Hạch là gì? Các vị trí thường nổi hạch trên cơ thể người

Ngày: 20/02/2021

Hạch là gì? Có thể nói hầu như ai cũng biết tới bộ phận này nhưng lại không hiểu rõ được đặc điểm và vai trò của nó đối với cơ thể. Chính vì vậy, bài viết sau đây sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho bạn về hạch cùng một số vấn đề liên quan.

Hạch là gì? Có nguy hiểm không?

Hạch là một tổ chức lympho được phân bổ rải rác tại nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể người, kể cả trong ổ bụng, phủ tạng và cả dưới lớp da. Thông thường, bộ phận này sẽ tồn tại dưới dạng thể chìm dưới vùng cổ, xương đòn, nách và bẹn. Chỉ khi phải hoạt động mạnh thì hạch mới sưng và nổi lên da, khi đó chúng ta mới có thể nhìn thấy nó được.

Vậy hạch có vai trò gì đối với cơ thể người? Theo nghiên cứu từ Y học hiện đại, nó có tác dụng phòng chống bệnh tật, nhất là các bệnh nhiễm khuẩn. Bởi hạch có thể sản sinh ra dòng bạch cầu lympho và cả các kháng thể tốt chống lại các tác nhân gây hại xâm nhập vào cơ thể người.

hạch là gì
Hạch có tác dụng chống lại các tác nhân gây hại xâm nhập vào cơ thể người

Khi sờ ấn vào hạch mà cảm thấy sưng hoặc đau đau thì bạn không nên lo lắng bởi đây là phản ứng tự nhiên của cơ thể trước tác động bên ngoài. Hầu hết hạch khi nổi nên đều lành tính. Tuy nhiên đây cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý nguy hiểm.

Nổi hạch là hiện tượng xuất hiện các nốt cứng, nhỏ bằng hạt đậu ẩn dưới lớp da. Nó có thể mọc dọc theo bàn tay, các khớp cổ tay, mắt cá chân, bàn chân hay nách, cổ và cả bẹn,... Nó thường mang hình dạng bầu dục hoặc là hình tròn, và có chất dịch bên trong và khi bạn dùng tay ấn những hạch sưng thì bạn sẽ cảm thấy đau.

Các vị trí thường nổi hạch trên cơ thể người

Các vị trí thường nổi hạch trên cơ thể người gồm: Bẹn, sau tai, cổ và nách. Cụ thể:

Nổi hạch tại vị trí bẹn

Nguyên nhân dẫn tới hiện tượng nổi hạch ở bẹn gồm:

  • Do bị nhiễm khuẩn ở bộ phận sinh dục hoặc tiết niệu khi vi khuẩn Chlamydia tấn công hay khi mắc bệnh giang mai.
  • Tổn thương do nhiễm khuẩn tại vùng chi dưới, quanh hố chậu.
  • Một số bệnh về máu là tác nhân khiến hạch to và sưng. Trong đó, đa số người bị bệnh bạch cầu cấp đều bị nổi hạch to, mềm, di động và xuất hiện tại nhiều vị trí khác nhau trên cơ thể như nách, bẹn, hố thượng đòn, trung thất hay mạc treo. Đi kèm tình trạng này là triệu chứng sốt cao, lách to nhanh và xuất huyết.

Hạch là gì
Bẹn là vị trí thường xuyên bị nổi hạch 

Nổi hạch sau tai và trên cổ

Hiện tượng nổi hạch sau tai và trên cổ cũng khá phổ biến, nguyên nhân dẫn đến hiện tượng này chủ yếu là do:

  • Cơ thể bị nhiễm trùng.
  • Người mắc bệnh lao hay ung thư tuyến giáp, ung thư đầu cổ.
  • Trẻ em có sức đề kháng kém cũng có thể bị nổi hạch thường xuyên dù không có bệnh.

