Thoái hoá đốt sống ngực là bệnh gì? Có thể điều trị theo phương pháp nào?

Thoái hoá đốt sống ngực là bệnh gì?

Thoái hoá đốt sống ngực (tiếng Anh: Thoracic spondylosis) là tình trạng thoái hoá xảy ra tại khu vực từ đốt sống T1 đến T12 – phần cột sống nằm ở giữa lưng, kết nối giữa cột sống cổ và cột sống thắt lưng. Bất thường này có thể khiến người bệnh cảm thấy đau đớn dai dẳng, khó chịu ở giữa lưng. 

Khác với vùng thắt lưng hay cổ thường vận động linh hoạt, đốt sống ngực có biên độ vận động hạn chế nên tỷ lệ thoái hóa thấp hơn. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể gặp ở nhiều người, đặc biệt khi tuổi tác tăng cao hoặc chịu tác động từ chấn thương, thói quen sinh hoạt sai tư thế.

Khi mắc bệnh, người bệnh thường phải đối mặt với những cơn đau nhức lưng giữa kéo dài, cứng khớp, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và khả năng vận động hàng ngày.

Trên thực tế, cấu tạo cột sống bao gồm 5 khu vực chính như sau:

• Cột sống cổ với 7 đốt sống từ C1 – C7
• đốt sống ngực kéo dài từ đốt sống T1 đến T12
• Cột sống thắt lưng với 5 đốt sống L1 – L5
• Xương cùng với 5 đốt sống từ S1 – S5
• Xương cụt tạo thành bởi 4 đoạn xương hợp nhất với nhau

Đốt sống ngực có thể bị thoái hóa gây ra các cơn đau đớn dai dẳng 

Nguyên nhân khiến người bệnh bị thoái hoá đốt sống ngực

Tương tự như các dạng thoái hoá cột sống khác, nguyên nhân chính là quá trình lão hoá tự nhiên của cơ thể. Theo thời gian, sụn khớp, đĩa đệm, dây chằng bị bào mòn, mật độ xương giảm dần khiến cấu trúc đốt sống yếu đi.

Ngoài ra, nhiều yếu tố khác cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh, bao gồm:

• Tuổi tác cao.
• Ảnh hưởng từ tư thế xấu như ngồi gù lưng, cúi đầu lâu, làm việc sai tư thế.
• Thường xuyên khuân vác vật nặng hoặc vận động sai cách.
• Chấn thương cột sống vùng ngực do tai nạn, tập luyện thể thao cường độ cao.
• Loãng xương, thoái hoá đĩa đệm, cong vẹo cột sống, tổn thương phần liên mỏm khớp.
• Yếu tố di truyền từ gia đình có tiền sử mắc bệnh xương khớp.
• Liên quan đến bệnh lý khác như người bị thoái hoá cột sống cổ hay thắt lưng có nguy cơ cao bị thoái hoá làn sóng đốt sống ngực.

Cách nhận biết thoái hoá đốt sống ngực

Trên thực tế, không phải lúc nào bệnh thoái hoá đốt sống cũng có triệu chứng. Đôi khi các dấu hiệu của bệnh không rõ ràng, dễ nhầm lẫn với các bệnh lý cột sống khác. Theo ghi nhận của các bác sĩ chuyên khoa, một số dấu hiệu thường gặp bao gồm:

• Đau nhức lưng giữa: Cơn đau âm ỉ kéo dài, tăng khi cúi, xoay người hoặc mang vác nặng, giảm khi nghỉ ngơi.
• Cứng khớp, khó vận động: Người bệnh khó ngả người ra sau, xoay thân trên hay đứng thẳng.
• Cơ lưng co thắt, dáng đi thay đổi để chống lại đau nhức.
• Khả năng đi lại kém, mất thăng bằng.

Thoái hóa là lý do khiến người bệnh bị đau thắt lưng khi cúi người 

Thoái hoá đốt sống ngực có nguy hiểm không

Có. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, bệnh không chỉ gây ra các cơn đau nhức khó chịu mà còn kéo theo nhiều vấn đề sức khoẻ như sau:

• Thoát vị đĩa đệm.
• Gai xương (gai cột sống).
• Hẹp ống sống.
• Cong vẹo cột sống.
• Chèn ép rễ thần kinh gây yếu cơ, mất thăng bằng, thậm chí tàn phế.

Vì vậy, khi có dấu hiệu đau đốt sống ngực kéo dài, người bệnh cần đi khám để tránh biến chứng nặng nề.

Chẩn đoán bệnh thoái hoá đốt sống ngực

Để chẩn đoán chính xác, bác sĩ sẽ tiến hành khai thác bệnh sử và thăm khám lâm sàng, cụ thể bác sĩ sẽ hỏi về vị trí, thời gian, mức độ đau; kiểm tra cử động và độ cứng khớp. Chỉ định chụp X quang sẽ đưa ra để phát hiện tổn thương, gai xương hoặc hẹp khe khớp. 

Ngoài ra, bệnh nhân sẽ chỉ định chụp MRI để đánh giá chi tiết hơn tình trạng dây thần kinh, đĩa đệm, dây chằng và mô mềm quanh cột sống.

Điều trị bệnh thoái hoá đốt sống ngực như thế nào?

