Rau tiền đạo và những biến chứng nguy hiểm khi mang thai

Rau tiền đạo là một tình trạng vô cùng nguy hiểm khi mang thai, có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé nếu như không phát hiện và được chăm sóc thai kỳ, chọn phương pháp sinh phù hợp.

Rau tiền đạo khi mang thai là gì?

Rau tiền đạo

Hầu hết chị em bị rau tiền đạo trong thai kỳ đều sẽ phải sinh mổ bởi nhau thai đã che lấp đường ra của em bé.

Rau tiền đạo (nhau tiền đạo) là tình trạng nhau thai che một phần hoặc toàn bộ lỗ mở của tử cung. Nhau tiền đạo khi mang thai có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm cho cả mẹ và bé.

Trong thời kỳ đầu của thai kỳ, vị trí bánh nhau nằm thấp thường xảy ra, nhưng khi thai nhi phát triển và tử cung lớn lên, nhau thai thường di chuyển lên trên và ra khỏi cổ tử cung.

Trong tam cá nguyệt thứ 3, nhau thai phải ở gần đáy tử cung để cổ tử cung mở ra khi chuyển dạ. Tuy nhiên, các trường hợp rau tiền đạo:

  • Nhau thai không di chuyển lên trên và che phủ hoặc nằm một phần trong cổ tử cung được gọi là rau tiền đạo che lấp một phần hoặc không hoàn toàn.
  • Bánh nhau bao phủ hoàn toàn cổ tử cung được gọi là rau tiền đạo hoàn toàn.

Cả hai trường hợp đều chặn đường ra của em bé, cản trở việc sinh thường qua đường âm đạo. Nó cũng có thể gây chảy máu trong những tháng cuối của thai kỳ và khi chuyển dạ. Nhau thai càng gần cổ tử cung càng dễ gây chảy máu.

Nhau tiền đạo là nguyên nhân phổ biến nhất gây chảy máu trong những tháng cuối của thai kỳ. Hầu hết rau tiền đạo được chẩn đoán sớm và kiểm soát tốt, trẻ sinh ra khỏe mạnh bằng phương pháp mổ lấy thai (khoảng 75% các trường hợp được mổ lấy thai trước khi bắt đầu chuyển dạ).

Có nhiều mẹ bầu bị rau tiền đạo không?

Tỷ lệ mắc rau tiền đạo khá ít

Rau tiền đạo thường hay gặp ở phụ nữ trên 30 tuổi, sinh đẻ nhiều lần...

Nhau tiền đạo xảy ra với tỷ lệ 1/200 trường hợp. Bệnh phổ biến hơn ở những bà mẹ trên 30 tuổi và ít gặp hơn ở những sản phụ trong độ tuổi 20. Những chị em đã mang thai ít nhất một lần, có hình dạng tử cung bất thường hoặc đã từng phẫu thuật trong tử cung (ví dụ, mổ lấy thai hoặc nong và nạo sau khi sẩy thai) cũng có nguy cơ mắc cao hơn.

Những mẹ bầu có nguy cơ bị rau tiền đạo trong thai kỳ

Mẹ bầu bị rau tiền đạo trong thai kỳ đôi khi không có nguyên nhân cụ thể, nhưng các điều kiện dưới đây có thể làm tăng nguy cơ rau tiền đạo:

  • Phụ nữ đã từng phẫu thuật tử cung, chẳng hạn như phá thai hoặc sinh mổ
  • Phụ nữ trên 30 tuổi
  • Mang song thai hoặc đa thai
  • Phụ nữ hút thuốc lá
  • Thụ tinh trong ống nghiệm cũng làm tăng nguy cơ rau tiền đạo khi mang thai
  • Do bất thường của nhau thai

Những biến chứng nguy hiểm của rau tiền đạo đối với mẹ bầu và thai nhi

Kiêng quan hệ tình dục khi bị rau tiền đạo

Kiêng quan hệ tình dục khi bị rau tiền đạo là việc làm cần thiết nhằm tránh tình trạng bị chảy máu.

Nguy hiểm cho người mẹ

  • Có thể bị chảy máu nhiều và khó kiểm soát.
  • Phải thay đổi kế hoạch sinh vì mổ lấy thai lúc này là lựa chọn duy nhất
  • Tăng nguy cơ sinh non và các rủi ro liên quan tới sinh non 
  • Trong những trường hợp nghiêm trọng, có thể cần phải cắt bỏ tử cung nếu nhau thai không tách khỏi niêm mạc tử cung.
  • Sốc xảy ra khi mất nhiều máu.

