U hạch thần kinh (Ganglioneuroma - GN) là một loại u hiếm gặp, thường có tính chất lành tính và phát triển chậm. Khối u hình thành từ các tế bào của hệ thần kinh giao cảm, có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trong cơ thể. Trong đó, các vị trí phổ biến có thể kể đến như trung thất sau, khoang sau phúc mạc, tuyến thượng thận và vùng cổ.
U hạch thần kinh (ganglioneuroma) là khối u thần kinh đã biệt hóa hoàn toàn, xuất phát từ các tế bào thuộc hệ thần kinh tự chủ. Về mặt bệnh lý, khối u thường gồm các tế bào hạch thần kinh trưởng thành, tế bào Schwann và mô sợi thần kinh, không chứa các thành phần nguyên bào thần kinh chưa trưởng thành.
Đây là bệnh lý hiếm gặp, thường được phát hiện ở trẻ em và người trẻ. Một số nghiên cứu ghi nhận khoảng 60% trường hợp được chẩn đoán ở bệnh nhân dưới 20 tuổi, trong đó độ tuổi chẩn đoán trung bình là 7 tuổi. Ngoài ra, các bác sĩ còn ghi nhận tỷ lệ nữ giới mắc bệnh lý này cao hơn nam giới.
Khối u thần kinh dạng này có thể xuất hiện dọc theo đường đi của các hạch thần kinh tự chủ ngoại vi. Trong đó, u hạch thần kinh trung thất sau là trường hợp rất phổ biến, chiếm đến 40% các ca bệnh trên lâm sàng. Vị trí thường gặp thứ hai của khối u là phía sau khoang phúc mạc. Bên cạnh đó, các bác sĩ còn phát hiện một số trường hợp u hạch thần kinh phát triển tại tuyến thượng thận.
Đặc điểm đáng chú ý của u hạch thần kinh là phần lớn khối u phát triển chậm và không gây triệu chứng. Tuy nhiên, vị trí và kích thước khối u có thể khiến bệnh biểu hiện khác nhau ở từng người.
Mặc dù được xếp vào nhóm u lành tính, không phải ung thư, nhưng các khối u thần kinh này vẫn cần được theo dõi định kỳ. Vì khi khối u phát triển lớn, có thể chèn ép lên các cơ quan hoặc cấu trúc thần kinh lân cận, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.
Đây là bệnh lý lành tính, không phải ung thư nhưng vẫn cần theo dõi định kỳ
Theo các bác sĩ Chuyên khoa Thần kinh Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, các khối u thần kinh trong trường hợp này thường không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều trường hợp được phát hiện tình cờ qua chụp CT, MRI hoặc siêu âm khi người bệnh thăm khám định kỳ.
Với số ít các ca bệnh có triệu chứng, biểu hiện còn phụ thuộc chủ yếu vào vị trí, kích thước và khả năng khối u chèn ép các cơ quan xung quanh.
Khi khối u nằm ở trung thất sau, đặc biệt gần đường thở hoặc các cấu trúc trong lồng ngực, người bệnh có thể có các triệu chứng dưới đây:
Nếu khối u nằm ở vị trí thấp trong ổ bụng thì bạn có thể dựa vào các triệu chứng sau để nhận biết, bao gồm:
Đây là vị trí vô cùng nguy hiểm vì khi khối u lớn lên, nó có thể chèn ép tủy sống, gây ra những triệu chứng hết sức điển hình như sau:
Ngoài ra, một số u hạch thần kinh có khả năng tiết ra các chất hoặc hormone nhất định. Khi đó, người bệnh có thể bị tiêu chảy, tăng huyết áp,...
Hiện nay, các nhà khoa học vẫn chưa tìm ra nguyên nhân cụ thể gây ra các khối u thần kinh. Về nguồn gốc, u hạch thần kinh phát triển từ các tế bào liên quan đến hệ thần kinh giao cảm, có nguồn gốc từ tế bào mào thần kinh trong quá trình phát triển. Tuy nhiên, nguyên nhân các tế bào này phát triển thành khối u vẫn chưa được làm rõ.
