Không thể chủ quan với biến chứng tay chân miệng

Thu Hiền

21-12-2023

goole news
16

Những biến chứng tay chân miệng diễn ra rất nhanh, thậm chí chỉ cần nửa ngày có thể chuyển biến sang cấp độ nặng hơn. Do đó, khi xuất hiện các biến chứng của bệnh, bố mẹ cần phải chủ động xử lý để ngăn chặn tình trạng bệnh, không gây nguy hiểm đến tính mạng của trẻ nhỏ. 

Trong chia sẻ bên dưới, Bệnh viện Đa Khoa Phương Đông sẽ cập nhật những biến chứng của bệnh tay chân miệng, giúp bạn có thêm kiến thức hữu ích để ứng phó khi bé nhà mình gặp phải căn bệnh này nhé.

Biến chứng tay chân miệng có thể có

Theo ghi nhận từ Tổ chức Y tế thế giới WHO, tay chân miệng (HFMD - Hand, Foot and mouth disease) là căn bệnh truyền nhiễm cấp tính do các virus gây ra. Nguyên nhân chính gây bệnh là virus Coxsackievirus A16 Enterovirus 71 với những tác động nguy hiểm. 

Biến chứng tay chân miệng ở trẻ có thể trở nặng chỉ trong vài giờBiến chứng tay chân miệng ở trẻ có thể trở nặng chỉ trong vài giờ

Bệnh HFMD phổ biến tại nhiều quốc gia khu vực châu Á. Tình trạng này chủ yếu xảy ra ở trẻ <10 tuổi, thông thường là trẻ <5 tuổi. Rất nhiều phụ huynh băn khoăn bệnh chân tay miệng ở trẻ có nguy hiểm không. Theo các chuyên gia Nhi khoa, trẻ càng ở độ tuổi nhỏ thì những biến chứng tay chân miệng càng nặng nề hơn. Một số những vấn đề có thể gặp phải đó là:

Biến chứng thần kinh

Tình trạng này sẽ có bao gồm những vấn đề nguy hiểm có liên quan tới hệ thần kinh của bé như: Viêm não, viêm màng não, viêm thân não, viêm não tủy. 

Căn cứ vào một số các triệu chứng sau có thể xác định được trẻ mắc biến chứng này như: 

  • Trẻ bị rung giật, cử động co giật ngắn trong thời gian khoảng 1- 2s. Vị trí co giật thường xảy ra tại chân và tay. Những cơn co giật này sẽ xuất hiện khi con chuẩn bị vào giấc ngủ hoặc khi nằm ngửa. 
  • Trẻ có những cử động trong vô thức như: bứt rứt, run các chi, đi đứng loạng choạng, chới với. Đôi khi có thể thấy mắt thường nhìn ngược. 
  • Trẻ xuất hiện những cử động run giật tại nhãn cầu. Qua đó, gây ra sự rung lắc hay nhanh chậm của đồng tử. 
  • Cơ bắp của trẻ bị co cứng hơn mức bình thường do bị tăng trương lực cơ. 
  • Trẻ liệt dây thần kinh sọ não bị suy giảm hay mất chức năng của một số những cơ quan trên cơ thể như: thị giác, cảm giác, không thể điều chỉnh được cử động, ngôn ngữ. 
  • Trẻ rơi vào trạng thái hôn mê sau. Tình trạng này có thể kèm theo các triệu chứng suy hô hấp, suy tuần hoàn dẫn dễ đối mặt với tử vong. 

Biến chứng với thai kỳ

Theo một số các nghiên cứu y khoa cho thấy, những mẹ bầu đang mang thai trong 3 tháng đầu nếu nhiễm bệnh sẽ dễ bị sảy thai. Đây là biến chứng tay chân miệng thường gặp tuy nhiên trên thực tế khá hiếm trường hợp này xảy ra. Bởi vậy, trong suốt hành trình mang thai các mẹ cần đặc biệt chú ý bảo vệ sức khỏe và chủ động hơn trong việc phòng tránh bệnh tay chân miệng. 

Biến chứng tim mạch và hô hấp

Những biến chứng liên quan tới hệ hô hấp và tim mạch sẽ có bao gồm tình trạng viêm cơ tim, phù phổi cấp, suy tim, tăng huyết áp, trụy mạch. Một số những dấu hiệu để có thể nhận biết biến chứng này đó là:

  • Kiểm tra mạch tim nhanh  trên 150 lần/phút. 
  • Thời gian làm đầy mao mạch chậm hơn mức bình thường  từ 2s trở lên. 
  • Xuất hiện rối loạn vận mạch đặc trưng dễ nhận thấy nhất là: Đổ mồ hôi, lạnh tứ chi, da nổi các đường vân tím. 
  • Chỉ số huyết áp tâm thu ≥10 mmHg (trẻ 1- 2 tuổi ), ≥ 120mmHg (> 2 tuổi). Trong các giai đoạn sau đó thì không thể đo được mạch cũng như huyết áp.
  • Bé xuất hiện các dấu hiệu của việc thở nhanh, khò khè, nông. Trên ngực của trẻ có các triệu chứng như rút lõm, phần hơi thở có âm thanh rít, không đều. 
  • Bé khó thở, da tím tái,... là dấu hiệu phù phổi cấp. Bên cạnh đó, trong nội khí quản cũng còn có thể có máu hay kết hợp máu và bọt hồng. 

