Tác dụng phụ sau khi tiêm HPV là gì? Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Tiêm phòng HPV có an toàn không?

Vắc xin HPV được đánh giá là an toàn và hiệu quả cao trong phòng ngừa các bệnh do virus HPV gây ra. Trước khi được đưa vào sử dụng rộng rãi, vắc xin đã trải qua nhiều giai đoạn thử nghiệm lâm sàng nghiêm ngặt và được kiểm định bởi các cơ quan y tế uy tín.

Các tổ chức lớn như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ đều khẳng định rằng lợi ích của vắc xin HPV vượt xa nguy cơ rủi ro. Trên thực tế, phản ứng nghiêm trọng như sốc phản vệ rất hiếm gặp, ước tính tỷ lệ chỉ khoảng dưới 0,01%.

Tại Việt Nam, để ngăn ngừa các tác dụng phụ sau khi tiêm HPV, các cơ quan y tế có thẩm quyền như Viện Kiểm định quốc gia vắc xin, sinh phẩm y tế, Bộ Y Tế Việt Nam đã thực hiện kiểm định cẩn thận. Vì vậy, người bệnh hoàn toàn có thể yên tâm khi lựa chọn tiêm phòng HPV.

Tác dụng phụ sau khi tiêm HPV

Mặc dù các tác dụng phụ sau khi tiêm vắc xin HPV ít khi xảy ra nhưng cơ thể vẫn có thể xuất hiện một số phản ứng nhất định. Đây thực chất là dấu hiệu cho thấy hệ miễn dịch đang được kích hoạt để tạo kháng thể chống lại virus HPV.

Phần lớn các tác dụng phụ sau khi tiêm HPV đều ở mức độ nhẹ, không kéo dài và có thể tự khỏi sau một thời gian ngắn mà không cần can thiệp y tế. Tuy nhiên, việc nắm rõ các triệu chứng tự nhiên và bất thường sẽ giúp người bệnh chủ động theo dõi và ngăn ngừa các biến chứng nếu có:

Các tác dụng phụ tiêm HPV thường gặp

Đây là nhóm phản ứng phổ biến nhất, thường xuất hiện trong vài giờ đến 1–2 ngày sau tiêm. Những triệu chứng này thường không nguy hiểm và sẽ có xu hướng tự giảm dần khi cơ thể thích nghi với vắc xin:

• Phản ứng tại chỗ tiêm: Người bệnh có thể cảm thấy đau, sưng, đỏ hoặc nóng nhẹ tại vị trí tiêm. Một số trường hợp có cảm giác căng tức hoặc nhạy cảm khi chạm vào. Đây là phản ứng rất thường gặp do cơ thể phản ứng với kháng nguyên trong vắc xin.
• Sốt nhẹ: Một số người bệnh có thể bị sốt nhẹ dưới 38.5°C sau tiêm. Đây là phản ứng miễn dịch bình thường khi cơ thể đang kích thích hệ miễn dịch sinh ra kháng thể bảo vệ.
• Mệt mỏi, buồn ngủ: Cảm giác uể oải, thiếu năng lượng hoặc buồn ngủ có thể xuất hiện trong ngày đầu sau tiêm. Điều này thường không kéo dài và sẽ cải thiện khi nghỉ ngơi đầy đủ.
• Đau đầu, chóng mặt: Một số người có thể bị đau đầu nhẹ hoặc cảm thấy chóng mặt thoáng qua, đặc biệt là ngay sau khi tiêm. Vì vậy, bạn nên ở lại Trung tâm tiêm chủng theo dõi ít nhất 15–30 phút sau khi tiêm.
• Rối loạn tiêu hóa nhẹ: Buồn nôn, chán ăn, tiêu chảy nhẹ hoặc nôn có thể xảy ra nhưng không phổ biến và thường tự hết sau 1–2 ngày.

Sau khi tiêm vắc xin HPV, người bệnh có thể bị sốt nhẹ 

Các tác dụng phụ HPV ít gặp

Bên cạnh các phản ứng thông thường, một số tác dụng phụ sau khi tiêm HPV khác ít xảy ra hơn nhưng có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe nguy hiểm. Một số triệu chứng ít gặp mà bạn nên cảnh giác bao gồm phát ban, mày đay, sưng môi, sưng mặt hoặc khó thở.