Mục tiêu chung của việc điều trị là kiểm soát triệu chứng và ngăn ngừa bệnh lý diễn biến xấu, đồng thời cải thiện khả năng vận động của người bệnh. Bác sĩ sẽ dựa vào nhiều yếu tố để xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả cho bệnh nhân. Các phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:

Dùng thuốc

Bệnh nhân sẽ được chỉ định dùng thuốc giảm đau để điều trị các bệnh lý cơ xương khớp - cột sống là chính. Một số loại thuốc có thể được chỉ định bao gồm:

• Thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid (NSAIDs): ibuprofen, aspirin, naproxen…
• Paracetamol: Dùng trong trường hợp đau nhẹ đến trung bình.
• Tiêm corticoid hoặc thuốc giảm đau opioid: Dành cho các trường hợp đau nhiều, không thuyên giảm dù đã dùng thuốc.

Lưu ý: Chỉ dùng thuốc theo đúng chỉ định bác sĩ để tránh tác dụng phụ.

Tập vật lý trị liệu

Với những ai đang điều trị các bệnh lý về cột sống, trong đó có thoái hóa, việc tập luyện đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tập luyện đúng cách sẽ đem lại những lợi ích tích cực, có thể kể đến như:

• Giữ tư thế chuẩn, tránh làm cột sống yếu thêm.
• Tăng độ linh hoạt và biên độ vận động, giúp lưng dễ dàng cử động hơn.
• Làm khỏe cơ lưng và vùng cơ trung tâm, từ đó nâng đỡ và bảo vệ cột sống tốt hơn.
• Kiểm soát cân nặng và cải thiện tuần hoàn máu, giảm áp lực cho cột sống.
• Nâng cao thể lực và sức khỏe tổng thể, hỗ trợ quá trình hồi phục nhanh hơn.

Tuy nhiên, để tập luyện thực sự an toàn và hiệu quả, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia trước khi bắt đầu. \Các bác sĩ có chuyên môn sẽ hướng dẫn các bài tập vật lý trị liệu phù hợp, điều chỉnh cường độ vừa sức và hạn chế tối đa rủi ro phát sinh.

Ngoài ra, bác sĩ đôi khi cũng khuyên bệnh nhân thử thêm các hình thức vận động khác như:

• Bơi lội hỗ trợ tăng cường sức mạnh cơ lưng, vai và giúp cử động linh hoạt hơn.
• Thủy liệu pháp bằng cách tập luyện dưới nước với môi trường chuyên dụng, giúp giảm đau, thư giãn và thả lỏng cơ căng cứng.

Bạn có thể thử tập bơi để cải thiện các triệu chứng thoái hoá 

Phẫu thuật

Thông thường các ca thoái hoá ở đốt sống ngực không nhất thiết phải phẫu thuật. Tuy vậy, trong một số trường hợp, phẫu thuật vẫn có thể phải cân nhắc thực hiện, bao gồm:

• Điều trị bằng thuốc hay vật lý trị liệu không mang lại hiệu quả.
• Rễ thần kinh bị chèn ép bởi đĩa đệm, gai xương hoặc tình trạng trượt đốt sống.

Một số hình thức phẫu thuật có thể được các bác sĩ chuyên khoa áp dụng có thể kể đến như sau:

• Cắt bỏ một phần đĩa đệm thoát vị để giảm áp lực chèn ép lên dây thần kinh.
• Cắt bỏ lá đốt sống (laminectomy) nhằm loại bỏ gai xương và tạo thêm không gian cho tủy sống, rễ thần kinh.
• Tạo hình bản sống (laminoplasty) giúp “mở rộng” không gian bên trong cột sống, giảm chèn ép mô thần kinh.
• Nối đốt sống (spinal fusion) – tuy làm giảm độ linh hoạt nhưng có thể giúp giảm đáng kể tình trạng đau lưng kéo dài.

Bên cạnh các phương pháp truyền thống, hiện nay nhiều chuyên gia còn ưu tiên phẫu thuật nội soi cột sống nhờ những ưu điểm vượt trội:

• Giảm thiểu biến chứng sau mổ.
• Hạn chế tổn thương mô mềm như cơ, dây chằng, dây thần kinh.
• Ít đau, phục hồi nhanh, thời gian nằm viện ngắn.
• Vết mổ nhỏ, ít chảy máu, dễ chăm sóc.

Cách chăm sóc và phục hồi cho bệnh nhân thoái hoá đốt sống ngực

Để tăng cường hiệu quả trong điều trị thoái hóa đốt sống ngực thường kéo dài và đòi hỏi nhiều sự kiên nhẫn. Ngoài sự theo dõi sát sao của bác sĩ, người bệnh rất cần sự đồng hành từ gia đình và bạn bè. Người thân và bạn bè có thể chủ động hỗ trợ bệnh nhân bằng cách thực hiện các biện pháp chăm sóc tại nhà như sau:

• Dành thời gian vận động - nghỉ ngơi hợp lý, không để bệnh nhân ngồi hay nằm quá lâu, tránh nguy cơ hình thành cục máu đông ở chân.

• Giám sát đảm bảo người bệnh uống đúng giờ, đúng liều theo hướng dẫn của bác sĩ để thuốc phát huy hiệu quả và hạn chế tác dụng phụ.
• Trò chuyện, lắng nghe và chia sẻ để bệnh nhân giảm căng thẳng, giữ tinh thần lạc quan trong quá trình điều trị
• Áp dụng chế độ ăn khoa học, lành mạnh, bổ sung đầy đủ dưỡng chất tốt cho xương khớp cho người bệnh.

Như vậy, thoái hoá đốt sống ngực không phải là bệnh lý quá phổ biến nhưng lại ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Chủ động nhận biết dấu hiệu, thăm khám kịp thời và duy trì lối sống khoa học sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ sức khỏe xương khớp của bản thân và gia đình mình.