Chỉ số huyết áp của trẻ thay đổi bất thường là biến chứng nguy hiểm của bệnh này Chỉ số huyết áp của trẻ thay đổi bất thường là biến chứng nguy hiểm của bệnh này 

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Nếu như các triệu chứng của bệnh ở mức độ nhẹ, chỉ sau vài ngày điều trị tại nhà các vết mụn nước trên da sẽ lặn hết. Tuy nhiên, nếu như tình trạng bệnh nặng bạn cần đưa người bệnh tới ngay các cơ sở y tế uy tín để được các bác sĩ thăm khám, có phương án điều trị kịp thời. 

Thời gian xuất hiện biến chứng

Thông thường, chân tay miệng sẽ thường xuất hiện rải rác vào các tháng trong năm. Đặc biệt, vào thời điểm giao mùa, chẳng hạn như mùa lạnh sang nóng sẽ là thời điểm thích hợp nhất để dịch có thể lây lan và bùng phát mạnh mẽ. Ở Việt Nam, vào những năm gần đây, dịch chân tay miệng đã tăng cao vào tháng 3 - 5, 9 - 12. 

Biến chứng tay chân miệng thường xuất hiện sớm từ ngày 2 - 5 trong giai đoạn của bệnh. Những biến chứng như viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp nếu không được phát hiện sớm, có thể nguy hiểm đến tính mạng của người bệnh. 

Trong trường hợp, không xuất hiện biến chứng nặng của bệnh tay chân miệng, thì cơ thể người bệnh có thể phục hồi trong vòng 3 - 5 ngày sau khi giai đoạn bệnh diễn ra. 

Trẻ bị biến chứng tay chân miệng có những biểu hiện gì?

Theo các bác sĩ nhi khoa, phụ huynh có thể phát hiện và can thiệp sớm nếu nhận thấy một trong những nguy cơ biến chứng như sau:

  • Trẻ bị sốt cao khó hạ. Thời gian sốt kéo dài liên tục nhiều ngày trên 39 độ C. 
  • Người bệnh bị nôn trớ nhiều, kèm theo tiêu chảy. 
  • Trẻ thường xuyên quấy khóc, dễ bị hoảng hốt. 
  • Bạch cầu máu của người bệnh đo được trên 16000/mmm3. 
  • Đường huyết của người bệnh đã tăng lên. 
  • Người bệnh mắc phải tình trạng khó thở, thở rít ở thanh quản. 
  • Những tổn thương xuất hiện trên da ngày càng nhiều hơn. 

Ngay khi nhận thấy 1 trong những dấu hiệu này, bạn cần đưa trẻ tới cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử lý kịp thời trước khi quá muộn. 

Trẻ bị tay chân miệng sốt cao liên tục trong nhiều ngày Trẻ bị tay chân miệng sốt cao liên tục trong nhiều ngày 

Phòng tránh biến chứng khi chăm sóc trẻ bị tay chân miệng

Cho tới thời điểm hiện tại chưa có thuốc đặc hiệu để điều trị chân tay miệng. Khi mắc bệnh người bệnh cần được bổ sung đầy đủ nước. Bên cạnh đó, có thể sử dụng thuốc để điều trị những triệu chứng mắc bệnh như: Hạ sốt, giảm đau tại vị trí các vết loét.

Để phòng tránh các biến chứng cũng như giảm thiểu những ảnh hưởng của bệnh tới sức khỏe của trẻ các bạn cần:

Vệ sinh cá nhân tốt cho bé

Việc giữ vệ cá nhân là rất quan trọng không chỉ phòng ngừa được căn bệnh chân tay miệng hiệu quả mà còn có thể phòng được các bệnh về truyền nhiễm khác. Duy trì thói quen rửa tay thường xuyên bằng xà phòng khử khuẩn trước khi chế biến thức ăn, cho con ăn, bế trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã, vệ sinh cho bé. 

An toàn vệ sinh thực phẩm

Chuẩn bị thức ăn đầy đủ dinh dưỡng, ăn chín, uống sôi. Toàn bộ vật dụng trong ăn uống cần phải được đảm bảo rửa sạch và khử trùng trước khi dùng.

Người thân ở trong nhà, không nên sử dụng chung dụng cụ ăn uống với trẻ để tránh tình trạng bị lây nhiễm tạo thành ổ dịch. 

