Đau dữ dội vùng hông lưng bên phải khi đang mang thai IVF ở tuần thứ 20, chị Trương Thị Nga (28 tuổi, Hà Nội) đến Bệnh viện Đa khoa Phương Đông thăm khám và phát hiện sỏi thận gây bít tắc gần hoàn toàn cổ đài thận. Trước nguy cơ cơn đau tái phát, ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ và thai nhi, các bác sĩ đã hội chẩn, lựa chọn phương pháp tán sỏi ngược dòng bằng ống mềm nhằm giải quyết tình trạng tắc nghẽn, đồng thời hạn chế tối đa tổn thương cho thai phụ.
Với chị Nga, thai kỳ hiện tại có ý nghĩa vô cùng đặc biệt sau hành trình hỗ trợ sinh sản nhiều khó khăn. Vì vậy, khi xuất hiện những cơn đau thắt vùng bụng bên phải kèm đau lưng, chị không khỏi lo lắng. Cơn đau dữ dội đến mức không thể chịu đựng khiến chị phải đến bệnh viện kiểm tra.
Chị Nga được chẩn đoán bị sỏi thận sau cơn đau bụng dữ dội khi đang mang thai IVF ở tháng thứ 5
Kết quả thăm khám ban đầu cho thấy thai nhi vẫn ổn định, nhưng nguyên nhân gây đau lại đến từ hệ tiết niệu của người mẹ. Các kết quả cận lâm sàng xác định chị Nga có sỏi thận mắc kẹt tại cổ đài thận, khiến đường lưu thông nước tiểu bị cản trở nghiêm trọng.
Đây không phải tình huống có thể chỉ dựa vào kích thước viên sỏi để đánh giá mức độ nguy hiểm. Theo ThS.BS Trần Quý Dương, viên sỏi có kích thước khoảng 1cm nhưng nằm tại vị trí cổ đài có khẩu kính rất nhỏ, gần như bị bít tắc hoàn toàn. Chính đặc điểm giải phẫu này khiến viên sỏi trở thành nguyên nhân gây tắc nghẽn đáng kể.
Khi nước tiểu không thể lưu thông thuận lợi, áp lực trong đài bể thận có thể tăng lên, gây giãn đài bể thận và những cơn đau quặn thận dữ dội. Nếu tình trạng kéo dài hoặc xuất hiện biến chứng, người bệnh có thể đối mặt với các nguy cơ như nhiễm trùng đường tiết niệu, suy giảm chức năng thận trong những trường hợp nặng.
Với thai phụ, việc xử trí càng cần thận trọng. Cơn đau dữ dội, tình trạng nhiễm trùng nếu xuất hiện và những rối loạn toàn thân có thể ảnh hưởng đến sức khỏe người mẹ, từ đó tác động bất lợi đến thai kỳ. Trong khi đó, trì hoãn can thiệp khi có chỉ định cũng tiềm ẩn nguy cơ khiến tình trạng tắc nghẽn tiến triển.
Phát hiện sỏi thận khi thai nhi đang ở tuần thứ 20 đặt gia đình chị Nga trước một quyết định khó khăn: tiếp tục theo dõi hay can thiệp để giải quyết nguyên nhân gây đau.
Nỗi lo của hai vợ chồng không chỉ nằm ở tình trạng bệnh lý mà còn ở khả năng thủ thuật và gây mê ảnh hưởng đến em bé. Với một thai kỳ IVF được mong đợi sau nhiều nỗ lực, bất kỳ quyết định điều trị nào cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng.
ThS.BS Trần Quý Dương cho biết, lựa chọn phương án điều trị phải dựa trên tổng thể tình trạng của người bệnh, tuổi thai, mức độ tắc nghẽn và những yếu tố liên quan đến gây mê. Mục tiêu không đơn thuần là loại bỏ viên sỏi mà còn phải kiểm soát nguy cơ đối với cả mẹ và thai nhi.