Một số trường hợp hình thành khối u có thể liên quan đến yếu tố di truyền hoặc các bệnh lý có tính chất di truyền nhất định. Chẳng hạn, bệnh lý này có thể được ghi nhận ở người mắc bệnh u sợi thần kinh type 1 (NF1). Một số trường hợp khối u cũng có thể xuất hiện trong cơ thể người bệnh có các khối u thần kinh khác đã trưởng thành hoặc biến đổi theo thời gian.
Đây là bệnh lý có liên quan đến các yếu tố di truyền
Để chẩn đoán bệnh lý này, các bác sĩ thường kết hợp giữa thăm khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và sinh thiết. Trong đó, để xác định vị trí, kích thước và hình dạng khối u, các bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân thực hiện chụp cắt lớp vi tính (CT). Một số trường hợp khối u nằm cạnh cột sống hoặc bệnh nhân có các triệu chứng của chèn ép dây thần kinh như tê tay, tê chân, mất cảm giác thì có thể được cân nhắc chụp MRI.
Ngoài ra, bệnh nhân cũng có thể được yêu cầu siêu âm để đánh giá khối u ban đầu. Khi người bệnh đã được chẩn đoán có khối u hạch thần kinh, để phân biệt tính chất khối u, chỉ định sinh thiết sẽ được đưa ra.
Về phương pháp điều trị, với những khối u nhỏ, không gây triệu chứng và không có dấu hiệu ảnh hưởng đến các cấu trúc quan trọng, bạn có thể chỉ cần thăm khám định kỳ. Chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u có thể được đưa ra trong một số trường hợp dưới đây:
Mục tiêu của phẫu thuật là loại bỏ khối u an toàn và hạn chế tổn thương các cấu trúc quan trọng xung quanh. Với những khối u nằm cạnh cột sống, trung thất hoặc gần các dây thần kinh lớn, việc lựa chọn phương pháp và mức độ phẫu thuật cần được cân nhắc dựa trên vị trí, kích thước, mức độ chèn ép và tình trạng sức khỏe của người bệnh.
Tuy nhiên, nhìn chung thì tiên lượng của bệnh lý này khá lạc quan vì tính chất khối u là lành tính và tốc độ phát triển chậm. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp người bệnh bị tái phát khối u sau khi được điều trị.
Các bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp sau khi thăm khám chuyên sâu
Hiện chưa có phương pháp phòng ngừa đặc hiệu đối với bệnh lý này vì nguyên nhân gây bệnh ở phần lớn trường hợp chưa được xác định rõ. Do đó, các bác sĩ chuyên khoa Thần kinh Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho rằng: Thay vì tìm cách phòng ngừa một cách tuyệt đối, người bệnh nên chú ý đến việc phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường và kiểm tra sức khỏe khi cần thiết. Đặc biệt, bạn nên sắp xếp thời gian đi kiểm tra sức khỏe nếu cơ thể có các triệu chứng dưới đây:
Có thể nói, u hạch thần kinh là khối u hiếm gặp, phần lớn lành tính và có tiên lượng tốt. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan bởi khi khối u phát triển lớn, tình trạng chèn ép tủy sống hoặc các dây thần kinh lân cận có thể xảy ra, gây tê bì, mất cảm giác tay chân và thậm chí là liệt. Vì vậy, thăm khám sức khỏe định kỳ và theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ là điều cần thiết để phát hiện sớm những bất thường và có phương pháp điều trị phù hợp khi cần. Liên hệ qua hotline 1900 1806 nếu bạn cần tư vấn hoặc hỗ trợ đặt lịch khám chữa bệnh.
Bệnh Guillain-Barré là tình trạng hệ miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào một phần hệ thần kinh ngoại biên gây ra tình trạng tê bì tay chân,...