Ở mức độ nghiêm trọng hơn, một số trường hợp cực kỳ hiếm có thể gặp phản ứng sốc phản vệ với các dấu hiệu như tụt huyết áp, choáng váng, tim đập nhanh, thở khó hoặc mất ý thức. Tuy nhiên, tỷ lệ này rất thấp bởi chỉ xuất hiện khoảng vài trường hợp trên một triệu liều tiêm.

Theo dõi phòng ngừa tác dụng phụ sau khi tiêm HPV 

Sau khi tiêm vắc xin, việc theo dõi sức khỏe không chỉ giúp phát hiện sớm các tác dụng phụ tiêm HPV mà còn đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh. Bạn có thể tham khảo các bước chăm sóc sau khi tiêm theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa dưới đây:

• Ở lại cơ sở tiêm chủng ít nhất 30 phút để theo dõi các phản ứng tức thì như dị ứng hoặc sốc phản vệ (dù rất hiếm gặp)
• Tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế về các dấu hiệu cần lưu ý sau tiêm

Sau khi về nhà, bạn cần tiếp tục theo dõi trong 24–72 giờ đầu. Bởi đây là khoảng thời gian các phản ứng sau tiêm xuất hiện phổ biến nhất. Để phòng ngừa các phản ứng phụ có thể xảy ra, bạn có thể tham khảo các bước chăm sóc cho bệnh nhân sau khi tiêm như sau:

• Quan sát nhiệt độ cơ thể, tình trạng mệt mỏi, đau đầu hoặc các biểu hiện bất thường
• Theo dõi vị trí tiêm (có sưng, đỏ, đau kéo dài hay không)
• Chú ý các dấu hiệu nghiêm trọng như khó thở, phát ban toàn thân, sốt cao

Xem thêm: Tiêm HPV có mệt không? Nguyên nhân và cách hồi phục sức nhanh chóng

Hướng dẫn xử lý tác dụng phụ sau khi tiêm ngừa HPV 

Khi xuất hiện các phản ứng nhẹ sau tiêm, bạn hoàn toàn có thể xử lý tại nhà bằng các biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả dưới đây:

• Đối với sốt nhẹ: Nếu sốt trên 38.5°C, bạn có thể sử dụng thuốc hạ sốt như paracetamol theo đúng liều lượng khuyến cáo hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Tuy nhiên, tuyệt đối không nên tự ý dùng nhiều loại thuốc cùng lúc.
• Đối với sưng đau tại chỗ tiêm: Người bệnh nên tự chườm lạnh bằng khăn sạch bọc đá để giảm đau và sưng, hạn chế chườm nóng vì có thể làm tăng phản ứng viêm.
• Đối với mệt mỏi, đau đầu: Dành thời gian nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ đủ giấc và uống nhiều nước sẽ giúp cơ thể hồi phục nhanh hơn.
• Đối với chóng mặt hoặc choáng nhẹ: Bạn nên ngồi hoặc nằm nghỉ ngay sau khi tiêm. Nếu có dấu hiệu ngất, hãy nằm đầu thấp, nâng cao chân để hỗ trợ lưu thông máu.

Nếu cảm thấy mệt mỏi sau khi tiêm, bạn nên dành thời gian nghỉ ngơi 

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Mặc dù các tác dụng phụ sau khi tiêm HPV ít khi xảy ra nhưng nếu cơ thể xuất hiện các triệu chứng dưới đây, bạn nên đến bệnh viện gần nhất để được hỗ trợ y tế kịp thời:

• Sốt cao trên 39°C không giảm
• Khó thở, thở rít, tím tái
• Co giật, lừ đừ, mất ý thức
• Phát ban toàn thân, nổi mề đay kéo dài
• Sưng môi, lưỡi, mặt
• Tim đập nhanh, tụt huyết áp, chóng mặt nặng

Xem thêm: Giá tiêm phòng HPV ngừa ung thư cổ tử cung

Những điều cần kiêng sau khi tiêm vắc xin HPV?

Để đảm bảo vắc xin phát huy tối đa hiệu quả, bạn cần lưu ý, hạn chế hoặc tạm ngưng thực hiện một số thói quen và hành động trong sinh hoạt như sau:

Hạn chế sử dụng chất kích thích

Sau tiêm, bạn nên tránh rượu bia, cà phê và các chất kích thích khác. Theo các bác sĩ chuyên khoa của Trung tâm Tư vấn và Tiêm chủng Phương Đông, các chất này có xu hướng kích thích khiến bạn cảm thấy nôn nao, mệt mỏi và đau đầu hơn. 

