Vỡ mạch máu trong mắt: Vì sao không nên chủ quan mặc dù thường gặp?

Vỡ mạch máu trong mắt là gì?

Vỡ mạch máu trong mắt, hay còn gọi là xuất huyết dưới kết mạc, là tình trạng một mao mạch nhỏ nằm ngay bên dưới lớp màng trong suốt bao phủ nhãn cầu bị vỡ. Khi đó, máu thoát ra và mắc lại dưới kết mạc, tạo thành một mảng đỏ tươi nổi bật trên phần lòng trắng của mắt.

Thông thường, người bệnh chỉ phát hiện bất thường này khi soi gương hoặc được người khác nhắc nhở vì hiện tượng này hầu như không gây đau hay ảnh hưởng đến thị lực. Do kết mạc không thể hấp thụ máu nhanh, lượng máu này sẽ tồn tại trong mắt một thời gian trước khi tự tan dần.

Mặc dù hiện tượng mảng đỏ trong mắt có thể khiến nhiều người lo lắng nhưng trong đa số trường hợp, đây là tình trạng lành tính. Vết xuất huyết thường tự biến mất sau khoảng 10–14 ngày mà không cần can thiệp điều trị đặc biệt. Tuy nhiên, người bệnh cũng không nên chủ quan, nhất là khi hiện tượng này lặp đi lặp lại nhiều lần.

Mạch máu trong mắt bị vỡ là hiện tượng lành tính

Các dấu hiệu cảnh báo vỡ mạch máu trong mắt 

Dấu hiệu dễ nhận biết nhất của bất thường này là một mảng đỏ tươi hoặc đỏ sẫm xuất hiện ở phần lòng trắng. Mảng đỏ này có thể lan rộng giống như vết dầu loang, nhưng không chảy máu ra ngoài.

Bên cạnh biểu hiện về màu sắc, đa số người bệnh không bị đau, không cộm rát dữ dội và không suy giảm thị lực. Một số trường hợp chỉ cảm thấy hơi khó chịu nhẹ như có dị vật nhỏ trên bề mặt mắt.

Tuy nhiên, bạn cần đặc biệt lưu ý và nên đi khám sớm nếu gặp các dấu hiệu sau:

• Vỡ mạch máu trong mắt xảy ra nhiều lần, không rõ nguyên nhân
• Mắt đỏ kèm đau nhức, mờ mắt hoặc sợ ánh sáng
• Xuất hiện đồng thời với chảy máu ở vị trí khác trên cơ thể

Xem thêm: Lòng trắng mắt có nhiều mạch máu đỏ do đâu? Điều trị và phòng ngừa

Nguyên nhân gây ra tình trạng vỡ mạch máu trong mắt là gì?

Trong nhiều trường hợp, bệnh lý này xảy ra một cách tự phát và không xác định được nguyên nhân cụ thể. Tuy nhiên, có một số yếu tố quen thuộc có thể làm tăng áp lực trong mao mạch và khiến chúng dễ bị vỡ hơn.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, một số nguyên nhân thường gặp bao gồm:

• Tăng áp lực đột ngột trong mạch máu, như ho dữ dội, hắt hơi mạnh, nôn ói hoặc gắng sức khi nâng vật nặng
• Dụi mắt mạnh hoặc chấn thương vùng mắt, kể cả va chạm nhẹ nhưng lặp đi lặp lại
• Bệnh lý toàn thân, đặc biệt là tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn vi mạch hoặc xơ vữa động mạch
• Rối loạn đông máu, giảm tiểu cầu hoặc bệnh gan mạn tính làm khả năng cầm máu kém
• Sử dụng thuốc kháng đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu, như aspirin, warfarin, clopidogrel
• Viêm kết mạc, nhất là viêm do dị ứng hoặc nhiễm trùng, khiến mao mạch giãn nở và dễ vỡ

Ngoài ra, tuổi tác cao cũng là một yếu tố nguy cơ vì thành mạch theo thời gian sẽ trở nên mỏng và kém bền hơn. Những người thường xuyên căng thẳng, thiếu ngủ hoặc sử dụng kính áp tròng không đúng cách cũng có nguy cơ bị tổn thương mắt cao hơn.

Người cao tuổi có nguy cơ cao mắc các bệnh lý về mắt hơn bình thường 

Bị vỡ mạch máu trong mắt có nguy hiểm không?

