Trật khớp ngón chân: Phân loại, cách điều trị và biện pháp phòng ngừa

Ngọc Anh

18-02-2026

goole news
16

Trật khớp ngón chân không phải là chấn thương hiếm gặp. Những người bị trật khớp có thể nghe thấy tiếng “tách” từ bên trong chân kèm theo các dấu hiệu là ngón chân bị cong vẹo và xương không thể duỗi thẳng được. 

Trật khớp ngón chân là gì?

Trật khớp ngón chân là tình trạng các xương ở khớp ngón chân bị tách rời ra khỏi vị trí bình thường kèm theo tổn thương các mô hoặc dây chằng giữ khớp. Bất thường này khá phổ biến, có thể xảy ra ở bất kỳ khớp nối nào giữa các đốt ngón chân. Nguyên nhân có thể xuất phát từ chấn thương do té ngã, vấp phải đồ vật trong nhà hay vô tình bị thương khi chơi thể thao. 

Ngoài ra, mặc dù ít xảy ra hơn nhưng một số người có khớp ngón chân bị dị tật bẩm sinh. Cá biệt có các trường hợp mắc các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, ngón chân hình búa khiến cho khớp ngón chân từ trạng thái bình thường chuyển sang co rút, cuối cùng bị trật. 

Trên thực tế, trật khớp có thể kèm theo tổn thương các cấu trúc xung quanh như dây chằng, bao khớp, và đôi khi cả gân hoặc mạch máu. Tuỳ vào mức độ nghiêm trọng, người bệnh có thể bị trật khớp hoàn toàn (các bề mặt khớp hoàn toàn mất tiếp xúc) hoặc không hoàn toàn (các bề mặt khớp vẫn còn tiếp xúc một phần).

Ngón chân có thể bị trật khớp do chấn thương té ngã trong sinh hoạt 

Ngón chân có thể bị trật khớp do chấn thương té ngã trong sinh hoạt 

Các dấu hiệu trật khớp ngón chân

Triệu chứng phổ biến nhất của trật khớp là các ngón chân bị sưng tấy, bầm tím và đau nhức. Nếu người bệnh có dị tật bẩm sinh ở bàn chân, ngón chân có thể trở nên cong hoặc vẹo, gây khó khăn khi đi lại. Số ít bệnh nhân còn có cảm giác ngứa ran hoặc tê ở đầu ngón chân do dây thần kinh bị chèn ép hay bị tổn thương khi khớp bị trật. 

Ngoài ra bệnh nhân có thể còn có các triệu chứng như sau:

  • Nghe thấy tiếng rắc ngay khi xảy ra chấn thương
  • Đau nhiều khi nắn, di chuyển mũi chân hoặc đặt trọng lượng lên ngón chân tổn thương
  • Khó khăn trong việc cử động ngón chân

Để được các bác sĩ hỗ trợ sơ cứu và băng bó kịp thời, cách tốt nhất là bạn nên dành thời gian thăm khám từ sớm. Tránh để ngón chân bị trật chèn ép mạch máu khiến các mô ở ngón chân bị tổn thương vĩnh viễn. 

Phân loại các kiểu trật khớp ngón chân thường gặp

Hiện nay với các ca ngón chân bị trật khớp có thể chia ra thành 3 kiểu chấn thương điển hình như sau:

Trật khớp ngón chân cái

Trật khớp ngón chân cái là dạng trật khớp chân phổ biến nhất. Nguyên nhân thường đến từ chấn thương trực tiếp hoặc tác động quá mức vào ngón chân. Tổn thương này có thể khiến người bệnh có ngón chân cái sưng tấy, đau và kèm theo biến dạng khớp. Các vị trí thường gặp bao gồm: 

  • Khớp MTP ngón chân cái: Ngón chân cái có thể bị trật về phía trên hoặc về phía dưới. Trật khớp về phía trên thường gặp hơn nhưng trật khớp về phía dưới có xu hướng nghiêm trọng hơn.
  • Khớp IP ngón chân cái: Ít phổ biến hơn, thường xảy ra do va đập trực tiếp vào đầu ngón chân cái.

Trật khớp ngón chân giữa

Các ngón chân giữa (ngón số 2, 3, 4) thường bị trật khớp do ngón chân bị kẹt và bị bẻ cong quá mức, hoặc do va đập trực tiếp. Trong thể thao, trật khớp là chấn thương có thể xảy ra khi cầu thủ đá bóng hoặc bị giẫm lên chân.

