8 sai lầm điển hình của cha mẹ khiến trẻ ăn dặm bị táo bón

Ngày: 03/03/2021

Trẻ từ 6 tháng tuổi trở đi sẽ chuyển sang một chế độ ăn mới, được gọi là ăn dặm. Song, hiện tượng trẻ ăn dặm bị táo bón xảy ra khá phổ biến khi mẹ bắt đầu cho con tập ăn dặm. Vậy, vì sao trong giai đoạn này trẻ lại bị táo bón? Mẹ cần làm gì để bé không phải sợ hãi mỗi khi đi vệ sinh? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!

Táo bón là tình trạng có thể xảy ra ở mọi đối tượng, đặc biệt là trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, có những thời điểm mà nguy cơ này sẽ cao hơn, đó là khi trẻ có sự thay đổi trong chế độ dinh dưỡng của mình. Và giai đoạn ăn dặm là một trong những thời kỳ trẻ dễ bị táo bón hơn cả. 

Thông thường, có các biểu hiện phổ biến khi trẻ ăn dặm bị táo mà cha mẹ rất dễ nhận biết như: đầy hơi, chướng bụng, rặn nhiều lần khi đi vệ sinh; phân khô, nhỏ như phân dê... Trẻ sẽ cảm thấy khó chịu, ăn không ngon miệng khi bị táo bón. Tình trạng này kéo dài có thể làm trẻ biếng ăn, hấp thu kém, suy dinh dưỡng…. Theo các chuyên gia, có 8 nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng này bao gồm cả yếu tố chủ quan và khách quan.

Mẹ cho trẻ ăn dặm quá sớm

trẻ ăn dặm bị táo bón

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ bị táo bón trong quá trình ăn dặm

Hầu hết khi trẻ được 6 tháng tuổi mẹ sẽ tập cho ăn dặm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng mẹ có thể cho bé ăn dặm sớm hơn nhưng cần căn cứ vào nhu cầu của trẻ. 

Theo các bác sĩ Nhi khoa, nhiều mẹ chưa chú ý quan sát các dấu hiệu cho thấy trẻ sẵn sàng ăn dặm như tự lấy thức ăn đưa vào miệng, thích thú với đồ ăn khi cha mẹ đưa cho  hoặc đưa môi về phía trước để nhận thức ăn…. Chính vì vậy, khi trẻ chưa sẵn sàng nhưng mẹ đã vội vàng tập cho ăn dặm với lượng thức ăn quá nhiều khiến hệ tiêu hóa của trẻ có thể bị “quá tải” và dẫn tới táo bón. 

Hệ tiêu hóa của trẻ chưa thích nghi với thực phẩm mới

Trong những năm tháng đầu đời, sữa mẹ hoặc sữa công thức là 2 loại thực phẩm luôn đảm bảo an toàn và dễ tiêu đối với trẻ nhỏ dưới 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, khi chuyển qua giai đoạn ăn dặm, trẻ bắt đầu làm quen với những loại thực phẩm khác ngoài sữa như rau, củ, quả...

Lúc này, hệ tiêu hóa trong cơ thể trẻ chưa thể thích nghi ngay lập tức. Đồng thời, các thức ăn mới trong giai đoạn ăn dặm thường sẽ đặc hơn so với sữa nên cũng là một “thử thách” đối với hệ tiêu hóa của trẻ. Bởi vậy, trẻ rất dễ bị táo bón khi mới tập ăn dặm và cha mẹ không cần quá lo lắng.

Trẻ ít bú mẹ cũng dẫn đến tình trạng bị táo bón

nguyên nhân khiến trẻ ăn dặm bị táo bón

Trẻ ít bú mẹ cũng dẫn đến tình trạng bị táo bón

Các chuyên gia dinh dưỡng đã khẳng định rằng, sữa mẹ luôn là nguồn dinh dưỡng quý giá mà không một loại thực phẩm nào có thể thay thế với trẻ dưới 1 tuổi. Nhưng nhiều quan điểm đã được đưa ra rằng: con đã ăn dặm là được cung cấp đủ chất và không cần bú nhiều sữa mẹ nữa. Điều này hoàn toàn sai lầm!

Thực đơn ăn dặm dù có phong phú đến mấy thì cũng không thể bổ sung được những dưỡng chất quan trọng chỉ có trong sữa mẹ. Hơn nữa, sữa mẹ không chỉ cung cấp nước cho cơ thể mẹ mà còn có rất nhiều enzym giúp trẻ tiêu hóa thực phẩm dễ dàng hơn. Vì vậy, bú mẹ ít đi cũng là nguyên nhân khiến trẻ bị táo bón trong giai đoạn ăn dặm.

Pha sữa đặc hơn khiến trẻ bị táo bón

Theo mỗi giai đoạn phát triển của trẻ, thực đơn ăn uống cũng sẽ thay đổi trạng thái từ lỏng sang đặc và cứng hơn. Nhưng không vì trẻ lớn hơn thì sữa bột pha cho trẻ phải đặc hơn. Nhiều trường hợp mẹ sợ con bị đói nên tăng thêm lượng sữa bột trong mỗi lần pha hoặc pha nhiều loại cùng một lúc. Đây là một nhận định thiếu đúng đắn của nhiều bà mẹ dẫn đến tình trạng cơ thể trẻ bị quá tải, không thể hấp thu được hết các dưỡng chất trong sữa và gây tiêu chảy hoặc táo bón. 