Làm sạch đồ chơi, khu vực sinh hoạt

Phụ huynh cần chú ý thường xuyên làm sạch bề mặt, vật dụng tiếp xúc mỗi ngày của trẻ như đồ chơi, dụng cụ học tập, sàn nhà với xà phòng cùng các chất tẩy rửa thông thường. 

Xử lý chất thải của trẻ

Chú ý sử dụng nhà tiêu đảm bảo vệ sinh. Toàn bộ phân, cũng như chất thải của trẻ cần phải được thu gom, cũng như xử lý cho vào nhà tiêu sao cho đảm bảo vệ sinh. 

Cách ly trẻ

Khi phát hiện những dấu hiệu ban đầu của bệnh bạn nên cho trẻ nghỉ học (nếu đã đi nhà trẻ), không cho trẻ tiếp xúc với người ngoài (nếu trẻ còn nhỏ). Sau khoảng 10 ngày khi bệnh đã khỏi mới ra ngoài để hạn chế các biến chứng nguy hiểm cũng như lây lan bệnh cho người khác. 

Sai lầm cần tránh khi chăm sóc trẻ mắc chân tay miệng

Trong quá trình điều trị để giảm thiểu biến chứng nguy hiểm cho bé, bạn cần lưu ý một vài những sai lầm thường gặp như sau: 

  • Dùng thuốc xanh bôi lên nốt phỏng nước. Như vậy, trong quá trình thăm khám các bác sĩ sẽ gặp nhiều khó khăn không thể đưa ra được đánh giá chính xác về tình trạng bệnh của trẻ. 
  • Nhiều gia đình dùng thuốc kháng sinh trị bệnh mà chưa có sự đồng ý của các bác sĩ. Việc lạm dụng thuốc đôi khi sẽ gây ra nhiều tác dụng phụ có ảnh hưởng xấu tới cho sức khỏe. Bên cạnh đó, còn gia tăng tình trạng kháng kháng sinh khiến cho việc hỗ trợ điều trị bệnh lý không hiệu quả. 
  • Dùng vitamin trong thời gian trẻ mắc bệnh chân tay miệng là không cần thiết. 
  • Nhiều phụ huynh kiêng tắm cho con cũng là sai lầm cần tránh. Lúc này các nốt mụn nước sẽ khiến trẻ ngứa ngáy, gãi nhiều. Khi nốt phỏng vỡ sẽ gây ra tình trạng nhiễm trùng rất nguy hiểm. Bởi vậy, trong thời gian mắc bệnh bạn vẫn nên duy trì tắm cho con như bình thường. Tuy nhiên, cần chú ý tắm với nước ấm tại nơi kín gió.

Không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà nếu chưa được sự chỉ định của bác sĩ Không tự ý mua thuốc điều trị tại nhà nếu chưa được sự chỉ định của bác sĩ 

Trẻ đã từng mắc chân tay miệng có mắc lại không?

Theo các bác sĩ nhi khoa, những trẻ đã từng mắc bệnh FHM trước đó đều có nguy cơ tái nhiễm bệnh. Bởi mỗi lần nhiễm bệnh, cơ thể của trẻ chỉ tạo ra được một loại kháng thể đặc hiệu với virus nhất định. Vì thế, trẻ vẫn có thể dễ mắc bệnh trở lại nếu bởi một loại virus tay chân miệng khác.

Với những trường hợp trẻ mắc suy giảm miễn dịch như: Suy dinh dưỡng, nhiễm HIV,... thì nguy cơ tái phát bệnh sẽ càng cao hơn. Vì thế, việc phát hiện cũng như phòng tránh bệnh là vô cùng quan trọng. Phụ huynh cần đặc biệt chú ý để bảo vệ con trước các nguy cơ gây bệnh.

Kết luận

Biến chứng tay chân miệng diễn ra nhanh chóng chỉ sau vài ngày. Do chưa có vaccin phòng bệnh nên gia đình nên theo dõi chặt chẽ tình trạng sức khỏe của con. Đồng thời chủ động áp dụng các nguyên tắc để phòng ngừa, ngay khi có triệu chứng bất thường cần đưa người bệnh đến thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được can thiệp kịp thời. 

Hãy liên hệ để được tư vấn theo số điện thoại tổng đài 19001806 của Bệnh viện Phương Đông nếu có thắc mắc nào cần giải đáp, hỗ trợ hoặc để lại thông tin tại phần Đặt lịch khám để đặt lịch. 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Cổ Nhuế 2, Bắc Từ Liêm, Hà Nội
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

124

Bài viết hữu ích?

Đăng ký tư vấn

Đặt hẹn ngay để nhận tư vấn và xếp lịch khám kịp thời

Tay chân miệng vào mùa dịch, cha mẹ đã biết cách bảo vệ con?

Tay chân miệng là bệnh nhiễm trùng do virus thuộc nhóm Enterovirus gây ra, biểu hiện của bệnh là sốt, đau họng, có các mụn nước nổi ở vùng tay, chân, miệng.

19001806 Đặt lịch khám