ngón chân... Những trường hợp này cần được theo dõi đặc biệt để sớm phát hiện và điều trị những dị tật về tim bẩm sinh nếu có.

Cũng có một số trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh nhưng không có biểu hiện rõ rệt và chỉ tình cờ được phát hiện khi trẻ được đưa đi kiểm tra sức khoẻ hoặc đi khám bệnh khác.

Bệnh tim bẩm sinh trẻ em: Dấu hiệu nhận biết và cách phát hiện sớm

BVĐK Phương Đông - địa chỉ khám sàng lọc tim uy tín

Như đã nêu ở trên, cứ 1000 trẻ sinh ra lại có 8 trẻ mắc tim bẩm sinh. Vậy làm cách nào để đảm bảo con bạn không nằm trong số đó? Biện pháp duy nhất chính là đưa bé đi khám sàng lọc tim bẩm sinh.

Tại BVĐK Phương Đông, gói khám "Sàng lọc tim bẩm sinh" được xây dựng cho các bé dưới 6 tuổi. Gói khám giúp đánh giá sức khỏe trái tim bé; chuẩn bị sẵn sàng cho cả những tình huống xấu nhất, với các ưu điểm vượt trội:

+ Đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm:
+ BS CKII Trần Kinh Trang - Trưởng khoa Nhi BVĐK Phương Đông - Nguyên Trưởng khoa tim mạch Bệnh viện Nhi Trung Ương.
+ PGS.TS.BS Phạm Hữu Hòa - Nguyên Trưởng khoa Tim mạch Bệnh viện Nhi Trung Ương.
+ Hệ thống trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm hiện đại
+ Thủ tục nhanh gọn, linh hoạt, đặt lịch trước qua tổng đài
+ Quy trình phòng dịch, chống lây nhiễm chéo nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn Bộ Y tế

BVĐK Phương Đông đang triển khai chương trình ưu đãi đặc biệt: giảm 20% với gói sàng lọc tim bẩm sinh. Chỉ với 976 nghìn đồng, bé sẽ được các chuyên gia thăm khám, kiểm tra tận tình, chuyên nghiệp.

Chương trình áp dụng đến hết 30/06/2020.

Xem thêm: Điều trị bệnh tim bẩm sinh ở trẻ có “phức tạp” không?