Ngón giữ bị trật khớp nghiêm trọng hơn ngón chân cái nhưng vẫn cần điều trị kịp thời. Nếu không người bệnh sẽ bị biến dạng ngón chân, đau nhiều, sưng nề và gặp khó khăn trong việc đi lại. 

Trật khớp ngón chân út

Nằm ở vị trí ngoài cùng nên ngón út dễ bị va đập trực tiếp vào các vật cứng. Ngoài ra, ngón chân út có kích thước nhỏ nhất, xương mỏng nên dễ bị tổn thương phức tạp kèm theo gãy xương.

Các triệu chứng khi bị trật khớp có thể kể đến như:

  • Đau đớn rõ ràng ở ngón chân
  • Sưng tấy ngón chân
  • Biến dạng khớp

Nguyên nhân khiến ngón chân bị trật khớp là gì?

Như đã nhắc đến ở trên, một số nguyên nhân có thể khiến người bệnh bị trật khớp, bao gồm:

  • Thường xuyên mang vác vật nặng, trèo lên cao cần leo trèo hoặc cứ động khớp ngón chân nhiều làm tăng nguy cơ trật khớp
  • Có thói quen chơi các môn thể thao như chạy, đá bóng dẫn đến chấn thương trật khớp ngón chân, đặc biệt là khi tập luyện quá sức hoặc gặp tai nạn
  • Không khởi động trước khi chơi thể thao khiến  các cơ bị di chuyển đột ngột dễ dẫn đến trật khớp
  • Lạm dụng thuốc lá, rượu bia, hút thuốc lá hoặc chế độ ăn thiếu dinh dưỡng làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe xương khớp
  • Các bệnh lý liên quan như bệnh gout, thoái hóa khớp, viêm khớp, viêm khớp dạng thấp,... làm tăng nguy cơ bị trật khớp

Chấn thương khi chơi thể thao là một trong số các nguyên nhân khiến người bệnh bị trật khớp 

Chấn thương khi chơi thể thao là một trong số các nguyên nhân khiến người bệnh bị trật khớp 

Trật khớp ngón chân có nguy hiểm không?

Trật khớp không phải là chấn thương đe doạ tính mạng ngay lập tức nhưng nếu không được chữa trị kịp thời, người bệnh có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như:

  • Rách cơ, dây chằng và gân: Các cấu trúc mềm như cơ, gân, dây chằng xung quanh khớp có thể bị rách, gây đau và ảnh hưởng đến khả năng vận động
  • Tổn thương dây thần kinh và mạch máu, gây ra cảm giác tê rần hoặc giảm cảm giác ở ngón chân
  • Nguy cơ tái trật khớp tăng cao, đôi khi  xảy ra thường xuyên hơn
  • Dễ bị viêm khớp, trật khớp kéo dài

Cách xử lý khi bị ngón chân bị trật khớp như thế nào?

Ngay khi bị trật khớp, bạn có thể tham khảo các cách sơ cứu dưới đây:

  • Hạn chế cử động: Không cử động hoặc nắn các ngón chân bị trật khớp, việc bạn tự ý nắn hay xoa bóp có thể làm tăng nguy cơ tổn thương và làm cho khớp lệch khỏi các vị trí ban đầu. Thay vào đó, bạn hãy giữ nguyên tư thế và hạn chế di chuyển ngón chân để hỗ trợ quá trình điều trị sau này
  • Cố định khớp ngón chân: Dùng nẹp và băng để cố định ngón chân bị trật. Trong trường hợp bạn không có sẵn nẹp, hãy sử dụng vải mềm hoặc áo sơ mi để cổ định tạm thời
  • Chườm lạnh: Dùng túi đá lạnh hoặc bọc đá trong khăn sạch, áp lên khu vực bị tổn thương. Thực hiện chườm nhẹ nhàng, không áp đá trực tiếp lên da, thực hiện trong khoảng 15 - 20 phút liên tục và lặp lại sau mỗi 1 - 2 giờ

Điều trị trật khớp ngón chân như thế nào?