Trong đa số trường hợp, hiện tượng này không nguy hiểm và hiếm khi gây biến chứng nghiêm trọng cho mắt.

Phần lớn các trường hợp vỡ mạch máu chỉ là xuất huyết dưới kết mạc, xảy ra khi một mao mạch nhỏ bị vỡ do tăng áp lực đột ngột như ho mạnh, hắt hơi, nôn ói, rặn khi đi vệ sinh hoặc dụi mắt mạnh. Tình trạng này thường không gây đau, không ảnh hưởng thị lực và có thể tự hồi phục.

Dù vậy, người bệnh cũng không nên chủ quan, đặc biệt nếu mạch máu bị vỡ xảy ra nhiều lần, kèm theo đau nhức, nhìn mờ. Tình trạng này thường xuất hiện ở người có bệnh nền như tăng huyết áp, rối loạn đông máu. 

Hướng dẫn cách xử lý nếu không may bị vỡ mạch máu mắt 

Khi phát hiện mắt bị đỏ do vỡ mạch máu, người bệnh nên bình tĩnh và xử lý theo hướng dẫn cơ bản như sau:

• Nghỉ ngơi cho mắt, hạn chế làm việc căng thẳng với máy tính, điện thoại trong vài ngày đầu.
• Tránh dụi mắt hoặc chạm tay lên mắt, vì có thể làm mạch máu tổn thương thêm.
• Có thể sử dụng nước mắt nhân tạo để làm dịu cảm giác cộm, khô hoặc khó chịu nhẹ trong mắt.
• Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh hay corticoid nếu chưa có chỉ định của bác sĩ.

Thông thường, vết xuất huyết sẽ tự hấp thu trong khoảng 10–14 ngày, màu đỏ sẽ nhạt dần rồi biến mất hoàn toàn mà không để lại di chứng.

Chẩn đoán và điều trị vỡ mạch máu trong mắt như thế nào

Việc chẩn đoán vỡ mạch máu trong mắt khá đơn giản. Bác sĩ chuyên khoa mắt thường chỉ cần quan sát trực tiếp bằng mắt thường hoặc đèn soi là có thể xác định được tình trạng này.

Trong đa số trường hợp, người bệnh không cần làm thêm xét nghiệm. Tuy nhiên, nếu xuất huyết tái diễn nhiều lần hoặc nghi ngờ liên quan đến bệnh lý toàn thân, bác sĩ có thể:

• Đo huyết áp để kiểm tra nguy cơ tăng huyết áp.
• Chỉ định xét nghiệm máu nhằm đánh giá rối loạn đông máu hoặc các bệnh lý liên quan.

Về điều trị, phần lớn trường hợp không cần can thiệp y tế đặc biệt. Bác sĩ có thể khuyến nghị dùng nước mắt nhân tạo để giảm cảm giác khó chịu. Máu trong mắt sẽ tự tiêu đi theo thời gian.

Dẫu vậy, người bệnh vẫn cần đi khám ngay nếu có các dấu hiệu bất thường như đau mắt dữ dội, nhìn mờ, sợ ánh sáng hoặc đỏ mắt không cải thiện sau 2 tuần.

Ngay khi có dấu hiệu bất thường, bạn nên đi thăm khám ngay 

Phòng chống vỡ mạch máu trong mắt 

Theo các bác sĩ chuyên Hiện nay, không có cách phòng ngừa tuyệt đối vỡ mạch máu trong mắt nếu không xác định rõ nguyên nhân gây chảy máu. Tuy nhiên, bạn có thể giảm nguy cơ bằng cách chăm sóc mắt và sức khỏe tổng thể tốt hơn:

• Kiểm soát huyết áp ổn định, đặc biệt với người trung niên và cao tuổi.
• Tránh dụi mắt mạnh hoặc thường xuyên.
• Hạn chế căng thẳng, ngủ đủ giấc để tránh tăng áp lực lên mạch máu.
• Nếu đang dùng thuốc làm loãng máu, cần tuân thủ đúng chỉ định và tái khám định kỳ.
• Khám mắt và khám sức khỏe tổng quát định kỳ để phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ.

Nhìn chung, vỡ mạch máu trong mắt là bất thường khá dễ nhận biết. Bạn chỉ cần nhìn vào phần trắng của mắt và thấy có các màu đỏ tươi. Tình trạng này xảy ra vì nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng không không phải là bệnh lý gây nguy hiểm. Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân cũng không càn điều trị y tế gì thêm.