Hiện tượng nổi hạch sau tai là một trong những dấu hiệu bất thường về sức khỏe nhưng hiện nay vẫn có khá nhiều người nhầm lẫn rằng đó là mụn trứng cá hoặc là u lành tính. Bạn nên cẩn trọng khi gặp phải tình trạng này bởi đó có thể là triệu chứng của nhiều căn bệnh nguy hiểm như:

  • Các loại bệnh ung thư
  • Bệnh liên quan đến hệ bạch huyết
  • Bệnh do nhiễm trùng gây ra
  • Bệnh u nang bã nhờn (Epidermoid nang)

Nổi hạch ở nách

Những hạch bị nổi lên ở nách có thể dễ dàng cảm nhận được dù có kích thước bé. Khi sờ tay vào, bạn sẽ thấy nó sẽ có đường viền hình tròn hoặc hơi dài với đặc điểm cứng. Đáng chú ý khi ấn vào hạch sẽ di chuyển nhẹ và có cảm giác hơi đau.

Nếu bị nổi hạch trên nách do viêm nhiễm thì người bệnh sẽ có biểu hiện đau, sưng tại vùng ngực kèm theo tình trạng sốt và mệt mỏi. Trong trường hợp này, đây là hạch lành tính giúp tăng sản sinh đề kháng cho cơ thể để chống lại các tác nhân gây bệnh. Điều này có nghĩa, chúng sẽ tự mất đi khi bạn khỏe lên mà không cần can thiệp điều trị.

hạch là gì
Nổi hạch ở nách có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh ung thư vú ở phụ nữ

Trong trường hợp nổi hạch không phải do bị viêm thì chúng ta cần đặc biệt lưu ý. Bởi đó có thể là một trong những dấu hiệu cảnh báo tình một số bệnh nguy hiểm như:

  • Có khối u nằm tại các hạch bạch huyết.
  • Bệnh lý liên quan tới bạch cầu.
  • Có khối u Lympho Hodgkin.
  • Có khối u Lympho không hodgkin.
  • Bệnh ung thư da hắc tố.
  • Bệnh ung thư vú.

Cách phân biệt hạch lành tính và ác tính

Chúng ta có thể phân biệt được hạch lành tính và ác tính dựa trên một số đặc điểm sau đây:

  • Kích thước hạch: Hạch lành tính có kích thước khá nhỏ, chỉ bằng vài mm đến dưới 1cm và thường ít có xu hướng to lên theo thời gian. Còn hạch ác tính thường lớn, kích thước tăng nhanh dần theo thời gian đồng thời xuất hiện thêm tại nhiều vị trí.
  • Khả năng di động của hạch: Hạch lành tính khi dùng tay sờ vào bạn sẽ cảm thấy nó di động tốt, không bám dính vào các tổ chức mô xung quanh trong. Ngược lại, hạch ác tính lại thường không hoặc ít di động, sờ vào rất khó lay chuyển..
  • Thời gian xuất hiện hạch: Hạch lành tính thông thường sẽ biến mất sau khoảng vài ngày và nhiều nhất là trung bình từ 3-4 tuần. Những hạch nổi lên trong thời gian dài và không mất đi trong thời gian dưới 1 tháng thì là loại ác tính, do các bệnh lý gây nên.
  • Yếu tố viêm nhiễm: Hạch lành tính sẽ xuất hiện tại vùng lân cận của vị trí bị viêm nhiễm trên cơ thể người với kích thước nhỏ và lặn dần khi tình trạng viêm kết thúc.

Vừa rồi là những thông tin giúp bạn giải đáp thắc mắc: Hạch là gì? Các vị trí thường nổi hạch. Trên thực tế, không phải ai cũng đủ tinh ý để phân biệt được loại hạch nào nguy hiểm. Chính vì vậy, khi phát hiện điều bất thường này, tốt nhất bạn nên thăm khám bác sĩ để sớm phát hiện được vấn đề nguy hiểm cho sức khỏe nếu có.