Thực hư về mối liên hệ giữa u nang dưới lưỡi và ung thư miệng

Ngọc Anh

22-05-2025

goole news
16

U nang dưới lưỡi không phải là bất thường hiếm có trên lâm sàng. Bỏng miệng, trào ngược dạ dày, viêm nhiễm lưỡi hay dị ứng thực phẩm đều có thể kích ứng, gây cảm giác lưỡi sưng phồng và gây ra các nang nhỏ đáy lưỡi. Tuy nhiên, chúng ta không nên chủ quan bởi trong số ít ca bệnh, đây lại là một trong các tín hiệu của bệnh ung thư miệng. 

Tìm hiểu về lưỡi và nang lưỡi

U nang dưới lưỡi là một bất thường của tổ chức tế bào thuộc lưỡi - cơ quan mềm, di động được liên kết từ 17 nhóm cơ khác nhau và bề mặt quy tụ khoảng 10.000 nụ vị giác phân bố khác nhau trên khắp bề mặt giúp chúng ta cảm nhận được các hương vị khác nhau. Ngoài ra lưỡi còn tham gia vào quá trình nhai, nuốt thức ăn và đóng vai trò quan trọng trong việc phát âm và giao tiếp.

Lưỡi là cơ quan mềm, được liên kết từ 17 nhóm cơ và khoảng 10.000 nụ vị giác khác nhauLưỡi là cơ quan mềm, được liên kết từ 17 nhóm cơ và khoảng 10.000 nụ vị giác khác nhau

Xét về mặt giải phẫu, chúng ta có thể chia lưỡi ra thành 2 phần chính:

  • Phần trước (⅔ phần trước) nằm trong khoang miệng
  • Phần sau (⅓ phía sau) nằm trong hầu họng

Thông thường, dưới lưỡi không có nang. Tuy nhiên, nếu các chồi vị giác và các nhú lưỡi dưới hoặc hai bên lưỡi sưng lên thì sẽ hình thành u nang dưới lưỡi kèm theo cảm giác đau đớn, khó chịu. Bất thường dạng nang này được các bác sĩ phân loại dựa trên vị trí: nang trên lưỡi (mucocele), nang bên lưỡi, nang dưới lưỡi (ranula)

U nang dưới lưỡi là gì?

U nang dưới lưỡi là khối u dạng nang chức dịch xuất hiện dưới bề mặt lưỡi. Về hình dạng, nó xuất hiện dưới dạng các túi nhỏ màu hồng nhạt hoặc trắng, kích thước rất nhỏ (từ vài mm-cm). Trong thời gian đầu, chúng không dây đau nhưng theo thời gian, khối u to lên và có hình dạng như những chiếc đĩa dẹt, rất dễ vỡ, chảy dịch và gây đau rát, viêm loét miệng.

Minh hoạ u nang dưới lưỡi

Hình ảnh minh hoạ u nang dưới lưỡi

U nang dưới lưỡi có nguy hiểm không? 

Mức độ nguy hiểm của u nang đáy lưỡi phụ thuộc vào nguyên nhân gây ra các bất thường này. Đây là tổn thương dạng lành tính và diễn biến xấu rất thấp. Thông thường, người bệnh không cần điều trị gì mà các nang này sẽ tự biến mất. Tuy nhiên nếu các u nang nhầy dưới lưỡi này kéo dài hơn 10 ngày mà không biến mất thì bạn nên đi thăm khám sớm.

 

Các nang nhỏ dưới lưỡi có thể biến mất mà không cần điều trị

Biểu hiện lâm sàng u nang dưới lưỡi ở một bệnh nhân sử dụng răng giả

Trong một vài trường hợp, u nang dưới lưỡi có thể cảnh báo tình trạng ung thư miệng với các triệu chứng sau đây:

  • Giai đoạn đầu: Biểu hiện không rõ ràng và dễ gây nhầm lẫn như:
    • Cảm giác khó nuốt, vướng họng như có xương cá cắm vào lưỡi
    • Lưỡi có điểm phồng bất thường, niêm mạc trắng, xơ hoá và có nhiều vết loét nhỏ
    • U nang đáy lưỡi rắn, cứng
  • Giai đoạn toàn phát: Các triệu chứng trở nên rõ ràng hơn
    • Đau đớn khi ăn uống, không nói năng, nhai nuốt được bình thường
    • Sốt cao do nhiễm khuẩn, cơ thể suy kiệt
    • Đau nhiều khi nói, nhai và đau hơn nữa khi ăn các món cay nóng. Cơn đau có thể lan ra đến tai, tiết nhiều nước bọt, chảy máu vùng miệng kèm theo hơi thở có mùi
    • Có ổ loét ở lưỡi, ổ loét phủ giác mạc chảy máu, vết loét phát triển nhanh, lan rộng làm lưỡi không cử động được bình thường
  • Giai đoạn tiến triển: Vết loét lan sâu xuống bề mặt và mặt dưới lưỡi, miệng, khiến bệnh nhân rất đau, chảy máu nhiều, có mùi hôi