Trẻ ăn dặm bị táo bón do không uống đủ nước

trẻ ăn dặm bị táo bón là do đâu

Không uống đủ nước là một trong những nguyên nhân khiến trẻ ăn dặm bị táo bón

Trong giai đoạn bú mẹ hoàn toàn, việc uống nước hay không là phụ thuộc vào nhu cầu của trẻ. Nhưng khi bước sang giai đoạn ăn dặm, nếu mẹ không cho trẻ bổ sung đủ nước cho cơ thể thì rất dễ dẫn tới táo bón. Phân khô và cứng hơn do thiếu nước khiến tình trạng táo bón càng trở nên nghiêm trọng hơn. Đủ nước sẽ giúp quá trình trao đổi chất trong cơ thể bé diễn ra thuận lợi hơn. Mặt khác, nước sẽ giúp kết cấu phân mềm hơn để bé đi vệ sinh dễ dàng.

Cho trẻ ăn quá ít hoặc quá nhiều chất xơ cũng khiến trẻ bị táo bón

Chất xơ có hai loại là chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan. Chất xơ hòa tan có nhiệm vụ hấp thụ nước, tạo thành một dạng gel trong hệ tiêu hóa khiến người ăn cảm thấy no lâu hơn. Trong khi đó, chất xơ không hòa tan đóng vai trò như chất xúc tác để thức ăn dễ dàng đi qua dạ dày, ruột, ngăn ngừa nhiễm khuẩn và cân bằng độ pH.

Từ trước đến nay, nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng táo bón là do thiếu chất xơ. Tuy nhiên, chế độ ăn quá nhiều chất xơ cũng là lý do gây táo bón ở cả trẻ em và người lớn mà ít ai ngờ tới.

Trẻ ăn quá ít chất xơ thì hệ tiêu hóa sẽ không có đủ điều kiện thuận lợi để làm việc. Bên cạnh đó, trẻ được cho ăn quá nhiều chất xơ sẽ thường xuyên bị đầy hơi, co thắt bụng, chất gel trong dạ dày làm cản trở quá trình tổng hợp phân và hấp thụ các dưỡng chất khác.

Ít cho trẻ vận động cũng là nguyên nhân gây táo bón ở trẻ

Với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, khái niệm vận động cần được hiểu bao gồm các hoạt động tay chân trong nhà và cả các hình thức vận động ngoài trời. Trẻ được vận động thường xuyên sẽ kích thích nhu động ruột làm việc tích cực hơn. Đây là điều kiện có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế tình trạng táo bón ở trẻ.

Trẻ ăn dặm bị táo bón lâu ngày do mẹ ép trẻ ăn quá nhiều

vì sao trẻ ăn dặm bị táo bón

Trẻ ăn dặm bị táo bón lâu ngày do mẹ ép ăn quá nhiều

Mẹ thường xuyên ép trẻ ăn quá nhiều không chỉ khiến bé hình thành tâm lý sợ ăn, lâu dần bị biếng ăn mà còn khiến trẻ dễ bị táo bón.

Hệ tiêu hóa của trẻ còn non yếu, không có khả năng tiếp nhận quá nhiều thức ăn và chất dinh dưỡng cùng một lúc. Thay vì ép con ăn quá nhiều trong một lần ăn, mẹ hãy chia nhỏ các bữa ăn trong ngày để con tiêu hóa nhẹ nhàng và thuận lợi hơn.

Một số đồ ăn dễ gây táo bón khi trẻ ăn dặm mẹ nên tránh

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên rằng, để phòng ngừa tình trạng trẻ ăn dặm bị táo bón, mẹ nên biết cách cân đối khẩu phần dinh dưỡng hàng ngày cho trẻ, tập cho bé ăn các loại trái cây và rau xanh. Cũng nên lưu ý rằng, một số loại thực phẩm sau không phù hợp cho thực đơn ăn dặm của trẻ: 

- Gạo tẻ

- Ngô

- Quả việt quất

- Cà rốt nấu chín

- Chuối chưa chín kỹ

- Sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò như phomai, pancake, pudding gạo…

- Bánh mỳ trắng

- Mỳ Ý (chú ý phân biệt với mỳ ý làm từ bột mỳ nguyên cám)

- Nước chè

Tuy nhiên, mỗi trẻ có một hệ tiêu hóa khác nhau, đồ ăn gây táo bón ở trẻ này chưa chắc đã gây táo bón ở trẻ khác. Bên cạnh những nguyên nhân phổ biến trên thì trẻ bị táo bón trong thời kỳ ăn dặm còn có thể do rất nhiều yếu tố khác như thay đổi bột ăn dặm; cách chế biến món ăn chưa khoa học... Ngoài ra, trẻ bị táo bón là do bệnh lý như sa trực tràng, trĩ... Bởi vậy, mẹ cần quan sát và sớm tìm ra nguyên nhân để trị táo bón cho con hiệu quả.

Trên đây là một số chia sẻ về vấn đề trẻ ăn dặm bị táo bón. Để được tư vấn thêm hoặc đặt lịch thăm khám với chuyên gia nhi khoa giàu kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, quý phụ huynh vui lòng liên hệ 19001806 hoặc TẠI ĐÂY.