ThS.BS Trần Quý Dương - người phụ trách chính ca can thiệp của sản phụ Trương Thị Nga chia sẻ lại quá trình xử trí ca bệnh
Nếu không giải quyết được tình trạng tắc nghẽn, chị Nga có thể tiếp tục xuất hiện các cơn đau quặn thận bất cứ lúc nào. Những cơn đau kéo dài hoặc tái phát trong thai kỳ không chỉ ảnh hưởng đến sinh hoạt, sức khỏe của người mẹ mà còn làm tăng áp lực trong quá trình theo dõi và chăm sóc thai sản.
Sau hội chẩn liên chuyên khoa, ê-kíp quyết định thực hiện tán sỏi ngược dòng bằng ống mềm. Phương pháp được lựa chọn nhằm tiếp cận vị trí sỏi qua đường tiết niệu tự nhiên, không cần rạch da để lấy sỏi, đồng thời hạn chế tổn thương mô và giải quyết nguyên nhân gây tắc nghẽn.
Dù đã được bác sĩ giải thích và động viên, chị Nga vẫn không tránh khỏi tâm lý hồi hộp khi bước vào phòng phẫu thuật. Điều khiến chị lo lắng nhất là liệu quá trình điều trị có ảnh hưởng đến em bé hay không.
Vào phòng phẫu thuật mình cũng run, môi cầm cập cầm cập, Xong rồi các bác động viên bảo là kiểu cũng nhanh thôi, an toàn, không phải lo lắng gì.
Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về chuyên môn, cùng việc giải thích rõ phương án điều trị, có vai trò quan trọng giúp người bệnh hiểu tình trạng của mình và giảm bớt lo lắng trước can thiệp. Với thai phụ, việc phối hợp giữa các chuyên khoa còn giúp quá trình đánh giá nguy cơ và theo dõi được thực hiện toàn diện hơn.
Trong quá trình can thiệp, ê-kíp ghi nhận cổ đài thận của chị Nga có khẩu kính rất nhỏ, gần như bị bít kín bởi một lớp màng. Đây là đặc điểm khiến viên sỏi khoảng 1cm dù không quá lớn vẫn gây tắc nghẽn nghiêm trọng.
Khi viên sỏi di chuyển hoặc mắc kẹt tại vị trí này, dòng nước tiểu từ đài thận xuống bể thận bị cản trở. Hệ quả là áp lực phía trên chỗ tắc tăng lên, gây giãn đài bể thận và những cơn đau dữ dội như người bệnh đã trải qua.
Từ đặc điểm thực tế đó, việc lựa chọn phương pháp can thiệp ít xâm lấn, có khả năng tiếp cận vị trí sỏi qua đường tiết niệu, mang ý nghĩa quan trọng.
Tán sỏi ngược dòng bằng ống mềm là kỹ thuật sử dụng ống soi mềm đưa qua niệu đạo, bàng quang và niệu quản để tiếp cận hệ thống đài bể thận. Bác sĩ quan sát vị trí sỏi qua hình ảnh nội soi, sau đó sử dụng năng lượng tán sỏi phù hợp để phá vỡ viên sỏi thành các mảnh nhỏ, tạo điều kiện lấy ra hoặc đào thải theo đường nước tiểu.
ThS.BS Trần Quý Dương (ngoài cùng bên trái) cùng đội ngũ ekip tiến hành tán sỏi ngược dòng ống mềm để loại bỏ sỏi thận
Ưu điểm của phương pháp là không cần rạch da, hạn chế tổn thương mô bên ngoài và cho phép tiếp cận sỏi ở những vị trí khó. Tuy nhiên, đây không phải kỹ thuật mặc nhiên phù hợp với mọi trường hợp sỏi thận, đặc biệt ở phụ nữ mang thai. Việc lựa chọn phương pháp phải căn cứ vào vị trí, kích thước sỏi, mức độ tắc nghẽn, tình trạng của người mẹ và tuổi thai.