Xem thêm: Chi tiết: 10+ Dấu hiệu ung thư lưỡi không thể chủ quan

Trong trường hợp xấu nhất, bệnh có thể diễn biến thành ung thư miệng

Trong trường hợp xấu nhất, bệnh có thể diễn biến thành ung thư miệng

Nguyên nhân của u nang dưới lưỡi

Có rất nhiều lý do có thể dẫn đến bệnh lý này. Tuy nhiên, các có thể chia thành các nguyên nhân bệnh lý và các yếu tố khác như sau:

Nguyên nhân bệnh lý

Đôi khi câu trả lời của “u nang đáy lưỡi có nguy hiểm không” còn phụ thuộc vào bất thường này có liên quan đến các bệnh lý hay không. Trên thực tế, u nhú lưỡi có thể liên quan đến các bệnh lý như sau:

  • Viêm nhú lưỡi: Khi các nhú nhỏ trên lưỡi bị viêm dễ gây sưng, đau và kích thích vùng dưới lưỡi. Nếu bệnh nhân bị viêm kéo dài thì có thể tăng nguy cơ hình thành các tổn thương hoặc u nang nhỏ 
  • Các bệnh lý nhiễm trùng: Nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus ở vùng miệng có thể gây viêm, sưng tạo thành u nang
  • Trào ngược dạ dày: Acid trào lên từ dạ dày cũng là nguyên nhân kích thích niêm mạc miệng và lưỡi. Bạn có thể dễ bị viêm, sưng hoặc tổn thương mô dưới lưỡi, tăng nguy cơ hình thành các u nang hơn
  • Bỏng miệng: Ăn các món quá nóng, nhiều gia vị hoặc quá cay cũng dễ gây tổn thương niêm mạc lưỡi và vùng dưới lưỡi 
  • Dị ứng thực phẩm: Dị ứng có thể gây sưng, viêm niêm mạc và dưới lưỡi tạo cảm giác u hoặc cục dưới lưỡi

Tình trạng trào ngược dạ dày thực quản có thể kích thích sự hình thành các u nang

Tình trạng trào ngược dạ dày thực quản có thể kích thích sự hình thành các u nang bên dưới lưỡi

Các nguyên nhân khác

Không phải lúc nào u nang đáy lưỡi cũng xuất phát từ bệnh lý, các yếu tố sau cũng có thể thúc đẩy gây ra u nhú ở lưỡi như:

  • Nhú lưỡi bị kích thích: Do va chạm với răng giả thường xuyên
  • Do thói quen ăn các món quá chua, quá cay khiến lưỡi bị kích ứng, có cảm giác lưỡi sưng phồng như có u nang
  • Chế độ ăn thiếu dinh dưỡng, đặc biệt là vitamin B 
  • Căng thẳng kéo dài
  • Quan hệ tình dục không an toàn, bị lây nhiễm virus HPV khiến lưỡi có các u nhú bất thường
  • Hút thuốc lá khiến các chồi vị giác và nhú lưỡi bị tổn thương

U nang dưới lưỡi có thể phát triển thành ung thư không?

Có. U nang dưới lưỡi không điều trị sớm có thể tiến triển thành ung thư. Người bệnh ngay khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường cần thăm khám y tế chuyên môn. Đặc biệt ở giai đoạn tiến triển, người bệnh cần được đánh giá độ sâu, mức xâm lấn và kích thước khối u để có phương án điều trị tích cực.

Tuy nhiên theo các bác sĩ Chuyên khoa Răng - Hàm - Mặt, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, đa số các u nang dưới lưỡi đều lành tính và có thể tự biến mất trong thời gian ngắn. Người bệnh cần chủ động theo dõi, nếu nhận thấy các khối u vẫn hiện diện sau 10 ngày và ảnh hưởng đến sinh hoạt thường ngày, thì cần đến bệnh viện tầm soát lập tức.

Điều trị u nang dưới lưỡi như thế nào?

