Chăm sóc mắt học đường: Nguyên tắc và giải pháp bảo vệ thị lực

Tầm quan trọng của chăm sóc mắt học đường

Tật khúc xạ trong trường học những năm gần đây tăng mạnh, ước tính có khoảng 30 - 40% học sinh ở các thành phố lớn bị cận thị. Điều này đặt ra vấn đề cần có biện pháp chăm sóc mắt học đường sát sườn, giảm thiểu tối đa các hệ lụy lên sức khỏe thị giác.

Nguyên nhân gây nên tình trạng suy giảm thị lực ở lứa tuổi đến trường tương đối đa dạng, có thể đề cập đến:

• Cường độ học tập cao: Học sinh hiện nay đối mặt với áp lực học tập rất lớn, hàng ngày phải dành nhiều giờ đồng hồ để đọc sách, viết bài, làm bài tập và ôn luyện thêm. Khi này mắt phải điều tiết liên tục, thiếu các khoảng nghỉ dẫn đến thị lực sụt giảm.
• Sử dụng thiết bị điện tử: Sự nở rộ của điện thoại thông minh, máy tính bảng, tivi khiến phần lớn trẻ nhỏ bị lệ thuộc, dành nhiều thời gian để giải trí kết hợp học tập. Ánh sáng xanh từ thiết bị điện tử, đặc biệt trong môi trường ánh sáng kém dễ khiến mặt mệt mỏi và phát sinh tật khúc xạ.
• Ít vận động ngoài trời: Trẻ em thành thị dành phần lớn thời gian trong nhà, khiến việc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên bị hạn chế nhất định. Song thực tế chỉ ra, ánh sáng mặt trời đóng vai trò kích thích mắt phát triển khỏe mạnh và hạn chế nguy cơ cận thị.
• Dinh dưỡng kém: Chế độ dinh dưỡng quá nhiều dầu mỡ, chỉ tiêu thụ đồ ăn nhanh và ít dưỡng chất như gà rán, thịt hộp xúc xích làm mắt không được nuôi dưỡng đầy đủ. Để thị giác sáng khỏe, thực đơn hàng ngày cần có vitamin A, C, E và omega-3.

Nhóm nguyên nhân khiến phần lớn học sinh mắc tật khúc xạ

Tật khúc xạ trước hết khiến thị lực của trẻ suy giảm, theo thời gian chủ quan mất kiểm soát còn ảnh hưởng đến độ tập trung học tập hay sự tự tin trong giao tiếp. Trường hợp nghiêm trọng hơn có thể xuất hiện những biến chứng nghiêm trọng như nhược thị, bong võng mạc hoặc mất thị lực.

Xem thêm: Tật khúc xạ mắt có nguy hiểm không? Các hướng điều trị

Nguyên tắc chăm sóc mắt học đường

Chăm sóc mắt học đường cần được phối hợp giữa nhà trường với gia đình, giúp trẻ hình thành thói quen tự chủ và có ý thức chăm sóc sức khỏe thị lực. Dưới đây là những nguyên tắc giúp học sinh hạn chế, giảm thiểu nguy cơ mắc các tật khúc xạ.

Giữ khoảng cách an toàn

Khi ngồi học với sách, vở, trẻ cần giữ khoảng cách giữa mắt và sách khoảng 30 - 35cm. Còn với thiết bị điện tử, mắt an toàn nhất khi cách màn hình 50 - 70cm, tầm nhìn đặt nằm ngang hoặc thấp hơn vài centimet, hạn chế mỏi mắt và tránh gập người ảnh hưởng cột sống cổ.

Giữ khoảng cách an toàn là một cách chăm sóc mắt học đường hữu hiệu

Tư thế ngồi học

Khi ngồi học hoặc giải trí với điện thoại nên giữ lưng thẳng, không gù hay nghiêng lệch sang một bên. Môi trường xung quanh cần đầy đủ ánh sáng, không quá chói hay phản chiếu trực tiếp vào mắt gây lóa và kích ứng khó chịu.

Dành thời gian nghỉ ngơi

Khi tập trung nhìn sách vở, thiết bị điện tử trong 20 phút, bạn nên đưa mắt nhìn xa khoảng 20 feet (~ 6m) trong 20 giây để thư giãn mắt. Đồng thời, sau mỗi giờ học cần dành 5 - 10 phút cho mắt nghỉ ngơi bằng cách nhắm mắt, nhìn ra cửa sổ, xoay nhẹ nhãn cầu hoặc chớp mắt nhẹ.

