Rận mi mắt là gì? Điều trị và tránh lây nhiễm như thế nào?

Thế nào là rận mi mắt?

Rận mi mắt là tình trạng rận mu (Pthirus pubis) ký sinh bất thường ở vùng lông mi. Đây là một bệnh lý hiếm gặp nhưng hoàn toàn có thể xảy ra, đặc biệt ở những người vệ sinh cá nhân chưa đúng cách hoặc vô tình lây nhiễm qua tiếp xúc gián tiếp.

Rận mu là loài ký sinh trùng rất nhỏ, không có cánh, kích thước chỉ khoảng 1,3–2 mm, thân dẹt, màu trắng nhạt. Khi ký sinh ở mi mắt, chúng bám chặt vào chân lông mi để hút máu, sinh sản và gây kích ứng vùng mí. Mỗi con rận có thể sống từ 3–4 tuần và đẻ hàng chục trứng, khiến tình trạng viêm ngứa kéo dài nếu không được phát hiện sớm.

Điểm dễ gây nhầm lẫn là rận mi mắt không giống rận đầu, cũng không phải lúc nào cũng nhìn thấy bằng mắt thường. Phần lớn người bệnh chỉ cảm thấy khó chịu ở mí mắt mà không biết nguyên nhân thực sự là do ký sinh trùng.

Mi mắt có rận thường gặp ở người vệ sinh cá nhân chưa đúng cách 

Triệu chứng rận mi mắt như thế nào?

Các biểu hiện của rận mi mắt thường tiến triển âm thầm và dễ bị nhầm với viêm bờ mi hoặc dị ứng mắt. Tuy nhiên, nếu chú ý kỹ, người bệnh có thể nhận ra một số dấu hiệu khá đặc trưng.

Người bệnh thường cảm thấy ngứa râm ran quanh mí mắt. Cơn ngứa rõ hơn vào buổi tối hoặc khi nằm nghỉ. Mi mắt có thể sưng nhẹ, dễ kích ứng khi chớp mắt hoặc vô tình dụi tay lên mắt.

Ngoài ra, ở chân lông mi có thể xuất hiện vảy trắng hoặc chất bẩn li ti, trông giống gàu hoặc cặn mỹ phẩm nhưng rất khó làm sạch hoàn toàn. Một số người còn cảm thấy như có dị vật nhỏ liên tục cọ xát trong mí, gây khó chịu kéo dài.

Với những ai thường xuyên trang điểm mắt hoặc đeo kính áp tròng, tình trạng này có thể gây cộm, xốn và khó chịu hơn bình thường. Dù không gây đau dữ dội, các triệu chứng của rận mu ở mắt lại dai dẳng, ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt và thẩm mỹ khiến người bệnh mệt mỏi, lo lắng.

Nguyên nhân gây ra tình trạng rận mi mắt là gì?

Nguyên nhân phổ biến là lây nhiễm từ rận mu ở vùng kín lên mắt qua tay. Khi người bệnh gãi, chạm hoặc vệ sinh vùng kín rồi dụi mắt mà không rửa tay sạch, rận có thể theo tay di chuyển lên vùng lông mi và ký sinh tại đây.

Bên cạnh đó, vệ sinh giường ngủ kém cũng là yếu tố thuận lợi cho rận phát triển. Chăn, ga, gối, nệm ẩm, ít được giặt giũ và phơi nắng định kỳ có thể trở thành nơi trú ngụ của ký sinh trùng và làm tăng nguy cơ lây lan.

Môi trường sống đông người, dùng chung không gian sinh hoạt như ký túc xá, nhà trọ, nhà nghỉ hoặc cơ sở chăm sóc tập trung cũng khiến nguy cơ tiếp xúc với rận mu cao hơn.

Ngoài ra, vệ sinh mắt không đúng cách, thường xuyên dụi mắt, sử dụng kính áp tròng hoặc mỹ phẩm vùng mắt không đảm bảo vệ sinh cũng góp phần làm tăng nguy cơ mắc rận mi mắt.