Trong thai kỳ, chỉ định can thiệp sỏi tiết niệu cần được cân nhắc chặt chẽ. Bác sĩ phải đánh giá lợi ích của việc giải quyết tắc nghẽn so với nguy cơ liên quan đến thủ thuật, thuốc sử dụng và gây mê hoặc gây tê. Các biện pháp kiểm soát phơi nhiễm bức xạ, nếu có liên quan, cũng cần được xem xét phù hợp với từng phương án điều trị.
Ở ca bệnh này, ê-kíp đã lựa chọn tán sỏi ngược dòng ống mềm sau hội chẩn, hướng đến xử lý nguyên nhân gây đau và hạn chế tổn thương cho cơ thể người mẹ. Kết quả can thiệp cho thấy viên sỏi gây bít tắc gần hoàn toàn cổ đài thận đã được xử lý.
Sau thủ thuật, tình trạng đau dữ dội của chị Nga cải thiện rõ rệt. Người bệnh cho biết không còn đau như thời điểm nhập viện, sức khỏe hồi phục tương đối ổn định. Cảm giác tức nhẹ tại vị trí đặt ống là triệu chứng chị vẫn ghi nhận trong giai đoạn sau can thiệp.
Chia sẻ của chị Trương Thị Nga sau điều trị:
Bây giờ em hết đau nhiều rồi, không còn như hôm vào viện. Sức khỏe cũng đang hồi phục ổn định, chỉ hơi tức ở chỗ đặt ống.
Sự cải thiện về triệu chứng là dấu hiệu tích cực sau khi nguyên nhân gây tắc nghẽn được xử lý. Tuy nhiên, với người bệnh đang mang thai, kết thúc thủ thuật không đồng nghĩa với việc chấm dứt quá trình chăm sóc. Thai phụ vẫn cần được theo dõi sức khỏe sau can thiệp, đánh giá tình trạng hệ tiết niệu và kiểm tra thai theo chỉ định của bác sĩ.
Ngay sau can thiệp, tình trạng sức khỏe của chị Nga đã chuyển biến tích cực với sự theo dõi sát sao, chăm sóc tận tình từ đội ngũ y bác sĩ
Đối với chị Nga, quá trình hồi phục không chỉ đến từ kết quả xử lý viên sỏi mà còn từ sự theo dõi, chăm sóc trong thời gian nằm viện. Chị cho biết đội ngũ y tế thường xuyên thăm hỏi, kiểm tra tình trạng sức khỏe và hỗ trợ trong sinh hoạt hằng ngày, giúp chị yên tâm hơn sau những giờ phút căng thẳng.
Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, ca can thiệp được thực hiện dưới sự phụ trách của ThS.BS Trần Quý Dương, với phương án điều trị được lựa chọn sau hội chẩn liên chuyên khoa. Việc phối hợp đánh giá bệnh lý tiết niệu và những yêu cầu đặc thù của thai kỳ là cơ sở để ê-kíp xây dựng hướng xử trí phù hợp với tình trạng của người bệnh.
Từ trường hợp của chị Nga, thông điệp quan trọng là thai phụ không nên chủ quan với những cơn đau vùng hông lưng hoặc đau bụng bất thường. Thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân, đánh giá mức độ nguy hiểm và lựa chọn phương án điều trị phù hợp, thay vì trì hoãn vì lo ngại ảnh hưởng đến thai nhi.
Bệnh viện Đa khoa Phương Đông tiếp nhận thăm khám và tư vấn các vấn đề sức khỏe trong thai kỳ. Người bệnh có thể liên hệ tổng đài 1900 1806 để được hướng dẫn đặt lịch khám và tư vấn phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Cùng lắng nghe chia sẻ của bác sĩ về ca bệnh và câu chuyện của chị Trương Thị Nga trong video dưới đây!
Thai phụ mang thai IVF 20 tuần bị sỏi thận gây tắc cổ đài, đau dữ dội được can thiệp bằng tán sỏi ngược dòng ống mềm tại Bệnh viện...
