U kết mạc mắt có thể là u lành tính hoặc ác tính, xảy ra do ảnh hưởng từ việc tiếp xúc với tia cực tím nhiều hoặc lây nhiễm virus HPV từ bên ngoài. Việc điều trị tùy thuộc vào thời điểm phát hiện, tính chất khối u,... Nếu phải phẫu thuật, bạn phải thực hiện theo hướng dẫn chăm sóc sau mổ và tái khám để phát hiện sớm các biến chứng (nếu có).
U kết mạc mắt là tình trạng xuất hiện các khối u hoặc nang nhỏ phát triển trên bề mặt kết mạc – lớp màng mỏng bao phủ tròng trắng của mắt. Phần lớn các trường hợp u ở vị trí này đều là u lành kết mạc, không phải ung thư và thường hình thành do tắc nghẽn tuyến kết mạc, chấn thương nhẹ hoặc nhiễm trùng tại mắt.
Tuy nhiên, dù không nguy hiểm ngay từ đầu, các khối u này vẫn có thể gây cảm giác cộm xốn, khô rát, chảy nước mắt và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày nếu không được theo dõi đúng cách.
Điều đáng lưu ý là u kết mạc mắt khá dễ bị nhầm lẫn với viêm kết mạc, mộng thịt hoặc các bệnh lý mắt thông thường khác. Vì vậy, khi thấy mắt xuất hiện khối lạ, sưng nhẹ hoặc khó chịu kéo dài, người bệnh nên đi khám chuyên khoa mắt để được chẩn đoán chính xác, tránh chủ quan dẫn đến biến chứng không mong muốn.
U kết mạc là các khối u xuất hiện trên bề mặt kết mạc
Dựa vào đặc điểm hình thái và vị trí xuất hiện, u ở vị trí kết mạc mắt được chia thành nhiều loại khác nhau. Phổ biến nhất là u nhú không cuống, thường gặp ở người trẻ, có dạng khối nhỏ màu hồng nhạt, mọc đơn lẻ hoặc thành chùm và có thể liên quan đến virus HPV type 6 hoặc 11.
U nhú có cuống là dạng khối u có cấu trúc mạch máu trung tâm, phát triển nhô lên khỏi bề mặt kết mạc, dễ nhận biết khi quan sát trực tiếp. Ngoài ra, u kết mạc nhầy là dạng tăng sinh tế bào biểu mô tạo thành các khoang chứa dịch nhầy, thường không gây triệu chứng rõ ràng và đôi khi chỉ được phát hiện tình cờ khi khám mắt.
Một dạng khác là u kết mạc sắc tố, thường xuất hiện dưới dạng đốm hoặc mảng màu nâu trên kết mạc. Phần lớn các trường hợp là lành tính, tiến triển chậm và không cần can thiệp điều trị nếu không có dấu hiệu bất thường.
Bệnh có thể hình thành do nhiều yếu tố khác nhau, trong đó phổ biến nhất là tác động từ môi trường và virus. Những yếu tố này có thể gây rối loạn tế bào kết mạc, thúc đẩy sự tăng sinh bất thường và hình thành khối u.
Ánh nắng mặt trời, đặc biệt là tia cực tím (UV), được xem là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng gây u kết mạc mắt. Các khối u thường xuất hiện ở vùng khe mi và rìa giác mạc – nơi tiếp xúc trực tiếp nhiều nhất với ánh sáng. Việc tiếp xúc kéo dài với tia UV có thể gây đột biến gen, làm rối loạn chức năng tế bào và kích thích sự phát triển của khối u tại kết mạc.
Virus HPV không chỉ liên quan đến các bệnh lý phụ khoa mà còn được ghi nhận có liên quan đến u kết mạc mắt. Một số chủng HPV nguy cơ thấp như type 6, 11 thường gặp trong các u nhú lành tính, trong khi các chủng nguy cơ cao như HPV 16, 18 có thể liên quan đến những tổn thương nặng hơn ở kết mạc.
Virus HPV có thể là một trong số các nguyên nhân gây ra khối u ở kết mạc
Như đã nhắc đến ở trên, đây là tổn thương lành tính, không phải ung thư và thường không đe dọa trực tiếp đến tính mạng người bệnh. Ở nhiều trường hợp, khối u phát triển chậm, kích thước nhỏ và chỉ gây cảm giác cộm, vướng hoặc khó chịu nhẹ ở mắt.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là người bệnh có thể chủ quan, đặc biệt khi u kết mạc mắt xuất hiện kéo dài hoặc có xu hướng to lên theo thời gian. Trong một số trường hợp, khối u có thể ảnh hưởng đến thị lực, gây chảy nước mắt nhiều, kích ứng kéo dài hoặc làm mất thẩm mỹ vùng mắt.
Điều nguy hiểm hơn là tỷ lệ rất nhỏ u kết mạc có thể diễn biến xấu, nhất là khi khối u có bề mặt sần sùi, dễ chảy máu, đổi màu hoặc phát triển nhanh bất thường. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, các tổn thương này có thể xâm lấn sâu, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Theo các bác sĩ chuyên khoa, nguyên tắc quan trọng nhất trong điều trị bệnh lý này là phát hiện sớm và can thiệp đúng thời điểm. Khi khối u còn nhỏ và lành tính, việc điều trị thường khá đơn giản và mang lại hiệu quả cao.
Với các u kết mạc lành tính, bác sĩ nhãn khoa có thể chỉ định mổ u kết mạc bằng dao vi phẫu, laser hoặc đốt điện tùy vào kích thước và vị trí tổn thương. Các phương pháp này thường không cần nằm viện và ít ảnh hưởng đến sinh hoạt của người bệnh.
Trong trường hợp hiếm gặp khi u có dấu hiệu ác tính hoặc xâm lấn rộng, việc điều trị sẽ phức tạp hơn và cần phối hợp nhiều phương pháp chuyên sâu. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và theo dõi sát, tiên lượng điều trị vẫn khá khả quan. Sau điều trị, bạn chỉ cần chú ý chăm sóc mắt đúng cách và tái khám định kỳ để hạn chế nguy cơ tái phát.
Việc điều trị còn phụ thuộc vào kích thước và tính chất khối u
Mặc dù không thể phòng ngừa hoàn toàn u kết mạc mắt, nhưng việc duy trì những thói quen chăm sóc mắt khoa học có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh. Người bệnh nên giữ vệ sinh tay sạch sẽ, hạn chế dụi mắt và sử dụng thuốc nhỏ mắt đúng chỉ định để tránh khô và kích ứng kết mạc.
Khi ra ngoài trời nắng, việc đeo kính râm giúp bảo vệ mắt khỏi tia UV và dị vật từ môi trường.
Ngoài ra, cần sử dụng kính áp tròng đúng cách, đảm bảo vệ sinh và không đeo quá thời gian khuyến cáo. Quan trọng hơn cả, khi mắt xuất hiện dấu hiệu bất thường như cộm kéo dài, nổi khối lạ hoặc thay đổi màu sắc kết mạc, người bệnh nên đi khám sớm để được chẩn đoán và xử lý kịp thời, tránh biến chứng ảnh hưởng đến thị lực về lâu dài.
Có thể nói, u kết mạc mắt là bệnh lý cần phải thăm khám và phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Ngay khi phát hiện các triệu chứng bất thường, bạn nên đi thăm khám tại các Bệnh viện uy tín để được chẩn đoán kịp thời.
BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG
Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn
Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.
Xước giác mạc ở trẻ em là tình trạng bề mặt giác mạc - phần bao phủ bên trên mắt bị tổn thương, khiến mắt đau nhức, chảy nước mắt...