Vệ sinh mắt định kỳ

Học sinh cần tập thói quen vệ sinh tay sạch sẽ trước khi chạm vào mắt, giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm virus hoặc vi khuẩn. Hàng ngày đều đặn nhỏ nước muối sinh lý để loại bỏ bụi bẩn trong mắt, hỗ trợ làm dịu cảm giác khô và mệt mỏi.

Chú ý vệ sinh mắt định kỳ với nước muối sinh lý để loại bỏ bụi bẩn và làm dịu cảm giác căng thẳng

Hạn chế dùng thiết bị điện tử

Phụ huynh cần giới hạn thời gian sử dụng máy tính, điện thoại, máy tính bảng của con. Thay vào đó ưu tiên, khuyến khích các hoạt động ngoài trời giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, tâm lý cũng như sức khỏe thị giác.

Giải pháp bảo vệ và tăng cường thị lực

Chăm sóc sức khỏe toàn diện là yếu tố then chốt để việc chăm sóc mắt học đường diễn ra hiệu quả, an toàn. Cụ thể lời khuyên từ chuyên gia Nhãn khoa, Chuyên khoa Mắt - Bệnh viện Đa khoa Phương Đông như sau:

Chế độ dinh dưỡng

Một đôi mắt khỏe mạnh cần có nguồn dinh dưỡng chất lượng, dồi dào vitamin, khoáng chất có lợi cho sự phát triển và duy trì hoạt động ổn định. Nếu muốn cải thiện thị lực của con em, phụ huynh cần ưu tiên bổ sung:

• Vitamin A trong cà rốt, bí đỏ, gan động vật, trứng gà phòng ngừa khô mắt và bảo toàn chức năng thị giác.
• Omega-3 dồi dào trong cá hồi, cá thu, hạt chia giúp bảo vệ võng mạc, phòng ngừa nguy cơ thoái hóa điểm vàng.
• Vitamin E, vitamin C dễ dàng tìm thấy trong cam, chanh, bưởi, hạt hướng dương bảo vệ tế bào mắt trước những tác động của gốc tự do, góp phần chống oxy hóa.
• Kẽm có trong hải sản, thịt đỏ tăng cường chức năng võng mạc, hỗ trợ dẫn truyền thị giác.

Xem thêm: 6 Thực phẩm không tốt cho mắt và lưu ý trong chế độ dinh dưỡng

Chăm sóc mắt học đường thông qua chế độ dinh dưỡng hợp lý

Tập luyện thể thao

Một ngày trung bình trẻ cần được hoạt động thể thao ngoài trời 1 - 2 giờ, tiếp xúc với nguồn ánh sáng tự nhiên giúp nhãn cầu phát triển khỏe mạnh và giảm nguy cơ cận thị. Phụ huynh, nhà trường nên khuyến khích con trẻ tham gia đá bóng, nhảy dây, đạp xe, vừa tăng cường thể chất vừa giúp mắt linh hoạt.

Phối hợp giữa gia đình và nhà trường

Chăm sóc mắt học đường không chỉ là trách nhiệm của con trẻ, mà cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Cha mẹ thiết lập môi trường sống, học tập và dinh dưỡng khoa học, tạo tiền đề tiên quyết cho sức khỏe thị giác. Phía nhà trường cũng cần đảm bảo hệ thống chiếu sáng ổn định, đạt chuẩn cũng như lịch giao lao giữa các buổi học phù hợp.

Khám mắt định kỳ

Khám mắt định kỳ 6 - 12 tháng/lần là một bước quan trọng, không thể thiếu khi chăm sóc sức khỏe mắt học đường. Qua quá trình thăm khám, những tật khúc xạ có thể được phát hiện và điều chỉnh kịp thời bằng các phương pháp phù hợp.

Xem thêm: Đào tạo phương pháp điều trị tật khúc xạ bằng kính Orthor K tại Bệnh viện Phương Đông

Khám sức khỏe mắt định kỳ phòng tật khúc xạ học đường tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông

Chưa dừng ở đó, qua buổi chẩn đoán bác sĩ còn có thể sàng lọc sớm những bệnh lý về mặt tiềm ẩn. Điều này góp phần tối ưu quá trình can thiệp, giúp bảo vệ thị lực ổn định và lâu dài cho học sinh.

Kết luận

Chăm sóc mắt học đường là biện pháp bảo vệ thị lực bền vững ở lứa tuổi học sinh, giúp hiệu quả học tập hay chất lượng cuộc sống không bị ảnh hưởng. Công tác này cần được phối hợp chặt chẽ giữa bản thân con trẻ, cha mẹ phụ huynh và nhà trường, tạo ra hành lang an toàn cho sự phát triển của đôi mắt.