Dựa trên tình trạng của từng bệnh nhân mà bệnh nhân sẽ được cân nhắc điều trị theo các phương thức khác nhau. Dưới đây là một số cách điều trị phổ biến, bao gồm: 

Nắn chỉnh xương về đúng vị trí

Đây là phương pháp điều trị trực tiếp và mang lại hiệu quả điều trị gần như ngay lập tức. Nhân viên y tế sẽ tiêm thuốc gây tê cục bộ để giảm đau cho người bệnh trước. Sau đó, các bác sĩ chuyên khoa sẽ tiến hành nắn chỉnh đưa khớp xương ngón chân cái về đúng vị trí. 

Nẹp cố định khớp

Sau khi đã nắn chỉnh và đưa các đầu xương về đúng vị trí trong ổ khớp, các bác sĩ sẽ kiểm tra nẹp cố định khớp trong vài tuần. Nẹp sẽ được gỡ bỏ sau khi các bác sĩ kiểm tra thấy đầu xương đã ổn định ở vị trí ban đầu và liên kết chặt chẽ như trước. 

Phẫu thuật

Với các trường hợp không thể dịch khuyển khớp về vị trí cũ bằng động tác nắn chỉnh, bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định phẫu thuật. Ngoài ra một số ca bị tổn thương mạch máu, dây thần kinh và dây chằng hoặc bị tái trật khớp ngón chân cũng có thể phải can thiệp ngoại khoa.

Bạn có thể phải phẫu thuật để điều trị trật khớp 

Bạn có thể phải phẫu thuật để điều trị trật khớp 

Phục hồi sau trật khớp ngón chân như thế nào?

Sau khi tháo nẹp, người bệnh có khớp ngón chân bị trật sẽ được các bác sĩ hướng dẫn tập các bài tập chức năng để khôi phục khả năng cử động và độ linh hoạt của khớp. Theo từng giai đoạn mà người bệnh sẽ sử dụng các phương pháp phục hồi chức năng khác nhau như: 

  • Giai đoạn giảm đau và chống viêm: Sử dụng các phương pháp như siêu âm trị liệu, điện trị liệu, và chườm lạnh để giảm đau và sưng nề.
  • Phục hồi khả năng cử động: Các bài tập duỗi và co ngón chân từ từ, tăng dần biên độ cử động, bắt đầu bằng cử động thụ động, sau đó chuyển sang chủ động.
  • Tăng cường cơ lực: Tập luyện các cơ nhỏ ở bàn chân và ngón chân bằng các bài tập như nắm bóng tennis bằng ngón chân, nhặt đồ vật nhỏ.

Quá trình tập luyện thường kéo dài từ 6 - 12 tuần tuỳ tình trạng trật khớp. Bên cạnh đó, người bệnh cần phối hợp cân đối với chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý để hỗ trợ quá trình phục hồi sức khoẻ diễn ra suôn sẻ hơn. 

Phòng ngừa nguy cơ trật khớp như thế nào?

Để hạn chế các nguy cơ bị trật khớp, bạn nên chủ động thực hiện các biện pháp phòng tránh như sau:

  • Hạn chế thực hiện các hoạt động tăng áp lực hoặc uốn cong ngón chân quá mức
  • Chọn giày dép phù hợp, số đo vừa vặn và phù hợp với từng loại hình hoạt động để bảo vệ ngón chân
  • Không mang giày cao gót
  • không mang vận động hay tập thể dục trên các mặt phẳng không vbawfng phẳng
  • Duy trì điều trị các bệnh lý về cơ xương khớp như trật khớp, viêm khớp hoặc rách dây chằng
  • Không gắng sức và nên nghỉ ngơi khi cảm thấy đau mỏi, đặc biệt trong các hoạt động thể thao nặng
  • Tập các bài tập khởi động trước khi tập luyện
  • Tạo thói quen xoa bóp chân để giảm căng thẳng các mô xung quanh khớp, hỗ trợ máu lưu thông tốt hơn
  • Bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của hệ xương khớp như vitamin A, B, C,D, canxi, magie, photpho,... 

Có thể nói, trật khớp ngón chân có thể được điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và xử lý đúng cách.  Tuy nhiên, để tiết kiệm thời gian, công sức, bạn vẫn nên chủ động phòng ngừa các bệnh lý cơ xương khớp bằng cách thăm khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/ lần.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

4

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

PGS.TS.BS Cao Cấp

NGUYỄN MAI HỒNG

Giám đốc Trung tâm Cơ xương khớp
19001806 Đặt lịch khám