Điều trị rận mi mắt như thế nào?

Khi nghi ngờ có rận mi mắt, người bệnh không nên tự xử lý tại nhà mà cần đến cơ sở chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác. Tùy vào mức độ nhiễm trùng, bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp:

• Với trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể dùng nhíp y tế và kính lúp chuyên dụng để loại bỏ trực tiếp rận và trứng rận bám ở chân lông mi. Việc này cần thực hiện cẩn thận để tránh làm tổn thương mí mắt và giác mạc.
• Nếu tình trạng viêm kèm theo rõ rệt, người bệnh có thể được chỉ định thuốc mỡ kháng sinh hoặc kháng viêm dạng bôi, sử dụng từ 2–4 lần mỗi ngày trong khoảng 7–10 ngày, tùy đáp ứng điều trị.
• Trong một số trường hợp rận bám dày hoặc tái phát nhiều lần, bác sĩ có thể chỉ định cắt tỉa lông mi nhằm hạn chế trứng rận tiếp tục bám và phát triển ở vùng gốc mi.

Đặc biệt, trong quá trình điều trị, người bệnh phải phối hợp và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ. Không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt, kem dưỡng hoặc áp dụng mẹo dân gian, vì những cách này có thể gây kích ứng, làm rận lan rộng hơn và khiến tình trạng viêm nặng thêm. 

Bạn có thể phải bôi thuốc mỡ lên vùng mí mắt bị rận mu tấn công 

Phòng tránh rận mi mắt như thế nào?

Thay vì mắc bệnh rồi mới tìm hướng điều trị, bạn có thể chủ động phòng ngừa bệnh lý bằng cách thực hiện các phương pháp phòng tránh đơn giản như sau: 

• Không dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, mascara, kẹp mi, chăn gối với người khác.
• Giặt và phơi khô chăn, gối, quần áo thường xuyên, ưu tiên phơi dưới ánh nắng để tiêu diệt ký sinh trùng.
• Luôn rửa tay sạch sẽ trước khi chạm vào mắt, đặc biệt sau khi đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với vùng da có lông khác.
• Nếu đang điều trị rận ở các vùng như mu hoặc nách, cần cẩn trọng khi rửa mặt, tránh dụi mắt để hạn chế lây lan lên mi.
• Khám mắt định kỳ tại cơ sở chuyên khoa để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường ở bờ mi và lông mi.

Rửa tay sạch sẽ là một trong số các cách phòng chống bệnh hiệu quả nhất 

Câu hỏi thường gặp 

Có rận mu ở mi mắt có nguy hiểm không?

Theo thời gian, bệnh có thể gây ngứa nhiều, đỏ mắt, chảy nước mắt liên tục. Thậm chí, tình trạng này có thể dẫn đến viêm bờ mi kéo dài, viêm giác mạc và rụng lông mi, ảnh hưởng đến cả sức khỏe lẫn thẩm mỹ của mắt. 

Rận mu có lây không?

Câu trả lời là có. Rận mu có thể lây qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, chăn gối, đồ trang điểm mắt.

Có thể nhìn thấy rận mu bằng mắt thường hay không?

Trong một số trường hợp, khi số lượng rận nhiều, người bệnh có thể nhìn thấy các chấm nhỏ màu nâu bám ở chân lông mi. Tuy nhiên, rận và trứng thường rất nhỏ nên dễ bị bỏ sót. Cách tốt nhất vẫn là thăm khám tại cơ sở chuyên khoa để được bác sĩ kiểm tra bằng kính hiển vi và chẩn đoán chính xác.

Có thể nói, rận mi mắt hay tình trạng bị rận mu ký sinh trên mắt khá hiếm gặp nhưng có thể gây ra triệu chứng ngứa ngáy, viêm và khó chịu. Trong trường hợp không may bị rận mu ký sinh, bạn cũng nên kiểm tra các vùng lông khác trên cơ thể như lông mu và nách để xác định phạm vi lây lan và được điều trị đúng lúc, đúng cách.