Ngoài ra, các biểu hiện do bia rượu gây ra còn dễ gây hiểu nhầm với các tác dụng phụ sau tiêm HPV khiến việc theo dõi sau tiêm gặp nhiều khó khăn. 

Không bôi, đắp lên vị trí tiêm

Một số người cảm thấy sưng và đau nhức ở vị trí tiêm nên về nhà thực hiện theo các mẹo dân gian như đắp lá, chanh, khoai tây… Điều này hoàn toàn không nên, ngược lại, chúng còn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và có xu hướng gây ảnh hưởng xấu khiến vết tiêm lâu hồi phục hơn.

Không xoa vào vị trí tiêm
Sau khi tiêm, vùng da tại chỗ tiêm thường khá nhạy cảm nên việc xoa, ấn hoặc tác động lực mạnh lên khu vực này có thể làm tăng tình trạng sưng, đau và kích ứng mô mềm xung quanh. 

Thậm chí, nếu tác động không đúng cách còn có thể gây tổn thương mô làm kéo dài thời gian hồi phục hoặc tăng nguy cơ viêm nhiễm. Do đó, cách tốt nhất là bạn không nên xoa bóp ở khu vực vừa tiêm xong. 

Hạn chế cách dùng thuốc giảm đau
Trong một số trường hợp, bạn có thể cảm thấy đau nhẹ hoặc sốt sau tiêm nhưng không nên dùng thuốc giảm sau ngay. Nếu quá đau bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ để sử dụng các loại thuốc thông thường như paracetamol theo đúng liều lượng. 

Tránh tự ý sử dụng các thuốc giảm đau mạnh như aspirin hoặc ibuprofen khi chưa có chỉ định của bác sĩ vì có thể gây ra tác dụng phụ hoặc ảnh hưởng đến phản ứng miễn dịch của cơ thể.

Bạn không nên uống thuốc giảm đau sau khi tiêm nếu chưa tham khảo ý kiến của bác sĩ 

Kiêng các loại thức ăn nhanh
Chế độ dinh dưỡng sau tiêm đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch. Các loại thực phẩm nhanh thường chứa nhiều dầu mỡ, đường và muối, có thể làm gia tăng phản ứng viêm trong cơ thể và khiến bạn cảm thấy mệt mỏi hơn. 

Thay vào đó, bạn nên ưu tiên các thực phẩm lành mạnh như rau xanh, trái cây tươi, thực phẩm giàu vitamin (đặc biệt là vitamin C, D) và uống đủ nước để giúp cơ thể phục hồi tốt hơn.

Hạn chế tối đa vận động mạnh
Trong khoảng 24 giờ đầu sau tiêm, cơ thể cần thời gian để thích nghi và bắt đầu quá trình tạo miễn dịch. Việc vận động mạnh, tập luyện cường độ cao hoặc lao động nặng có thể khiến cơ thể thêm mệt mỏi, đồng thời làm tăng cảm giác đau tại vị trí tiêm. 

Điều nên làm lúc này là dành thời gian nghỉ ngơi, chỉ thực hiện các hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ chậm, thư giãn để giúp cơ thể hồi phục hiệu quả hơn.

Không chủ quan với các triệu chứng bất thường
Mặc dù đa số các phản ứng sau tiêm HPV đều nhẹ và tự khỏi, bạn vẫn cần theo dõi sức khỏe một cách cẩn thận. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao kéo dài, khó thở, phát ban toàn thân, chóng mặt nhiều, hoặc sưng đau nghiêm trọng tại chỗ tiêm bạn hãy  nhanh chóng đến cơ sở y tế để được kiểm tra và xử trí kịp thời. 

Chích ngừa HPV có tác dụng phụ không?

Có, tiêm vắc xin phòng ngừa HPV vẫn gây ra các tác dụng phụ nhưng phần lớn là nhẹ và không nguy hiểm. Các triệu chứng phụ thường gặp sau khi tiêm đa số chỉ là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi tạo miễn dịch.

Ngoài ra, hiện nay chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh vắc xin HPV gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, làm rối loạn kinh nguyệt hay trực tiếp làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt. 

Xem thêm: Trước và sau khi tiêm HPV kiêng gì để đảm bảo hiệu quả?

Nhìn chung, các tác dụng phụ sau khi tiêm HPV vẫn xảy ra nhưng thường xuất hiện ở mức độ nhẹ và có xu hướng tự thuyên giảm sau vài ngày nên không đáng lo ngại. Do đó, bạn không cần quá lo lắng mà chỉ cần thực hiện tiêm phòng đúng lịch và thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ.