Giun trong mắt có triệu chứng không? Khi phát hiện phải làm thế nào?

Triệu chứng có giun trong mắt là gì?

Giun ký sinh trong mắt là tình trạng hiếm gặp nhưng không thể xem nhẹ bởi các triệu chứng ban đầu thường khá mơ hồ và dễ bị nhầm với viêm kết mạc hay dị ứng mắt thông thường.

Người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Cảm giác cộm, vướng như có dị vật trong mắt, kéo dài nhiều ngày không thuyên giảm
• Mắt ngứa, nóng rát, khó chịu rõ rệt, đặc biệt khi chớp mắt
• Chảy nước mắt liên tục, mắt dễ đỏ và kích ứng
• Nhìn mờ, thị lực giảm dần khiến sinh hoạt hàng ngày gặp khó khăn
• Một số trường hợp có thể đau nhức mắt, cảm giác bất thường tăng lên theo thời gian

Trên thực tế, đã có những bệnh nhân đến khám vì đau, cộm và nhìn mờ kéo dài. Khi thăm khám chuyên sâu, bác sĩ phát hiện có giun ký sinh trong mắt và phải dùng dụng cụ chuyên dụng để gắp ra ngoài. Điều này cho thấy, nếu triệu chứng kéo dài và không đáp ứng với điều trị thông thường, người bệnh cần nghĩ đến các nguyên nhân hiếm gặp hơn và đi khám sớm.

Nếu bị giun ký sinh trong mắt, bạn sẽ cảm thấy cộm, xốn và rất ngứa mắt  

Tại sao lại có giun trong mắt?

Giun, sán không tự sinh ra trong mắt mà xâm nhập vào cơ thể qua nhiều con đường khác nhau, sau đó di chuyển và ký sinh ở những vị trí bất thường, trong đó có mắt. Theo các bác sĩ, các nguyên nhân thường gặp bao gồm:

• Ăn uống không đảm bảo vệ sinh, ăn thực phẩm chưa nấu chín kỹ hoặc uống nước không sạch
• Tay chân tiếp xúc với ấu trùng giun, sán rồi vô tình đưa tay lên dụi mắt
• Tiếp xúc gần với chó, mèo mang mầm bệnh nhưng không được tẩy giun định kỳ
• Môi trường sống ẩm thấp, vệ sinh kém, tạo điều kiện cho ký sinh trùng phát triển

Khi ấu trùng xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể theo đường máu hoặc mô mềm di chuyển đến mắt. Nếu không được phát hiện sớm, giun sẽ gây viêm kéo dài và làm tổn thương các cấu trúc nhạy cảm của nhãn cầu.

Có giun trong mắt có nguy hiểm không?

Có, đặc biệt nếu tình trạng này không được phát hiện và xử trí kịp thời. Khi giun tồn tại trong mắt trong thời gian dài, chúng có thể gây:

• Viêm mắt mạn tính, chảy nước mắt, ngứa và cộm kéo dài
• Tổn thương bề mặt nhãn cầu, ảnh hưởng đến giác mạc
• Suy giảm thị lực, nhìn mờ ngày càng rõ
• Tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt và biến chứng về sau

Mức độ nguy hiểm còn phụ thuộc vào vị trí giun ký sinh, thời gian tồn tại và thời điểm người bệnh đi khám sớm hay muộn. Trong nhiều trường hợp, nếu được phát hiện kịp thời và gắp giun ra ngoài an toàn, mắt có thể hồi phục tốt và hạn chế di chứng.

Bị giun chui vào mắt sẽ khiến mắt sưng đỏ, chảy nước mắt nhiều 

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Bạn nên chủ động đến cơ sở chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau:

• Thị lực mờ kéo dài, nhìn mờ không rõ nguyên nhân và có xu hướng tái đi tái lại
• Mắt nhìn mờ nhưng không kèm đau nhức, không đỏ mắt, dễ khiến người bệnh chủ quan
• Cảm giác cộm, ngứa trong mắt, như có dị vật nhưng không thể dụi ra được
• Nhìn mờ như có lớp sương trước mắt, kèm hiện tượng “ruồi bay”, xuất hiện nhiều chấm đen di động trong tầm nhìn
• Một số trường hợp còn kèm theo biểu hiện toàn thân như mệt mỏi, ngứa da, nổi mề đay hoặc dị ứng không rõ nguyên nhân

Lưu ý rằng: Phát hiện có giun ký sinh trong mắt không thể xử lý tại nhà. Thay vào đó, bạn nên đi thăm khám càng sớm càng tốt. 

Chẩn đoán và điều trị giun trong mắt như thế nào? 