Nguy hiểm cho trẻ sơ sinh

  • Sinh non và các rủi ro sức khỏe liên quan.
  • Thiếu oxy, có khả năng bị tổn thương não và tử vong.
  • Chảy máu nhiều

Làm thế nào để nhận biết rau tiền đạo?

Ở nhiều phụ nữ được chẩn đoán bị nhau tiền đạo sớm khi mang thai, nhau tiền đạo sẽ tự khỏi. Khi tử cung phát triển, nó có thể làm tăng khoảng cách giữa cổ tử cung và nhau thai. Nhau thai càng che phủ cổ tử cung nhiều thì càng về cuối thai kỳ, nó vẫn nằm trên cổ tử cung và ít có khả năng nhau thai được kéo lên.  

Nhiều chị em được chẩn đoán rau tiền đạo thông qua phương pháp siêu âm ở tam cá nguyệt thứ 2, ngoài ra không có triệu chứng nào bởi các dấu hiệu thường gặp ở tam cá nguyệt thứ 3. 

Trong một số trường hợp, dấu hiệu đáng báo động khi mang thai 3 tháng cuối là xuất huyết âm đạo kèm theo máu đỏ tươi (có thể xuất hiện sớm hơn). Mẹ bầu cũng có thể bị băng huyết (thường không gây đau), bắt đầu từ gần cuối tam cá nguyệt thứ 2 và đầu tam cá nguyệt thứ 3, nhưng ở một số mẹ là hiện tượng co rút. Chảy máu quá nhiều có thể đe dọa tính mạng của mẹ và bé. Triệu chứng ra máu có thể tự biến mất nhưng có thể tái phát trong vài ngày hoặc vài tuần tới. Nguy hiểm hơn, một số thai phụ sau khi ra nhiều máu sẽ có dấu hiệu chuyển dạ sớm. Tuy nhiên, ở nhiều người, máu chỉ xuất hiện khi chuyển dạ.

Mẹ bầu nên làm gì khi phát hiện rau tiền đạo?

Kiêng cữ khi bị rau tiền đạo

Mẹ bầu bị rau tiền đạo nên hạn chế đi lại và nghỉ ngơi nhiều hơn để tránh bị ra máu.

Khi bị nhau tiền đạo, mẹ không cần làm gì và cũng không cần lo lắng cho đến 3 tháng cuối thai kỳ, vì bánh nhau sẽ sớm điều chỉnh. Thậm chí sau này nếu như vị trí của nhau không thay đổi, nhưng mẹ không gặp hiện tượng ra máu thì cũng không cần điều trị. Ngược lại với những mẹ bị ra máu nên cẩn thận bởi nó có thể dẫn tới sinh non.

Đối với mẹ bầu bị rau tiền đạo, bác sĩ có thể cho mẹ nghỉ ngơi tại giường , kiêng không quan hệ tình dục, giảm các hoạt động và được theo dõi chặt chẽ để đảm bảo an toàn. 

Đối với những mẹ bầu có dấu hiệu sinh non do rau tiền đạo, bác sĩ có thể khuyên nên tiêm trưởng thành phổi để giúp phổi của thai nhi trưởng thành nhanh hơn. 

Ngay cả khi mẹ không có biểu hiện gì bất thường trong thai kỳ (không ra máu và động thai) thì cũng sẽ được chỉ định mổ lấy thai. Sau 36 tuần, quyết định sinh mổ chủ động có thể là cách điều trị tốt nhất.

Các phương pháp điều trị khác có thể bao gồm như:

  • Truyền máu.
  • Thuốc ngăn ngừa chuyển dạ sớm.

Khi nào thì gọi bác sĩ?

Hãy gọi cho bác sĩ bất cứ khi nào nếu bạn bị chảy máu âm đạo khi mang thai, vì nhau thai nằm phía trước có thể gây nguy hiểm cho cả hai mẹ con.

Với những thông tin chúng tôi chia sẻ về rau tiền đạo, hi vọng mẹ bầu đã có những kiến thức bổ ích và biết cách chăm sóc thai kỳ tốt nhất khi không may bị rau tiền đạo. Rau tiền đạo là một tình trạng nguy hiểm, tuy nhiên mẹ chỉ cần giảm vận động mạnh, kiêng quan hệ tình dục, theo dõi thai kỳ thường xuyên và chuẩn bị tinh thần tốt nhất cho ca mổ. Chị em nên đi khám ngay khi có dấu hiệu ra máu hoặc dấu hiệu chuyển dạ sớm.