Điều trị u nang dưới lưỡi phụ thuộc vào từng nguyên nhân gây bệnh khác nhau, cụ thể như sau:

  • U nang dưới lưỡi thông thường sẽ được chỉ định chọc dịch đối với các u nang Lympho hoặc u nang nhầy dưới lưỡi. Để loại bỏ khối u, bệnh nhân có thể áp lạnh hoặc dùng laser để triệt tiêu. Trong đó, laser CO2 có độ chính xác cao, giảm chảy máu và thời gian hồi phục nhanh
  • Liên quan đến virus HPV: Bạn sẽ được chỉ định dùng thuốc kèm theo liệu pháp áp lạnh
  • U tuyến nước bọt: Đẩy ra ngoài bằng thuốc kháng viêm hoặc liệu pháp massage tuyến nước bọt

Bạn có thể được chỉ định uống thuốc điều trị nếu nguyên nhân gây u nang là virus 

Bạn có thể được chỉ định uống thuốc điều trị nếu nguyên nhân gây u nang là virus

Tại chuyên khoa Răng - Hàm - Mặt, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông, phác đồ điều trị u nang dưới lưỡi sẽ được thiết kế theo từng cá thể. Bệnh nhân trước hết sẽ được thăm khám lâm sàng với đội ngũ y bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, tiêu biểu như BS.CKII Nguyễn Thị Thu Yến - Trưởng Liên chuyên khoa Mắt - TMH - RHM với 35 năm trong nghề, ThS.BS Lưu Thu Thảo, BS Lê Thị Minh Hằng,...

Dựa vào những biểu hiện tại chỗ và toàn thân, bác sĩ sẽ đưa chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu để hỗ trợ xác định bệnh lý và hướng điều trị. Hệ thống máy móc trực tiếp phục vụ công tác truy vết các bệnh lý răng hàm mặt có thể đến như máy CT Cone Beam, máy chụp cận chóp, máy quay ly tâm.

Một trong những buổi điều trị bằng phương pháp ngoại khoa của Chuyên khoa Răng - Hàm - Mặt

Với những kết quả phát hiện bất thường, có dấu hiệu ác tính, chuyên khoa sẽ tích cực phối hợp với Trung tâm Ung bướu để xây dựng phác đồ điều trị tối ưu nhất, ngay cả khi bệnh tình ở giai đoạn muộn. Thực tế hoạt động lâm sàng cho thấy, nhiều bệnh nhân tổn thương nặng đã hồi phục tích cực sau khi áp dụng phác đồ đa mô thức.

Điển hình như giảm 90% kích thước khối u ở bệnh nhân K phổi giai đoạn 4 di căn não đa ổ, hạch cổ 2 bên và ổng bụng. Một trường hợp khác, lấy lại chức năng vận động sau hai buổi xạ trị cho cụ ông 89 tuổi có khối u lympho ác tính lớn 11cm.

Các biện pháp chăm sóc tại nhà cho bệnh nhân có u nang dưới lưỡi

Ngoài các cách điều trị chính, bạn nên chủ động thực hiện theo các biện pháp chăm sóc sức khoẻ tại nhà như sau:

  • Đánh răng ít nhất 2 lần/ngày với bàn chải mềm
  • Súc miệng bằng dung dịch nước muối sinh lý (0.9% NaCl) 3-4 lần/ngày
  • Ưu tiên các món ăn mềm, nhiệt độ ấm, dễ nhai nuốt. Tránh các món cứng, cay nóng, nhiều đường
  • Không hút thuốc lá 

Có thể nói, u nang dưới lưỡi là tổn thương lành tính, nhưng không nên chủ quan vì đôi khi nó tiềm ẩn các vấn đề sức khoẻ liên quan đến viêm nhú lưỡi, bỏng miệng, ung thư miệng,... Do đó, để hạn chế các nguy cơ về mặt sức khoẻ, bạn nên chủ động thăm khám sức khoẻ định kỳ hoặc đến các Bệnh viện uy tín càng sớm càng tốt khi phát hiện các triệu chứng bất thường của cơ thể.

BỆNH VIỆN ĐA KHOA PHƯƠNG ĐÔNG

Địa chỉ: Số 9, Phố Viên, Phường Đông Ngạc, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
Tổng đài tư vấn: 19001806
Website: https://benhvienphuongdong.vn

 

Lưu ý: Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, vui lòng liên hệ với Bác sĩ, Dược sĩ hoặc chuyên viên y tế để được tư vấn cụ thể.

3,335

Bài viết hữu ích?

Đăng ký nhận tư vấn

Vui lòng để lại thông tin và nhu cầu của Quý khách để được nhận tư vấn

ThS.BS

LƯU THU THẢO

Bác sĩ Răng hàm mặt
19001806 Đặt lịch khám