Phần lớn người bệnh chỉ cảm thấy cộm, đỏ mắt, ngứa hoặc đau âm ỉ nên dễ nhầm với viêm kết mạc thông thường. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài, tái diễn nhiều lần hoặc kèm theo cảm giác có vật gì đó di chuyển trong mắt, người bệnh cần đi khám chuyên khoa mắt càng sớm càng tốt.

Tại cơ sở y tế, bác sĩ sẽ tiến hành thăm khám tức soi mắt dưới kính hiển vi chuyên dụng để xác định có ký sinh trùng hay không. Trong một số trường hợp, giun có thể quan sát được trực tiếp do nằm dưới kết mạc và có khả năng chuyển động.

Khi xác định có giun ký sinh trong mắt, phương pháp điều trị chủ yếu là can thiệp lấy giun ra ngoài. Bác sĩ sẽ thực hiện thủ thuật trong điều kiện vô khuẩn để gắp nguyên con giun, hạn chế tối đa tổn thương cho nhãn cầu. 

Thực tế ghi nhận có những trường hợp giun dài từ vài centimet đến hơn 10 cm nằm dưới kết mạc mắt, nếu không xử lý kịp thời có thể gây viêm nặng và ảnh hưởng thị lực.

Về cách điều trị, sau khi lấy giun, người bệnh thường được chỉ định dùng :

• Thuốc kháng sinh để phòng nhiễm trùng.
• Thuốc chống viêm giúp giảm sưng, đau và đỏ mắt.
• Thuốc diệt ký sinh trùng đường toàn thân trong một số trường hợp.
• Tầm soát ký sinh trùng ở các cơ quan khác nhằm phát hiện sớm ổ nhiễm tiềm ẩn.

Nếu không may bị giun chui vào mắt, bạn cần được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa. Bởi ký sinh trùng không chỉ gây tổn thương tại mắt mà còn có khả năng di chuyển đến gan, phổi, não và nhiều cơ quan khác nếu không được kiểm soát kịp thời.

Hướng dẫn cách xử lý khi phát hiện có giun trong mắt 

Khi nghi ngờ hoặc phát hiện dấu hiệu bất thường ở mắt, người bệnh nên giữ bình tĩnh và xử lý đúng cách để tránh làm tình trạng nặng hơn. Bạn có thể tham khảo cách xử lý như sau:

• Không dụi mắt mạnh hoặc cố gắng tự lấy dị vật ra khỏi mắt.
• Không tự ý nhỏ thuốc, đặc biệt là thuốc không rõ nguồn gốc hoặc mẹo dân gian.
• Tránh dùng tay bẩn chạm vào mắt vì có thể gây nhiễm trùng chồng nhiễm.

Thay vào đó, người bệnh nên:

• Che mắt nhẹ nhàng nếu cảm giác cộm nhiều.
• Đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa mắt để được kiểm tra.
• Tuân thủ đầy đủ chỉ định điều trị và tái khám đúng hẹn sau can thiệp.

Việc xử lý sớm giúp hạn chế nguy cơ viêm sâu trong mắt, giảm nguy cơ biến chứng như viêm màng bồ đào, giảm thị lực hoặc bong võng mạc.

Khi phát hiện có giun ký sinh trong mắt, bạn không nên dụi mắt mạnh 

Phòng tránh giun trong mắt như thế nào?

Mặc dù không phổ biến nhưng tình trạng bị giun ký sinh trùng trong mắt có thể phòng ngừa nếu người dân chú ý đến vệ sinh cá nhân và an toàn thực phẩm trong sinh hoạt hằng ngày. Bạn có thể chủ động thực hiện phòng ngừa bằng cách:

• Rửa tay sạch sẽ trước khi ăn và sau khi tiếp xúc với đất, cát, chó mèo.
• Không ăn thực phẩm sống hoặc chưa nấu chín như tiết canh, gỏi cá, thịt tái.
• Rau sống cần được rửa kỹ và ngâm nước sạch trước khi sử dụng.
• Sử dụng nguồn nước uống đảm bảo vệ sinh, an toàn.
• Tẩy giun định kỳ cho thú cưng và trẻ nhỏ theo khuyến cáo y tế.
• Hạn chế để trẻ chơi đất cát bẩn, sau đó đưa tay lên dụi mắt.

Nhìn chung, giun trong mắt không hiếm gặp nhưng cần được thăm khám để phát hiện ký sinh trùng và xử lý đúng lúc. Ngoài ra, bạn cũng có thể chủ động phòng ngừa bệnh lý này bằng cách rửa tay sạch sẽ, ăn chín uống sôi, tẩy giun cho thú cưng định kỳ,...